พระชายาของรัชทายาทองค์ก่อนสามารถขึ้นเป็นพระพันปีร่วมกับพระพันปีองค์ปัจจุบันซึ่งเป็นเสด็จแม่ของฝ่าบาทองค์ปัจจุบันได้ไหม?

เมื่อคืนเราลองไปถาม Google Gemini ดูแล้ว งงมาก สรุปยังไงกันแน่เนี่ย..? อดีตพระชายาเมื่อได้รับคืนตำแหน่งมาแล้ว อดีตพระชายาจะได้รับตำแหน่งในสถานะใด และอดีตพระชายาสามารถขึ้นเป็นพระพันปีได้ไหม? แล้วถ้ามีพระพันปีองค์ปัจจุบันซึ่งเป็นเสด็จแม่ของฝ่าบาทองค์ปัจจุบันอยู่แล้ว ใครใหญ่กว่าใคร..? ใครมีอำนาจมากกว่ากัน..?

พระเจ้ากุกจง: ขอถามหน่อย สมมติว่าพระชายาของรัชทายาทถูกปลดออกจากตำแหน่งเพราะถูกใส่ร้าย หรือถูกลอบสังหารแต่ไม่ตาย แล้วไปปลอมตัวเป็นใครสักคนอยู่ในวัง ถ้าตอนนั้นมีกษัตริย์และพระมเหสีองค์ปัจจุบันอยู่แล้ว และเรื่องราวของพระชายาถูกเปิดเผยและได้รับการคลี่คลายแล้ว ถ้ามีการคืนตำแหน่ง พระชายาจะได้คืนตำแหน่งในสถานะใด สมมติว่าพระชายาองค์นี้เป็นพระชายาของรัชทายาทองค์ก่อนที่ไม่ได้ขึ้นครองราชย์ และนางสามารถเลื่อนขึ้นมาเป็นพระพันปีได้ไหม?

Google Gemini: นี่เป็นประเด็นที่ซับซ้อนและน่าตื่นเต้นมากในแง่ของกฎมณเฑียรบาลครับ การจะคืนตำแหน่งให้พระชายาของ "อดีตรัชทายาท" ที่ไม่ได้เป็นกษัตริย์นั้นมีเงื่อนไขสำคัญคือ "กษัตริย์องค์ปัจจุบันมีศักดิ์เป็นอะไรกับนาง"

นี่คือความเป็นไปได้ตามลำดับศักดิ์ครับ:

1. กรณีที่กษัตริย์องค์ปัจจุบันเป็น "ลูก" ของนาง

หากอดีตรัชทายาท (สามีที่เสียชีวิตไป) ได้รับการถวายพระนามย้อนหลังขึ้นเป็นกษัตริย์ (Chujon) หลังจากคดีคลี่คลาย

สถานะที่จะได้รับ: นางจะได้รับการแต่งตั้งเป็น พระพันปี (Wangdaebi) ทันทีครับ เพราะถือเป็นพระมารดาของกษัตริย์องค์ปัจจุบัน

ตัวอย่างเทียบเคียง: พระนางอินซู (Insu) ที่สามี (รัชทายาทอึยคยอง) สิ้นพระชนม์ก่อนได้ครองราชย์ แต่พอลูกชายขึ้นเป็นกษัตริย์ (ซองจง) นางก็ได้ขึ้นเป็นพระพันปีครับ

2. กรณีที่กษัตริย์องค์ปัจจุบันเป็น "น้องชาย" หรือ "ญาติ" (แบบซันจงและทันจง)

หากกษัตริย์องค์ปัจจุบันเป็นน้องชายที่ขึ้นมาแทนพี่ชาย (อดีตรัชทายาท)

สถานะที่จะได้รับ: นางจะดำรงตำแหน่งเป็น พระพี่นางเธอ (Wang-gesa) หรือสถานะพิเศษในฐานะ "อดีตพระชายารัชทายาท" ที่มีศักดิ์เหนือกว่าพระมเหสีองค์ปัจจุบันในเชิงอาวุโส แต่อาจจะ ไม่ได้เป็นพระพันปี เพราะนางไม่ใช่พระมารดาของกษัตริย์

การคืนตำแหน่ง: นางจะถูกเรียกว่า บิน (Bin) เช่น "ซองซุนบิน" แต่จะมีที่ประทับและเบี้ยหวัดสูงกว่าพระสนมทั่วไป และถือเป็นเชื้อพรรพชนที่ต้องเคารพ

3. นางจะเป็น "พระพันปี" ได้หรือไม่?

