พรุ่งนี้วันคริสมชต์มาสแล้ว
Merry Christmas ค่ะ
รู้มั้ย ซานต้าไม่ได้มีคนเดียวนะ
มารู้จักซานต้าจากห้าประเทศกันค่ะ
La Befana - ประเทศอิตาลี
ประเทศอิตาลี มีซานตาคลอสเป็นแม่มด! เธอชื่อ ‘ลา เบฟาน่า’ (La Befana) หรือที่รู้จักกันในนาม
‘แม่มดแห่งวันคริสต์มาส’ (Christmas Witch) ซึ่งเป็นหญิงชราที่ใช้ไม้กวาดวิเศษเหาะเหินเดินอากาศ
ไปแจกของขวัญให้แก่เด็กๆ แทนการใช้รถลากแบบซานตาคลอสที่เราคุ้นตากัน
โดยตำนานแต่เดิมของชาวคริสต์เล่าว่า เบฟาน่าเป็นผู้หญิงคนนึงที่มอบที่พักอาศัยค้างคืน
ให้แก่ 3 นักปราชญ์ที่กำลังเดินทางไปหาพระเยซูในวันประสูติ
แต่หลังจากเธอปฏิเสธคำชวนร่วมเดินทางกับนักปราชญ์
เพื่อไปสรรเสริญบุตรของพระเจ้าด้วยกัน เธอกลับรู้สึกเสียดายโอกาสครั้งนั้นเป็นอย่างมาก
และเริ่มพยายามออกเดินทางตามหาตัวนักปราชญ์ทั้งสาม
เพื่อหวังว่าจะได้ร่วมเดินทางไปมอบของขวัญให้แก่บุตรพระเจ้า
นี่จึงเป็นที่มา เบเฟน่าเริ่มเดินทางแจกขนมให้กับเหล่าเด็กทุกคนในอิตาลี
โดยหวังว่าหนึ่งในเหล่าเด็กๆ ที่เธอได้มอบของขวัญให้นั้น จะเป็นบุตรพระเจ้า หรือก็คือพระเยซูนั่นเอง
นอกจากนี้ผู้คนกล่าวขานกันอีกว่าเบฟาน่าใช้ไม้กวาดในการเหาะเหินเดินทางไปยังบ้านของเหล่าเด็กๆ
เพื่อนำขนมและลูกอมของหวานไปมอบให้ แต่ถ้าใครเป็นเด็กไม่ดี
จะเปิดเจอกับ ‘ถ่าน กระเทียม หัวหอม’ แทนขนม
นอกจากนี้ เธอยังเป็นตัวแทนของการเก็บกวาดเรื่องราวต่างๆ ที่กำลังจะผ่านไปในปีนั้นๆ
เพื่อเตรียมต้อนรับศักราชใหม่ ไม้กวาดจึงอาจเป็นสัญลักษณ์ของการเริ่มต้นใหม่ หรือการปัดกวาดสิ่งไม่ดีออกจากชีวิต)
เและตัวของแม่มดชราเองก็ถือเป็นตัวแทนของ ‘วันสิ้นปี’ อีกด้วย
Yule Lads - ประเทศไอซ์แลนด์
ซานตาคลอสที่ไหนจะมีตั้ง 13 คน บอกเลยว่ามีที่ประเทศไอซ์แลนด์ เขามีตำนานเรื่องเล่าของซานตาคลอส
ที่ชื่อ ‘ยูลแลด’ (Yule Lads) ซึ่งเป็นลูกๆ ของยักษ์กินคนที่ชื่อว่า ‘กรีลา’ (Gryla)
โดยปกติแล้วในวันคริสต์มาส กรีลาจะลงจากภูเขาเพื่อมาจับเหล่าเด็กดื้อในเมืองกินเป็นอาหาร
ทีนี้พอเห็นแม่ทำเราก็ทำบ้าง เหล่าโทรลล์กลุ่มนี้ก็มักจะลงจากภูเขาตามรอยแม่เพื่อขโมยอาหาร
และคอยตามแกล้งหลอกเหล่าเด็กๆ ในวันคริสต์มาสอยู่บ่อยๆ
จึงทำให้ในอดีต ภาพลักษณ์ของยูลแลดก็เลยค่อนข้างจะเป็นที่รู้จักในแง่ลบ
