ถ้าจิตกับวิญญาณเป็นคนละส่วนกัน ก็คงมีวิญญาณเจตสิกด้วยสิ

" ธรรมอย่างหนึ่งที่ควรละเป็นไฉน คืออัสมิมานะ นี้ธรรมอย่างหนึ่ง ที่ควรละ ฯ" https://84000.org/tipitaka/pitaka_item/r.php?B=11&A=7037&w=%CD%D1%CA%C1%D4%C1%D2%B9%D0 (ฆ) ธรรม&

ขันธ์ 5 หรือ เบญจขันธ์ (กองแห่งรูปธรรมและนามธรรม 5 หมวด ที่ประชุมกันเข้าเป็นหน่วยรวม ซึ่งบัญญัติเรียกว่า สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา 

. ********** https://84000.org/tipitaka/read/m_siri.php?B=23&siri=229 ๔. อุปาทานักขันธสูตร ว่าด้วยอุปาทานขันธ์              

บรรดาธรรมเหล่านั้น นามธรรม เป็นไฉน? เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ วิญญาณขันธ์ และอสังขตธาตุ นี้เรียกว่า นามธรรม. รูปธรรม เป็นไฉน? มหาภูตรูป ๔ และรูปที่อาศัยมหาภูตรูป ๔ นั้น นี้เรียกว่า รูปธรรม.

ร่างกาย คือ รถยนต์ จิต คือ คนขับรถยนต์ วิญญาณ คือ ห้องควบคุมรถยนต์ คนส่วนใหญ่หลงว่ากาย คือ เรา นักท่องตำรา หลงว่าวิญญาณ คือ จิต นักปฏิบัติจะพบว่า เรา คือ อุปทานความหลงของจิต ไม่มีอะไรเป็นเรา

มีคนบางคนบอกว่าการเจริญสติสัมปชัญญะรู้เฉยๆผิดต้องหาความจริงอุบายมาพิจารณาสอนจิตด้วยแต่ทำไมพระพุทธเจ้าถึงบอกว่าสักแต่รู้ล่ะจริงๆทำยังไงก็ไม่ผิดนะในสติปัฏฐาน4 หมวดขันธบรรพหรือขันธ์5ที่เป็นขั้นวิปัสสนาพร

ปฏิบัติภาวนามาสุดท้ายก็เห็นแต่ไตรลักษณ์ เมื่อมีทุกข์ทางกายหรือทางใจเกิดขึ้น หรืออารมณ์ความรู้สึกต่างๆ รวมทั้งความรู้สึกที่เป็นสุขด้วย สุดท้ายปลายทางก็ไปจบที่ดับหาย ไม่เห็นมีอะไรเกินไปกว่านี้ แล้วจะยัง

"นอบน้อมแด่พุทธ ธรรม สงฆ์ อันมีคุณมากหาประมาณไม่ได้และเป็นที่พึ่งของข้าพเจ้า" ******* อนิจจสูตรที่ ๑ ว่าด้วยความเป็นอนิจจังแห่งขันธ์ ๕     ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้:-

เมื่อเข้าถึงกุศลจิตในจิต89 บางข้อก็ประหนึ่งเข้าถึงสติปัฐฐานครึ่งทางแล้ว เข่น 1. จิตที่เกิดพร้อมด้วยโสมนัสสเวทนา ประกอบด้วยปัญญา  ข้อนี้ จัดเป็นตัวสติในสติปัฐฐาน แต่ไปจัดอยู่ใน