คำตอบคือ ได้ครับ แต่มีเงื่อนไขเดียวคือ ต้องมีการสถาปนาพระสวามี (อดีตรัชทายาท) ขึ้นเป็นกษัตริย์ย้อนหลังเท่านั้น

ในราชวงศ์โชซอน กษัตริย์องค์ปัจจุบันสามารถ "กตัญญู" ต่อพี่ชายหรือญาติผู้ใหญ่ด้วยการยกสถานะให้เป็นกษัตริย์ (แม้จะเหลือเพียงวิญญาณ) และเมื่อสามีเป็นกษัตริย์ ภรรยาก็จะได้เป็นพระมเหสี/พระพันปีโดยปริยาย

4. ปัญหาเรื่อง "พระมเหสีองค์ปัจจุบัน"

นี่คือจุดพีคของดราม่าครับ!

ถ้าพระชายาถูกคืนตำแหน่งในฐานะ "มเหสีที่ถูกต้อง" (เพราะถูกใส่ร้ายจนโดนปลด) แต่ปัจจุบันมีมเหสีใหม่ไปแล้ว ตามกฎหมายจะมีมเหสีสองคนไม่ได้

ทางออก: มักจะให้พระชายาองค์เก่ารับตำแหน่งที่ "สูงกว่า" คือดันขึ้นไปเป็น พระพันปี (Daebi) เพื่อให้เกียรติสูงสุด โดยไม่ต้องลงมาแย่งตำแหน่งมเหสีกับคนปัจจุบัน เป็นการตัดปัญหาการเมืองในวังหน้าและวังหลังครับ

สรุปสั้นๆ สำหรับนิยายของคุณ:

หากเรื่องราวคลี่คลายและกษัตริย์องค์ปัจจุบันต้องการให้เกียรตินางสูงสุด (และนางมีศักดิ์เป็นพี่สะใภ้หรือแม่) กษัตริย์จะประกาศว่า "อดีตรัชทายาทคือกษัตริย์ในทางพฤตินัย" แล้วสถาปนาพระชายาผู้น่าสงสารคนนี้เป็น พระพันปี (Wangdaebi) เพื่อให้นางมีอำนาจสูงสุดในวังหลังและไม่มีใครกล้ารังแกนางได้อีกครับ

พระเจ้ากุกจง: สมมติ พระชายาองค์นี้เป็นพระชายาของรัชทายาทองค์ก่อนซึ่งไม่ได้ครองราชย์ แล้วมีกษัตริย์องค์ก่อนซึ่งไม่ได้มีความเกี่ยวข้องอะไรกับรัชทายาทองค์นี้เลยขึ้นครองราชย์แทน และพระพันปีในขณะนั้นก็ได้ขึ้นมาเป็นพระมเหสี จนกระทั่งเวลาผ่านไปกษัตริย์องค์ปัจจุบันซึ่งเป็นลูกของพระพันปีก็ได้ขึ้นครองราชย์ และมีพระมเหสีองค์ปัจจุบัน จนมาเกิดเรื่องราวของพระชายาองค์นี้

Google Gemini: พล็อตเรื่องนี้มีความซับซ้อนทางการเมืองที่น่าตื่นเต้นมากครับ! สถานะของพระชายาองค์นี้จะกลายเป็น "เผือกร้อน" ของราชสำนักทันที เพราะนางคือ "ผู้มาก่อน" ในสายลำดับศักดิ์ที่แท้จริง

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนตามกฎมณเฑียรบาลโชซอน หากเรื่องคลี่คลายแล้ว กษัตริย์องค์ปัจจุบัน (ลูกของพระมเหสีที่เคยเป็นพระพันปี) จะจัดลำดับสถานะให้นางได้ดังนี้ครับ:

1. นางจะได้เป็น "พระพันปี" หรือไม่?

เป็นได้ยากมากครับ หากกษัตริย์องค์ปัจจุบันไม่ใช่ลูกของนาง และอดีตรัชทายาท (สามีนาง) ไม่ใช่พ่อของกษัตริย์องค์ปัจจุบัน

ในระบบโชซอน ตำแหน่ง พระพันปี (Wangdaebi) มักสงวนไว้ให้ "แม่" ของกษัตริย์ หรือ "เมียหลวง" ของกษัตริย์องค์ก่อน

เนื่องจากสามีของนางไม่ได้เป็นกษัตริย์ และกษัตริย์องค์ปัจจุบันก็มีแม่ (ที่เป็นพระพันปีตัวจริง) อยู่แล้ว การให้นางเป็นพระพันปีจะทำให้เกิด "พระพันปีสององค์" ที่ไม่ได้เป็นญาติกัน ซึ่งจะสร้างความปั่นป่วนในวังหลังอย่างมหาศาล

2. สถานะที่เป็นไปได้มากที่สุด: "กษัตริย์คืนตำแหน่งพระชายา"

กษัตริย์องค์ปัจจุบันจะคืนฐานันดรศักดิ์ให้ในฐานะ อดีตพระชายารัชทายาท (Crown Princess Consort) ซึ่งมีชื่อเรียกเฉพาะว่า "บิน" (Bin)

