ปัญญา ในทางพระพุทธศาสนา

ปัญญา ในทางพระพุทธศาสนา

ปัญญาในทางพุทธ หมายถึง สมาธิ-วิปัสสนา รู้เห็นธรรมตามจริง ความรู้แจ้งที่เห็นสภาวธรรมตามความเป็นจริง (ยถาภูตญาณทัสสนะ)

คือการ “เห็นตามจริง” ไม่ผ่านการคิดปรุงแต่ง

เห็นรูป–นาม เกิด–ดับจริง ๆ

เห็นความไม่เที่ยง ทุกข์ และไม่ใช่ตัวตน

เห็นเหตุ–ผลของทุกข์และความดับทุกข์ในจิตตนเอง

ปัญญาแบบนี้ เกิดจากสมาธิที่ตั้งมั่น + วิปัสสนา
ไม่ใช่เกิดจากการคิดเอา

ปัญญาในพุทธเกิดจากอะไร

ศีล สมาธิ ปัญญา
ศีล ทำให้จิตไม่ฟุ้งซ่านหยาบ
สมาธิ ทำให้จิตตั้งมั่น เป็นกลาง
ปัญญา เกิดเมื่อจิต เห็นสภาวะตามจริง

ปัญญาไม่เกิดจาก
การคิดมาก การอ่านมาก การถกเถียงธรรมะ

แต่เกิดจาก
รู้กายรู้ใจตามจริง
เห็นอาการเกิด–ดับซ้ำ ๆ
จนจิต “คลายความหลงเอง”

ปัญญาธิกะ คือ ผู้ที่
มีสมาธิและวิปัสสนาปัญญาแหลมคม เห็นเหตุ–ผลของสังขารเร็ว ตัดอวิชชาได้ด้วยความเข้าใจตรง ไม่ต้องอาศัยศรัทธาหรือความเพียรหนักเท่าสายอื่น

ไม่ใช่ คนคิดเก่ง คนถกธรรมเก่ง คนอธิบายซับซ้อน

ส่วนตรรกะ การท่องจำตำรา การคิดวิเคราะห์ การใช้เหตุผลในทางพุทธจัดอยู่ในกลุ่ม
สัญญา + สังขาร เป็น ปัญญาทางโลก (โลกิยปัญญา)
แสดงความคิดเห็น
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่