ยกจิตขึ้นวิปัสนา

ผู้ที่เคยได้ฌาน เมื่อต้องการทำวิปัสนาให้ใช้วิธิยกจิต เรียกยกจิตขึ้นวิปัสนา กำลังฌานจะกลายเป็นตัวสติ  จะเห็นอาการเกิดดับ ทางกาย เวทนา จิต ธรรม ในฌานนั้น เมื่อสติมีกำลังมากขึ้น การวิปัสนาก็ละเอียดขึ้น ก็จะทันทันทีที่ดับ ทันทันทีที่เกิด ผลการวิปัสนาก็เป็นญาน กำลังฌานหรือกำลังสติก็ไม่ได้คงที่ มีการเปลี่ยนแปลง  เมื่อกำลังสมาธิตก ก็ทำการปรับอินทรีย์ เพื่อให้มีกำลังเสมอกัน ทั้ง สติ สมาธิ ปัญญา