เว็บไซต์ในเครือ
bloggang.com Bloggang pantown.com Pantown pantipmarket.com PantipMarket
maggang.com Maggang
ติดตามพันทิป
ดาวน์โหลดได้แล้ววันนี้
Pantip Application Pantip iOS Pantip Android Pantip Android
เกี่ยวกับเรา

แล้วอากาศหนาวจะมาเมื่อไหร่ ?

เท่าที่เห็นกระทู้ในพันทิปช่วงนี้ มักจะมีคนมาตั้งคำถามทำนอง เอทำไมฝนมันตกอยู่เลยน้า เมื่อไหร่จะเข้าหนาวจริงๆซักทีเยอะพอสมควร จนเมื่อเร็วๆนี้เห็นมีสมาชิกหลายท่านที่ร่วมพูดคุยเกี่ยวกับสภาวะอากาศบ้านเราโพสต์ถึงผลการคำนวณของหลายโมเดลที่คาดการณ์ว่าต้นเดือนหน้านี้จะมีความกดอากาศสูงกำลังแรงมากสะสมตัวอยู่แถวมองโกเลีย และไซบีเรีย (ถ้าเป็นตอนนี้โมเดลคาดการณ์ น่าจะไปแตะ 1070 hPa ได้ซึ่งถือว่าแรงมาก) แต่ปัญหาคือหากดูพยากรณ์อากาศในอีก 10 วันข้างหน้าไม่ว่าจะเป็นภาคเหนือหรืออีสานอุณหภูมิกลับแทบไม่ลดลงเท่าไหร่นัก แถมพอไปดูแผนที่ความกดอากาศสูงก็จะเห็นว่าลมหนาวมันไปตันอยู่แถวเวียดนาม มาไม่ถึงบ้านเราด้วยซ้ำ 
โมเดลคาดว่าความกดอากาศสูงมันจะไปตันแถวฮานอยเท่านั้น ??

คาดว่าภายในสัปดาห์หน้าน่าจะมีคนมาถกกันเรื่องนี้แน่ๆ และส่วนตัวก็คิดว่าเป็นหัวข้อที่น่าสนใจดี จึงอยากมาเขียนอธิบายไว้ก่อนถึงเหตุผลที่ลมหนาวจะยังมาไม่ถึงบ้านเราในสัปดาห์หน้า

ในการคาดการณ์ลักษณะอากาศแบบกว้างๆของโมเดลแล้วนั้น โดยส่วนใหญ่ก็มักจะใช้การคำนวณความสูงของอากาศที่ 500 hPa นั่นเองครับ (ถ้าให้ถูกจริงๆก็คือ "ความสูงปรับแก้ศักย์โน้มถ่วง" geopotential height) ซึ่งก็เพราะมันใช้ตัวแปรไม่กี่ตัวก็คำนวณผลลัพธ์กันออกมาได้ง่ายๆ และแถมยังเอาไปใช้ดูลิ่มอากาศ ร่องอากาศกันได้อีกด้วย 
ตัวอย่างแผนที่อากาศที่ความสูง 500 hPa ซึ่งจะเห็นเส้นความสูงเท่าลากเชื่อมกัน และเนื่องจากผลของแรงเสียดทานที่ความสูงนี้น้อยมาก เพราะฉะนั้นลมที่ชั้นความสูงนี้ก็จะขนานไปกับเส้นความสูงเท่าเหล่านี้นั่นเองครับ

แล้วเจ้าลิ่มอากาศ หรือร่องอากาศนี้มันสำคัญอย่างไร ? 