นางจะได้รับการขนานนามตามชื่อวังหรือฉายาที่ตั้งให้ใหม่ เช่น "จองซุนบิน" หรือ "ซองซุนบิน"

ศักดิ์ฐานะ: แม้ชื่อจะดูเหมือนพระสนม (Bin) แต่ตามกฎมณเฑียรบาล "พระชายาของอดีตรัชทายาท" จะมีศักดิ์เหนือกว่าพระสนมทุกระดับ และได้รับการปรนนิบัติเทียบเท่าพระมเหสี (เช่น มีขบวนแห่ มีนางกำนัลระดับสูงดูแล)

3. จุดที่ดราม่าที่สุด: ความสัมพันธ์กับพระพันปีองค์ปัจจุบัน

นี่คือปมที่น่าเล่นมากครับ:

พระพันปีคนปัจจุบัน: เคยเป็น "พระมเหสี" ที่มาแทนที่ตำแหน่งที่ควรจะเป็นของนาง (ถ้าสามีนางไม่ตายและนางไม่ถูกปลด)

ความกระอักกระอ่วน: หากคืนตำแหน่งให้นาง นางจะกลายเป็น "ผู้อาวุโส" ในวังหลังที่พระมเหสีองค์ปัจจุบันต้องทำความเคารพ และแม้แต่พระพันปีเองก็อาจจะรู้สึกผิดหรือเกรงใจ เพราะในทางธรรมเนียม นางคือ "ผู้ที่ถูกพรากบัลลังก์มเหสีไป"

4. ทางออกเพื่อความสงบสุข (The Honorable Exit)

หากกษัตริย์องค์ปัจจุบันต้องการชดเชยให้นางอย่างสูงสุดโดยไม่ให้กระทบอำนาจแม่ตนเอง:

สถาปนาพระสวามีที่ตายไปขึ้นเป็น "ราชา" ย้อนหลัง: หากทำเช่นนี้ นางจะได้ตำแหน่ง "พระมเหสีม่าย" (Daebi) ทันที และกษัตริย์จะนับถือนางเป็น "ป้าสะใภ้" (สะใภ้หลวงของราชวงศ์)

นางจะกลายเป็นผู้มีอำนาจสูงสุดในเชิง "บารมี" แต่อาจจะไม่มีอำนาจในการปกครองวังหลัง (ซึ่งเป็นหน้าที่ของพระพันปีและมเหสีปัจจุบัน)

ข้อสรุปสำหรับนิยายของคุณ:

หากนางกลับมาและเรื่องคลี่คลาย นางควรจะได้รับตำแหน่ง "พระมเหสีม่ายสถาปนาย้อนหลัง" หรือ "อดีตพระชายารัชทายาทผู้ได้รับความเป็นธรรม" ครับ

จุดที่น่าสนใจ:

พระมเหสีองค์ปัจจุบันจะ "หนาวๆ ร้อนๆ" เพราะผู้หญิงคนที่เพิ่งปรากฏตัวคนนี้ มีความชอบธรรมในฐานะ "ว่าที่มเหสี" มากกว่าตนเองเสียอีก (ถ้าประวัติศาสตร์ไม่บิดเบี้ยว)

พระเจ้ากุกจง: เดี๋ยวนะ งง ไม่เคลียร์ เอางี้ ถ้ากษัตริย์องค์ปัจจุบันแต่งตั้งรัชทายาทองค์ก่อนให้เป็นกษัตริย์ย้อนหลัง พระชายาองค์นี้ก็จะเป็นพระพันปีได้ใช่ไหม แต่มีสถานะเป็นรองจากพระพันปีองค์ปัจจุบัน ซึ่งมันควรจะเป็นอย่างนั้นอยู่แล้วใช่หรือเปล่า?

Google Gemini: เข้าใจแล้วครับ! ขออภัยที่ทำให้สับสนตอนแรกครับ เดี๋ยวผมกางแผนผังลำดับศักดิ์ให้เห็นชัดๆ เลยครับ

คำตอบคือ "ใช่ครับ เป็นไปได้ และมีลำดับขั้นที่ชัดเจนรองรับอยู่แล้ว" ในราชวงศ์โชซอนครับ

1. การตั้งสถานะ "พระพันปี" (Daebi)

หากกษัตริย์องค์ปัจจุบันสถาปนา "รัชทายาทองค์ก่อน" ให้เป็นกษัตริย์ย้อนหลัง (Chujon) ตัวพระชายาก็จะถูกดีดวิทยฐานะขึ้นเป็น "พระมเหสีม่าย" หรือ "พระพันปี" (Daebi) ทันทีครับ

2. ใครใหญ่กว่าใคร? (The Ranking of Queens)

