"ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู" กับสภาพพระพุทธศาสนาในยุคเสื่อม
สำนวนไทย "ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู" เป็นคำที่สะท้อนภาพสภาพของพระพุทธศาสนาในยุคที่เสื่อมถอยถึงที่สุด พระสงฆ์ในยุคนั้นจะมีเพียงผ้าเหลืองที่ห้อยไว้ที่หูหรือคอ เพื่อแสดงตนว่าเป็นพระสงฆ์ แต่ในด้านการปฏิบัติและวิถีชีวิต กลับไม่แตกต่างจากฆราวาสทั่วไปแต่อย่างใด
ความหมายของ "กาสาวกณฺฐ" ในคัมภีร์บาลี
ในคัมภีร์บาลีได้กล่าวถึงสภาพของพระสงฆ์ในยุคที่พระศาสนาเสื่อมว่าเรียกว่า "กาสาวกณฺฐ" (กาสาวกัณฐะ) ซึ่งแปลว่า "ผู้มีผ้ากาสาวะผูกไว้ที่คอ" คำว่า "กาสาว" หมายถึงผ้ากาสาวพัสตร์ หรือผ้าห่มของพระสงฆ์ และ "กณฺฐ" หมายถึงคอ ในยุคนั้น พระสงฆ์จะแต่งกายเหมือนฆราวาส มีครอบครัว และประกอบอาชีพเช่นเดียวกับชาวบ้าน เพียงแต่มีผ้ากาสาวะผูกไว้ที่คอเป็นสัญลักษณ์ว่าเป็นพระ
การเปลี่ยนแปลงของคำสำนวน
คำว่า "ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู" อาจเป็นการดัดแปลงมาจาก "ผ้าเหลืองน้อยห้อยคอ" เพื่อให้คำฟังดูคล้องจอง และสื่ออารมณ์ได้ดีกว่า ซึ่งสะท้อนถึงความเสื่อมถอยของพระสงฆ์ในแง่ของการปฏิบัติและความศรัทธาที่ลดลงในหมู่ชาวบ้าน
บันทึกใน "พระปฐมสมโพธิกถา"
ในหนังสือ "พระปฐมสมโพธิกถา" พระนิพนธ์สมเด็จกรมพระปรมานุชิตชิโนรส ตอน "ธาตุอัตรธานปริวรรต" ได้บรรยายถึงพฤติกรรมของพระสงฆ์ในยุคดังกล่าวว่า พระภิกษุจะประพฤติตนผิดจากสมณเพศ เช่น
วางบาตรเหนือบ่าเหมือนนิครนถ์
หาบหิ้วบาตรด้วยสาแหรก
ประกอบอาชีพ เช่น กสิกรรมหรือพาณิชยกรรม
เลี้ยงบุตรและภรรยาเหมือนฆราวาส
สุดท้าย เมื่อพระสงฆ์ละทิ้งเครื่องแบบสมณะจนหมดสิ้น สมณเพศก็จะเสื่อมสูญไป
"ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู" กับแนวคิดในปัจจุบัน
ในปัจจุบัน แนวคิดที่ว่า “พระจะประพฤติผิดบ้างก็ไม่เป็นไร ขอให้มีพระไว้เฝ้าวัดให้ญาติโยมได้ทำบุญก็ดีแล้ว” กำลังขยายตัวมากขึ้น เป็นเหตุให้ชาวบ้านยอมรับการปฏิบัติที่ไม่ถูกต้องของพระสงฆ์ แนวคิดเช่นนี้เป็นฐานรองรับให้เกิดสภาพ "ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู" ในอนาคตได้อย่างสมบูรณ์
ข้อคิดส่งท้าย
เราอาจห้ามไม่ให้เกิดแนวคิดเช่นนี้ไม่ได้ แต่สิ่งที่เราทำได้คือการรู้เท่าทัน ด้วยการศึกษาและปฏิบัติตามพระธรรมวินัยที่ถูกต้อง หากเราตระหนักถึงความสำคัญของพระพุทธศาสนา และช่วยกันรักษาสมณเพศให้ดำรงอยู่ด้วยความบริสุทธิ์ สภาพ "ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู" ที่สะท้อนถึงความเสื่อมถอยของพระศาสนาก็จะไม่เกิดขึ้นในยุคของเรา
เพื่อนๆ คิดอย่างไรกับแนวคิดนี้? มีความคิดเห็นหรือข้อเสนอแนะใดเกี่ยวกับการรักษาพระพุทธศาสนาในยุคปัจจุบันหรือไม่? ร่วมพูดคุยกันได้ในกระทู้นี้เลยครับ
#ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู #กาสาวกัณฐะ #ศาสนาในยุคเสื่อม #พระสงฆ์ในสังคมสมัยใหม่
#วิถีสมณะเปลี่ยนไป #อนาคตพระพุทธศาสนา #ธรรมะกับความเปลี่ยนแปลง
#ผ้ากาสาวะ #คิดก่อนศรัทธา #เรียนรู้พระธรรมวินัย
ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู
"ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู" กับสภาพพระพุทธศาสนาในยุคเสื่อม
สำนวนไทย "ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู" เป็นคำที่สะท้อนภาพสภาพของพระพุทธศาสนาในยุคที่เสื่อมถอยถึงที่สุด พระสงฆ์ในยุคนั้นจะมีเพียงผ้าเหลืองที่ห้อยไว้ที่หูหรือคอ เพื่อแสดงตนว่าเป็นพระสงฆ์ แต่ในด้านการปฏิบัติและวิถีชีวิต กลับไม่แตกต่างจากฆราวาสทั่วไปแต่อย่างใด
ความหมายของ "กาสาวกณฺฐ" ในคัมภีร์บาลี
ในคัมภีร์บาลีได้กล่าวถึงสภาพของพระสงฆ์ในยุคที่พระศาสนาเสื่อมว่าเรียกว่า "กาสาวกณฺฐ" (กาสาวกัณฐะ) ซึ่งแปลว่า "ผู้มีผ้ากาสาวะผูกไว้ที่คอ" คำว่า "กาสาว" หมายถึงผ้ากาสาวพัสตร์ หรือผ้าห่มของพระสงฆ์ และ "กณฺฐ" หมายถึงคอ ในยุคนั้น พระสงฆ์จะแต่งกายเหมือนฆราวาส มีครอบครัว และประกอบอาชีพเช่นเดียวกับชาวบ้าน เพียงแต่มีผ้ากาสาวะผูกไว้ที่คอเป็นสัญลักษณ์ว่าเป็นพระ
การเปลี่ยนแปลงของคำสำนวน
คำว่า "ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู" อาจเป็นการดัดแปลงมาจาก "ผ้าเหลืองน้อยห้อยคอ" เพื่อให้คำฟังดูคล้องจอง และสื่ออารมณ์ได้ดีกว่า ซึ่งสะท้อนถึงความเสื่อมถอยของพระสงฆ์ในแง่ของการปฏิบัติและความศรัทธาที่ลดลงในหมู่ชาวบ้าน
บันทึกใน "พระปฐมสมโพธิกถา"
ในหนังสือ "พระปฐมสมโพธิกถา" พระนิพนธ์สมเด็จกรมพระปรมานุชิตชิโนรส ตอน "ธาตุอัตรธานปริวรรต" ได้บรรยายถึงพฤติกรรมของพระสงฆ์ในยุคดังกล่าวว่า พระภิกษุจะประพฤติตนผิดจากสมณเพศ เช่น
วางบาตรเหนือบ่าเหมือนนิครนถ์
หาบหิ้วบาตรด้วยสาแหรก
ประกอบอาชีพ เช่น กสิกรรมหรือพาณิชยกรรม
เลี้ยงบุตรและภรรยาเหมือนฆราวาส
สุดท้าย เมื่อพระสงฆ์ละทิ้งเครื่องแบบสมณะจนหมดสิ้น สมณเพศก็จะเสื่อมสูญไป
"ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู" กับแนวคิดในปัจจุบัน
ในปัจจุบัน แนวคิดที่ว่า “พระจะประพฤติผิดบ้างก็ไม่เป็นไร ขอให้มีพระไว้เฝ้าวัดให้ญาติโยมได้ทำบุญก็ดีแล้ว” กำลังขยายตัวมากขึ้น เป็นเหตุให้ชาวบ้านยอมรับการปฏิบัติที่ไม่ถูกต้องของพระสงฆ์ แนวคิดเช่นนี้เป็นฐานรองรับให้เกิดสภาพ "ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู" ในอนาคตได้อย่างสมบูรณ์
ข้อคิดส่งท้าย
เราอาจห้ามไม่ให้เกิดแนวคิดเช่นนี้ไม่ได้ แต่สิ่งที่เราทำได้คือการรู้เท่าทัน ด้วยการศึกษาและปฏิบัติตามพระธรรมวินัยที่ถูกต้อง หากเราตระหนักถึงความสำคัญของพระพุทธศาสนา และช่วยกันรักษาสมณเพศให้ดำรงอยู่ด้วยความบริสุทธิ์ สภาพ "ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู" ที่สะท้อนถึงความเสื่อมถอยของพระศาสนาก็จะไม่เกิดขึ้นในยุคของเรา
เพื่อนๆ คิดอย่างไรกับแนวคิดนี้? มีความคิดเห็นหรือข้อเสนอแนะใดเกี่ยวกับการรักษาพระพุทธศาสนาในยุคปัจจุบันหรือไม่? ร่วมพูดคุยกันได้ในกระทู้นี้เลยครับ
#ผ้าเหลืองน้อยห้อยหู #กาสาวกัณฐะ #ศาสนาในยุคเสื่อม #พระสงฆ์ในสังคมสมัยใหม่
#วิถีสมณะเปลี่ยนไป #อนาคตพระพุทธศาสนา #ธรรมะกับความเปลี่ยนแปลง
#ผ้ากาสาวะ #คิดก่อนศรัทธา #เรียนรู้พระธรรมวินัย