เนื่องจากว่าแต่ละประเภทของความกดอากาศสูง และความกดอากาศต่ำก็จะมีลักษณะเฉพาะค่าความกดอาศที่ต่างกันไปในชั้นความสูง ทำให้หากทราบว่าชั้นความสูงนั้นๆควรมีค่าความดันเท่าไหร่ (หรือกลับกันเป็นที่ความดันเท่าไหร่จึงจะมีค่าความสูงนั้นๆก็ได้) ก็จะสามารถเดาได้ว่าบริเวณนั้นมันเป็น มวลอากาศประเภทไหนได้ครับ 

อย่างมวลอากาศหนาวที่จะมาทางบ้านเราก็ต้องเป็น ความกดอากาศสูงจากไซบีเรีย ซึ่งก็เป็นประเภทความกดอาอากาศสูงแบบแกนเย็น เพราะงั้น ที่ความสูง 500 hPa (ซึ่งปกติจะสูงประมาณ 5700 m แถวๆละติจูดของไซบีเรีย) ค่าความสูงนั้นก็ย่อมต้องต่ำกว่าปกติมาก เพราะที่ความสูงขนาดนั้นความกดอากาศด้านบนจะเป็นความกดอากาศต่ำนั่นเอง 

หากท่านใดสนใจอ่านเพิ่มเกี่ยวกับประเภทของความกดอากาศสูง ผมเคยเขียนไว้แล้วในกระทู้นี้ครับ 

และนอกจากนั้นการจะเกิดไซบีเรียนไฮได้ก็มักมีการ "บล็อกของชั้นบรรยากาศ" หรือ Atmospheric blocking จากแถว แสกนดิเนเวีย ถึง รัสเซียตะวันตก (เหมือนเป็นขอบแอ่งกะทะที่เอาไว้ให้ไซบีเรียนไฮสะสมตัว) เพราะงั้นหากเห็นแนว "ลิ่มอากาศ" ค่าความสูง 500 hPa มากกว่าปกติ แถวแสกนดิเนเวียมากๆปุ๊บ ก็สันนิษฐานไว้ได้เลยว่าเดี๋ยวไซบีเรียนไฮจะเริ่มสะสมได้กำลังแรงแน่ๆ

ภาพบนจะเห็นลิ่มอากาศที่ใหญ่ และแรงมากแถวรัสเซียตะวันตก และแสกนดิเนเวีย (สีส้มถึงแดง) และทางเอเชียกลางถึงไซบีเรียเป็นร่องอากาศที่กำลังจมลึกมากขึ้นเรื่อยๆ(สีฟ้า ถึงน้ำเงิน) หรือก็คือจุดเริ่มต้นของการสะสมตัวของไซบีเรียนไฮนั่นเองครับ

เพราะงั้นหากเราจะมาดูว่าแนวทางในการไหลไปของไซบีเรียนไฮมันจะไปทางไหน ก็เพียงแต่ดูว่าแนวร่องอากาศว่ามันจะมาหาเรารึเปล่า  ถ้ามาก็เตรียมตัวความหนาวมาเยือนได้ แต่ถ้าไม่มันก็จะไปทางญี่ปุ่นและก็ไปหมดลมอยู่แถวๆ แปซิฟิกตะวันตกอย่างรอบที่จะถึงนี่แหละครับ (ฮาปนโฮ)
ผลการคำนวณของวันที่ 28 จะเห็นได้ว่าญี่ปุ่นเป็นลิ่มขนาดใหญ่ลากยาวลงมาถึงจีนตอนใต้  ถ้าเห็นแบบนี้สามารถเดาได้เลยว่าต่อให้ช่วงที่แผ่ลงมามากที่สุดของความกดอากาศสูง ญี่ปุ่นก็จะยังเป็นลิ่มอากาศอยู่อย่างนั้น และบ้านเราก็จะไม่มีทางเป็นร่องอากาศด้วย หรือก็คือ ลมหนาวจะมาไม่ถึงบ้านเรานั่นเองครับ 
ผลคำนวณของวันที่ 2 เดือนหน้าก็ยังเห็นว่าร่องมันอยู่แค่ญี่ปุ่นตอนเหนือเท่านั้น เพราะงั้นความกดอากาศสูงก็จะลงมาได้ไม่มากนัก และแม้แต่ญี่ปุ่นเองก็จะหนาวจัดได้แค่ไม่กี่วันสำหรับรอบนี้ (คันโตน่าจะมาแบบวูบๆแล้วกลับไปอุ่นอีก)
ค่าอุณหภูมิที่ต่างจากปกติที่ความสูง 850 hPa จะเห็นว่าความหนาวมันจะลงมา และตันอยู่ได้แค่เวียดนามตอนบนเท่านั้น และถ้าเป็นอย่างนี้ก็จะหนาวก็ประเดี๋ยวประด๋าวด้วย สำหรับพวกชายขอบความกดอากาศสูงอย่างเวียดนาม และญี่ปุ่น

