ผัสสะกระทบจิตเป็นปัจจัยให้เกิดวิญญาน

เพราะมีจิตเป็นปัจจัยวิญญานจึงเกิดได้
เช่น

1.ขณะตาเห็นรูป(รูปเป็นผัสสะกระทบจิต) แล้วเกิด รู้สึกโกรธ (มโนวิญญาน)

2.ขณะได้ยินเสียงเพลงที่ชอบ (เสียงเป็นผัสสะกระทบจิต)แล้วเกิดความรู้สึกซาบซึ้ง(มโนวิญญาน เวทนา ปิติ)

3.ขณะตะปูตำเท้า(ตะปูตำเป็นผัสสักระทบกายประสาท) แล้วเกิดเวทนาจิต และเวทนากาย(กายวิญญานและมโนวิญญาน)

คงจะแยกอะไรจิต อะไรวิญญานกันได่แล้วนะ ท่านผู้เจริญทั้งหลาย