ทุกวันนี้ผมเจอคนไข้ที่มาด้วยอาการ “ปวดหลังข้างเดียว” เยอะมากครับ หลายคนคิดว่าเป็นกล้ามเนื้ออักเสบ นั่งนาน เดินผิดท่า หรือออฟฟิศซินโดรม แต่พอรักษายังไงก็ไม่หาย ปวดซ้ำที่เดิม โดยเฉพาะช่วงเอวด้านหลังใกล้ซี่โครง สุดท้ายตรวจเจอว่า ต้นเหตุไม่ได้อยู่ที่กล้ามเนื้อ แต่คือไต ซึ่งไตเป็นอวัยวะที่ป่วยเงียบมาก ถ้าไม่สังเกตให้ดี มักรู้ตัวช้า นี่คือสัญญาณที่อยากให้เช็กตัวเองครับ
1. ปวดลึกบริเวณเอวด้านใดด้านหนึ่ง ปวดไม่สัมพันธ์กับท่า
อาการปวดจากไตมักเป็นปวดลึก ๆ ตื้อ ๆ อยู่ข้างใน ไม่ใช่ปวดตึงผิวกล้ามเนื้อแบบทั่วไป ต่อให้เปลี่ยนท่านั่ง ลุก เดิน ยืด หรือกดนวด อาการก็ไม่ดีขึ้นชัดเจน บางคนปวดมากขึ้นตอนกลางคืนหรือเวลานอนนิ่ง ๆ ต่างจากกล้ามเนื้อที่มักดีขึ้นเมื่อขยับ หากปวดซ้ำที่เดิมเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน โดยไม่สัมพันธ์กับการใช้งานร่างกาย ให้เริ่มสงสัยไตไว้ก่อนครับ
.
2. ปวดร้าวลงท้องน้อย ขาหนีบ หรือด้านหน้าเอว
ถ้าอาการปวดหลังไม่ได้อยู่แค่หลัง แต่เริ่มร้าวมาด้านหน้า ท้องน้อย หรือขาหนีบ โดยเฉพาะปวดเป็นช่วง ๆ คล้ายจุกเสียด นี่เป็นลักษณะที่พบได้ในนิ่วในไตหรือท่อไต ไตจะส่งสัญญาณปวดตามแนวเส้นประสาท ทำให้คนไข้สับสน คิดว่าเป็นลำไส้ หรือปวดกล้ามเนื้อสะโพก ทั้งที่จริงต้นเหตุอยู่ลึกกว่านั้นมากครับ
.
3. ปัสสาวะผิดปกติ แม้ไม่ได้แสบหรือเจ็บ
หลายคนคิดว่าไตต้องปวดพร้อมแสบเวลาปัสสาวะ แต่จริง ๆ แล้วไม่จำเป็น บางคนมีแค่ปัสสาวะบ่อยขึ้น กลางคืนลุกฉี่ถี่ สีเข้มผิดปกติ ขุ่น มีฟอง หรือกลิ่นแรงขึ้นโดยไม่รู้สึกเจ็บ นี่คือสัญญาณว่าไตกำลังทำงานหนักหรือเริ่มกรองได้ไม่ดี ถ้ามาพร้อมอาการปวดหลังข้างเดียว ยิ่งไม่ควรมองข้ามครับ
.
4. อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย บวมเล็ก ๆ โดยไม่รู้ตัว
ปกติแล้วไตมีหน้าที่ควบคุมน้ำ เกลือแร่ และความดัน เมื่อไตเริ่มมีปัญหา ร่างกายจะเริ่มกักน้ำไว้มากขึ้น ทำให้บางคนมีอาการบวมหน้า เท้า หรือข้อเท้าเล็กน้อย เหนื่อยง่าย เพลีย ทั้งที่นอนพอ อาการเหล่านี้มักค่อย ๆ มา ไม่ได้รุนแรงทันที จึงถูกมองข้ามจนไตเสียไปมากแล้วครับ
.
5. มีปัจจัยเสี่ยงไต แต่โทษอายุหรือกล้ามเนื้อแทน
มีหลายคนเลยครับคนที่ชอบกินเค็มจัด ดื่มน้ำน้อย ชอบกลั้นปัสสาวะ หรือใช้ยาแก้ปวดบ่อย เป็นเบาหวาน ความดัน หรือเคยมีนิ่วในไตมาก่อน ถ้ามีอาการปวดหลังข้างเดียวเรื้อรัง อย่าคิดว่า “แค่อายุเยอะ” หรือ “นั่งผิดท่า” เพราะกลุ่มนี้ไตเสื่อมได้เร็วและเงียบมาก การตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะ หรืออัลตราซาวด์ อาจช่วยจับปัญหาได้ตั้งแต่ยังแก้ทันครับ
ปวดหลังไม่ใช่เรื่องเล็กเสมอไปครับ โดยเฉพาะถ้าปวดข้างเดียว ลึก หายยาก และมีสัญญาณร่วมอื่น ๆ ไตเป็นอวัยวะที่ไม่ค่อยร้องดัง แต่พอร้องเมื่อไหร่ มักเสียไปแล้วส่วนหนึ่ง อย่ารอให้ปวดหนักหรือไตพังก่อนค่อยตรวจ แค่สงสัยแล้วเช็กเร็ว อาจช่วยรักษาไตของเราไว้ได้อีกนานเลยครับ
Cr. FB หมอเจด
ปวดหลังข้างเดียวเรื้อรัง ระวังไตมีปัญหา