ส่งจิตออกนอก

พระพุทธเจ้าทรงสรุปธรรมข้อเดียวที่ “สั้น แต่ลึกที่สุด” คือ อานาปานสติ หรือการมีสติอยู่กับลมหายใจ ซึ่งถ้าทำถูกและทำต่อเนื่อง จะพาไปได้ตั้งแต่ความสงบ จนถึงความหลุดพ้น เมื่อภิกษุอยู่ในที่สงบ

ความแตกต่างระหว่างสัมมาสติและสัมมาสมาธิ บางสำนักแยกไม่ออกระหว่างสัมมาสติและสัมมาสมาธิ จะให้ทำแต่สติ ไม่ทำสมาธิ 1. สัมมาสติ คือ การระลึกชอบ โดยใช้ สติปัฏฐาน 4 เป็นฐานที่ตั้ง เพื่อไม่ให้จิตไหลไปตามอำน

”ฌาน ย่อมไม่มีแก่ผู้ไม่มีปัญญา ปัญญาก็ย่อมไม่มีแก่ผู้ไม่มีฌาน ผู้มีทั้งฌานและปัญญานั่นแล จึงนับว่าอยู่ใกล้นิพพาน“ “ฌาน ย่อมไม่มีแก่ผู้ไม่มีปัญญา” ถ้าไม่มีความเข้าใจความจริ

สมาธิในพระพุทธศาสนา หรือที่เรียกว่า สัมมาสมาธิ ๑ ในสิกขา ๓ เป็นทางเดินของจิตนำไปสู่ความเป็นอริยะเจ้า เป็นหัวใจสำคัญในการเข้าถึงแก่นของพระพุทธศาสนา มีประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับผู้ที่ลงมือปฏิบัติแบบจริงจัง