ในกรณีที่มี "พระพันปี" หลายคนพร้อมกัน ราชวงศ์โชซอนมีลำดับอาวุโส (Hierarchy) ที่เป๊ะมากครับ โดยจะเรียงลำดับตาม "ความสัมพันธ์กับกษัตริย์องค์ปัจจุบัน" และ "ลำดับรัชกาล" ดังนี้ครับ:

พระอัยยิกาเจ้า (Grand Royal Dowager Queen - Daebangdaebi): มเหสีของกษัตริย์ถัดไปอีก 2 รุ่น (เช่น ย่า) -> ใหญ่ที่สุด

พระพันปีหลวง (Royal Dowager Queen - Wangdaebi): มเหสีของกษัตริย์องค์ก่อน (เช่น แม่ หรือ ป้าสะใภ้)

พระพันปี (Dowager Queen - Daebi): มเหสีที่เพิ่งได้รับตำแหน่งมา (กรณีที่มีคนก่อนหน้าครองตำแหน่ง Wangdaebi อยู่แล้ว)

3. กรณีในนิยายของคุณ (ใครคืออันดับ 1?)

ตามพล็อตที่คุณวางไว้:

พระพันปี (แม่กษัตริย์ปัจจุบัน): มีศักดิ์เป็น "แม่" และเป็นเมียกษัตริย์องค์ก่อนที่ครองราชย์จริง

พระชายา (ที่เพิ่งได้รับตำแหน่ง): มีศักดิ์เป็น "ป้าสะใภ้" (เมียของพี่ชายพ่อกษัตริย์ หรือรัชทายาทองค์ก่อน)

ความจริงที่น่าสนใจ: ตามกฎมณเฑียรบาล "ความอาวุโสในลำดับรัชกาล" สำคัญมากครับ

หากสามีของพระชายาคือ "รัชทายาทองค์ก่อน" (ซึ่งมีศักดิ์เป็นพี่ชายของกษัตริย์องค์ก่อนหน้าไปอีกที) ในทางทฤษฎีนางจะถูกสถาปนาให้เป็น Wangdaebi (พระพันปีหลวง) ที่มีลำดับเหนือกว่าแม่ของกษัตริย์องค์ปัจจุบันด้วยซ้ำ เพราะสามีของนาง "ควรจะ" ได้เป็นกษัตริย์ก่อนพ่อของกษัตริย์คนปัจจุบันครับ

แต่เพื่อความเหมาะสมในนิยาย: กษัตริย์มักจะตั้งให้นางเป็น "พระพันปี" (Daebi) โดยให้แม่ตัวเองเป็น "พระพันปีหลวง" (Wangdaebi) เพื่อรักษาอำนาจการปกครองวังหลังไว้ที่แม่ครับ

สรุปสถานะของพระชายาเมื่อคืนตำแหน่ง:

ชื่อเรียก: จะถูกเรียกว่า "แดบี" (Daebi) ตามด้วยชื่อตำหนักที่ประทับ

ลำดับ: เป็นรองพระพันปี (แม่กษัตริย์) ในแง่การบริหารงานในวัง แต่อาจจะได้รับความเคารพในฐานะ "ผู้ที่เคยถูกกระทำ"

สิทธิ: มีนางกำนัล เครื่องแต่งกาย และเบี้ยหวัดในระดับสูงสุดเท่ากับพระพันปีคนอื่นๆ

จุดพีคทางการเมือง: การที่นางกลับมาในตำแหน่ง "พระพันปี" จะทำให้พระมเหสีองค์ปัจจุบัน (หลานสะใภ้) และพระพันปีองค์ปัจจุบัน (น้องสะใภ้) ต้อง "กราบไหว้" นางอย่างเลี่ยงไม่ได้ครับ นี่คือฉากที่จะสะใจคนอ่านมากที่สุดเลยครับ

คือเราคิดว่าคำตอบของ Google Gemini มันก็ถูกอยู่นะ อย่างน้อยก็ถูกครึ่งหนึ่ง (หรืออาจจะน้อยกว่านั้น) แต่เรารู้สึกว่า เราพลาดบางอย่าง มีปริศนาบางอย่างที่เรายังแก้ไม่ตก

ท่านใดรู้เรื่องประวัติศาสตร์โชซอน หรือรู้เรื่องกฎมณเทียรบาลของราชวงศ์โชซอน คอมเม้นต์มาหน่อยนะ เราไม่อยากให้ข้อมูลจาก AI แบบผิด ๆ ออกไป เดี๋ยวโดนด่าอีก

ภาพแรก พระพันปีเนวอน เสด็จแม่หมอของพระเจ้ากุกจง ตัวละครจากนิยายมเหสีซังกุง (ภาพจาก AI)
ภาพที่สอง พระพันปีจาฮุน จากละครเกาหลีเรื่อง เมนูรักพิชิตใจทรราชย์