แล้วถ้าบ้านเราจะหนาวมันต้องเป็นแบบไหน ?
ดังที่ได้เคยเขียนไว้ในกระทู้คาดการณ์อากาศก่อนหน้า แพทเทิร์นหนาวบ้านเราคือ ร่องอากาศประจำอยู่ญี่ปุ่น ถ้าเป็นยังงั้นเมื่อไหร่ก็รอใส่สกอร์เลยครับ

อันนี้คือผลการคำนวณของวันที่ 11 ซึ่งไกลมาก แทบจะเรียกได้ว่าโมเดลสุ่มมาให้ดู แต่จากภาพจะเห็นได้ว่าร่องอากาศลากยาวตั้งแต่ทะเลจีนใต้ไปยันญี่ปุ่น ถ้ามาท่านี้ ลมหนาวจะไหลเข้าหาเราได้เต็มๆ เพราะจะมีแนวปะทะอากาศเกิดขึ้นที่ทิศตะวันออกของไต้หวันด้วย (ในนี้โมเดลเดาว่าจะมีพายุเลยด้วยซ้ำ)

กลับมาคำถามสำคัญ แล้วเมื่อไหร่มันจะหนาวสักที(วะ) ?
ในความโชคร้ายก็ต้องมีโชคดีบ้างนะครับคือที่แน่ๆ ตอนนี้ดูเหมือนว่าแสกนดิเนเวีย และรัสเซียตะวันตกจะเป็นลิ่มอากาศไปยาวๆเลย (ซึ่งก็เป็นผลมาจากลมวนขั้วโลกมันน่าจะแยกออกในช่วงเดือนหน้าแน่ๆ และดูท่าลูกย่อยจะมาทางเอเชีย) เพราะงั้นไซบีเรียนไฮน่าจะสะสมตัวได้เรื่อยๆ และมีกำลังแรงอย่างน้อยก็ไปถึงครึ่งเดือนหน้าแน่ๆ เพราะงั้นคิดว่ามันคงต้องมีสักรอบภายในช่วงครึ่งเดือนแรกของธันวาคมที่เราจะมีลมหนาวกำลังแรงไหลลงมาหาเราได้ 
ซึ่งก็คงทำให้ภาคอีสาน และภาคเหนือหนาวชัวร์ๆ ส่วนกทม.จะหนาวรึเปล่ายังต้องลุ้นอยู่ (ฮา) 
ก็มารอกันครับช่วงครึ่งแรกธันวาคม น่าจะมีสักระลอกที่ลมหนาวไหลมาถึงบ้านเราแน่ จะหนาวแค่ไหน และเมื่อไหร่เป๊ะยังคงระบุไม่ได้ครับ

ปิดท้ายด้วยภาพ ผลคำนวณของอุณหภูมิต่างจากปกติที่ความสูง 850 hPa วันที่ 11 ซึ่งถ้าเป็นตามนี้หนาวจัดทั้งประเทศครับ (ฮา) แต่อย่างว่านี่มันยังไกลไปมาก ค่าความกดอากาศจะคำนวณได้แย่กว่าแทงหวยอีก เอาไว้ดูเอาฤกษ์เอาชัยละกันครับ

ถ้ามาตามนี้ได้จริงนี่ กทม.ตอนเช้า 15 ได้ อีสานเลขหลักเดียวเป็นแถบ (ฮา) มาลุ้นดูกันครับว่าจะหนาวกันเมื่อไหร่
แต่อย่าเพิ่งคาดหวังความแม่นยำของมันจนกว่าจะไม่เกิน 5 วันนะครับ
แสดงความคิดเห็น
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่