อย่างไรก็ตามปัจจุบัน มีการปรับภาพลักษณ์ของยูลแลดใหม่เป็น กลุ่มโทรลล์ใจดีที่คอยลงมามอบของขวัญให้แก่เด็กๆ
โดยช่วง 13 คืนก่อนถึงวันคริสต์มาส เหล่าเด็กดีก็จะได้รับของขวัญที่แก๊งโทรลล์ 13 คนใส่ลงไปให้ในรองเท้า
ที่น้องๆ เอามาแขวนตรงขอบหน้าต่าง ใครที่โชคดีหน่อย ก็จะได้รับ ‘ขนมแป้งทอดเลาฟาเบรา’ (Laufabrauð)
ขนมปังท้องถิ่นที่เป็นที่นิยมในวันคริสต์มาสของประเทศไอซ์แลนด์อีกด้วย
แล้วถ้าเป็นเด็กดื้อจะโดนยูลแลดเอา ‘มันฝรั่งเน่า’ ใส่ไว้ในรองเท้าแทน
Christkind - ยุโรปกลาง
นึกภาพซานตาคลอสมีปีกออกไหม หญิงผมบลอนด์ชื่อ ‘คริสต์ คลิน’ (Christkind) เห็นครั้งแรกอาจคิดว่านางฟ้านางสวรรค์
แต่เป็นอีกหนี่งเวอร์ชันของซานตาคลอสตามความเชื่อของทางฝั่งประเทศในยุโรปกลาง
อย่างเช่นเยอรมนี สวิตเซอร์แลนด์ โครเอเชีย ออสเตรีย ลักเซมเบิร์ก ฮังการี สโลวาเกีย สาธารณรัฐเช็ก เป็นต้น
คริสต์ คลิน เป็นนางฟ้าผู้หญิงที่มีรูปลักษณ์เหมือนเด็กน้อย มีผมสีบลอนด์และปีกนกเล็กๆ อยู่เหนือแผ่นหลัง
ซึ่งต้นแบบของ คริสต์ คลิน ก็คือ ‘Rauschgoldengel’ นางฟ้าสีทองตัวแทนของวันคริสต์มาสในเมืองเนิร์นแบร์ก (Nürnberg)
ตามความเชื่อของชาวเยอรมนี
นางฟ้าซานต้ามีปีกคนนี้จะออกมาแจกของขวัญและขนมแก่เหล่าเด็กๆ ที่ประพฤติตัวดี
ด้วยการเอาของขวัญต่างๆ เหล่านั้นไปหย่อนไว้ในถุงเท้าที่แขวนเอาไว้ที่ประตูเหมือนกับที่ซานตาคลอสที่เรารู้จักทำ
แต่บ้างก็บอกว่า คริสต์ คลิน จะนำเอาของขวัญไปวางไว้ที่ ‘ใต้ต้นคริสต์มาส’ บริเวณบ้านของเด็กๆ ในคืนก่อนวันคริสต์มาส (Christmas Eve)
Sinterklaas - ประเทศเนเธอร์แลนด์
ซานตาคลอส’ ที่ได้ยินติดหูกันมานั้น มีที่มาจากชื่อของ ‘ซินเตอร์คลาส’ (Santerklass) จากประเทศเนเธอร์แลนด์
เดิมมีประวัติเล่ากันว่า ‘นิโคลัส ซินเตอร์คลาส’ (Nicholas Santerklass) เป็นบาทหลวงที่เดินทางมาจากสเปน
จุดเด่นคือการแต่งกายในชุดบาทหลวงและหมวกยาวทรงสูงสีแดง และมาพร้อมลูกสมุนชื่อ ‘แบล็ก ปีเตอร์’ (Black Peter)
คนไหนเป็นเด็กดีก็จะได้รับขนมจากบาทหลวงชุดแดงคนนี้ไป
แต่เด็กดื้อก็จะโดนลูกสมุนที่ทาตัวดำปากแดงทรงเงาะป่า ‘จับกลับประเทศสเปน’ ไปด้วย
ถึงวันคริสต์มาสเด็กยุคนั้นคงมีเลิ่กลั่กกันบ้าง
อีกจุดสังเกตของซินเตอร์คลาสก็คือการขี่ม้าขาว (Amerigo) แทนการใช้รถลาก
ออกแจกของขวัญให้กับเหล่าเด็กๆ ภายในเมือง
