“โคมจีน” หรือ “ชบาโคม”

ราวมี “เทศกาลโคมจีน” บนพุ่มไม้คล้ายใครเฉลิมฉลองความรื่นเริงโดยนำโคมจิ๋วสีแดงประดับพู่ห้อยสีเหลือง-สัญลักษณ์ของความโชคดีและสุขภาพแข็งแรงมาแขวนตกแต่งรอบ ๆ อย่างสวยงาม

อันที่จริงต้นนี้มีหลายพันธุ์ ชื่อเรียกต่างกัน แต่มีชื่อวิทยาศาสตร์ร่วมกันคือ Abutilon megapotamicum หรือ Abutilon x Hybridum เป็นพืชเขตร้อนในอาร์เจนตินา บราซิล อุรุกวัย ยอมรับกันว่าลักษณะคล้าย “Chinese lantern” โคมของชาวจีน จึงนิยมปลูกมากในจีน ฮ่องกง ญี่ปุ่น สิงคโปร์ และมาเลเซีย

เราพบดอกไม้น่ารักนี้ที่ชุมชนคนจีน-มาลายา ในหมู่บ้านจุฬาภรณ์พัฒนา ๑๐ ตำบลอัยเยอร์เวง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา พวกเขาปลูกตรงซุ้มประตูเพื่อประดับทางเข้า-ออก เช่นเดียวกับที่ตามบ้านเรือนก็ยังพอมีแขวนโคมสีแดงไว้หน้าบ้าน ครั้นมีงานเทศกาลใดจึงนำออกมาตกแต่งจำนวนมาก

ความน่ารักของดอกไม้ห้ากลีบสีแดงเข้มนี้ไม่เพียงคล้ายโคมจีนย่อส่วนเหลือสัก ๔ เซนติเมตร ฐานดอกสีเหลืองสว่างยังชวนจินตนาการสนุก ๆ ว่าในกระเปาะคงมีดวงไฟจิ๋วซ่อนอยู่ เมื่อดอกสะพรั่งต้นจึงดูคล้ายพุ่มไม้ปรากฏแสงไฟอบอุ่น และเกสรตัวผู้ที่ห้อยยาวเด่นก็ยังละม้ายพู่ของโคมด้วย

แม้ต้นเขียวชอุ่มตลอดปี แต่โคมจะบานสวยช่วงฤดูร้อน-ฤดูใบไม้ร่วง

ซึ่งมักเป็นช่วงมงคลที่มีเทศกาลสำคัญ ๆ ทางวัฒนธรรมจีนเสียด้วยสิ

เรื่อง : สุชาดา ลิมป์
ภาพ : ธนิสร หลักชัย

คอลัมน์ ธรรมชาติ ทำมาโชว์
นิตยสารสารคดี ฉบับที่ 431 กุมภาพันธ์ 2564