โดยในปัจจุบัน ชื่อของซินเตอร์คลาสถูกนำมาตั้งให้เป็นหนึ่งในงานเทศกาล (Sinterklass festival)
ที่ได้รับการสืบทอดกันมาแต่โบราณของเนเธอร์แลนด์ จัดขึ้นในวันที่ 6 ธันวาคมของทุกปี
ภายในงานผู้คนในเมืองจะแต่งตัวคล้ายซินเตอร์คลาส พร้อมออกมาเคาะประตูขอขนมกันในช่วงกลางคืน
และมีแห่ขบวนเฉลิมฉลองกันในเมืองกันอย่างคึกคักอีกด้วย
หากจะบอกว่าซินเตอร์คลาสนั้นเป็นอีกหนึ่งต้นแบบที่มีอิทธิพลต่อตัวซานตาคลอสในยุคปัจจุบัน ก็คงจะเป็นแบบนั้นเลย
Ded Moroz - ประเทศรัสเซีย
เดด โมรอร์ช (Ded Moroz) ซานต้าหิมะจากแดนหมีขาว หรือที่รู้จักกันในนามของ ‘คุณปู่แห่งความหนาวเย็น’
โดยคุณปู่หนวดขาวคนนี้เป็นซานตาคลอสตามความเชื่อของคนแถบรัสเซียและประเทศอื่นๆ
ในฝั่งยุโรปตะวันออกเดิมอย่าง อัลบาเนีย บัลแกเรีย ยูเครน เป็นต้น
ในอดีต เดด โมรอร์ช เคยถูกมองว่าปีศาจหรืออสูรกาย เพราะแกมีพลังวิเศษอย่างการมี ‘มือน้ำแข็ง’
จับใครคนนั้นจะโดนแช่แข็งทันที ทำเอาชาวบ้านตกใจหวาดกลัวกันอยู่พักนึง
อย่างไรก็ตามหลังจากพิสูจน์ตัวเองให้เห็นถึงความใจดีและจริงใจ ด้วยการมอบของขวัญให้แก่เด็กๆ ภายในหมู่บ้าน
สุดท้ายชาวบ้านก็เริ่มหันมาไว้ใจและนับถือ จนถึงภายหลังถึงขั้นยกย่องเป็นศูนย์กลางของเทศกาลฤดูหนาว
หรือในปัจจุบันก็คือเทศกาล ‘วันปีใหม่ของรัสเซียด้วยนั่นเอง (ในช่วงยุคโซเวียต คริสต์มาสถือเป็นสิ่งต้องห้าม)
แล้วจะสังเกตยังไงล่ะว่าใครคือเดด โมรอร์ช? ลักษณะเด่นคือเขาจะแต่งกายด้วยเสื้อหนังสีน้ำเงินเข้ม
รองเท้าบูตหุ้มคอสีเงิน พร้อมมี ‘ไม้คทาหิมะ’
ซึ่งจากลุคภายนอกนี้เองที่ทำให้เดด โมรอช ดูเป็นพ่อมดจอมเวทย์ที่คอยมอบของขวัญ
มากกว่าจะเป็นนักบุญตามแบบฉบับของซานตาคลอสเดิม และอีกความต่างก็คือเวลาซานต้าหิมะให้ของขวัญ
จะไม่มีการมุดปล่องไฟตามแบบฉบับซานต้าคลาสสิกที่เรารู้จักกัน
พรุ่งนี้วันคริสต์มาสแล้ว พาไปรู้จัก ‘ซานตาคลอส’ 5 เวอร์ชันจาก 5 ประเทศ
Merry Christmas ค่ะ
รู้มั้ย ซานต้าไม่ได้มีคนเดียวนะ
มารู้จักซานต้าจากห้าประเทศกันค่ะ
La Befana - ประเทศอิตาลี
ซานตาคลอส’ ที่ได้ยินติดหูกันมานั้น มีที่มาจากชื่อของ ‘ซินเตอร์คลาส’ (Santerklass) จากประเทศเนเธอร์แลนด์
เดด โมรอร์ช (Ded Moroz) ซานต้าหิมะจากแดนหมีขาว หรือที่รู้จักกันในนามของ ‘คุณปู่แห่งความหนาวเย็น’
อ่านฉบับเต็มที่นี่
https://www.dek-d.com/studyabroad/63653/