เว็บไซต์ในเครือ
bloggang.com Bloggang pantown.com Pantown pantipmarket.com PantipMarket
maggang.com Maggang
ติดตามพันทิป
ดาวน์โหลดได้แล้ววันนี้
Pantip Application Pantip iOS Pantip Android Pantip Android
เกี่ยวกับเรา

Kīpuka : เกาะแห่งชีวิตที่อยู่ท่ามกลางทะเลลาวา




Kīpuka ใกล้เขตการปกครองของ Royal Gardens ที่ล้อมรอบด้วยกระแสลาวาจากภูเขาไฟ Puʻuʻōʻō  (Cr.USGS Photo)


ป่าบนเกาะฮาวาย ประสบกับความปั่นป่วนทางธรรมชาติที่มีลักษณะเฉพาะเป็นระยะๆ โดยเฉพาะภูเขาไฟปะทุ ลาวาจะไหลเข้าสู่ป่า โดยทิ้งเศษป่าขนาดต่างๆ ที่เรียกว่า Kīpuka ไว้เบื้องหลัง มากกว่า 300 แห่งตั้งอยู่บนทางเนินเขาของ Mauna Loa ภูเขาไฟที่ใหญ่ที่สุดในโลก (เกิดการระเบิดทุกๆ 3 ปีครึ่ง)  พวกมันก่อตัวขึ้นตามกระแสลาวาในปี 1855 และ 1886 โดยเหลือป่าอายุ 3,000 - 5,000 ปีซึ่งปกคลุมไปด้วยหินและพืชขนาดค่อนข้างเตี้ยไว้ในพื้นที่ส่วนอื่นๆ ของลาวาอายุน้อย ที่ทั้งองค์ประกอบและโครงสร้างค่อนข้างคล้ายกัน

กล่าวคือ บางครั้งเมื่อภูเขาไฟปะทุ ลาวาที่ตามมาจะไหลเข้าปกคลุมทางลาดของภูเขาและภูมิประเทศโดยรอบ ดินแดนบางส่วนเนื่องจากมีระดับความสูงกว่าจึงรอดพ้นจากการทำลายล้าง ผืนดินที่ไม่ได้ถูกทำลายโดยลาวาเหล่านี้ต่อมาได้กลายเป็นเกาะที่มีพืชพรรณ สัตว์ และนกต่างๆ ที่เป็นเหมือนผู้ลี้ภัย
จากสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวย เกาะถูกเรียกว่า Kīpuka เป็นคำภาษาฮาวายที่ใช้กับพื้นที่ป่าไม้ที่รอดพ้นจากการทำลายล้างระหว่างกระแสลาวา โดยคำหน้า Kī  คือรุนแรง และ puka อาจหมายถึงรูหรือที่ปรากฏขึ้น (คำนี้แสดงถึงความแตกต่างที่รุนแรงระหว่างสิ่งที่ล้อมรอบ puka กับสิ่งที่ปรากฏขึ้น)

Kīpukas เป็นลักษณะทั่วไปในฮาวาย พวกมันมีบทบาทสำคัญในฐานะแหล่งกักเก็บชีวภาพสำหรับพืชและสัตว์ ซึ่งอาจสามารถตั้งรกรากได้ในภายหลัง แม้พวกมันอาจปกป้องสายพันธุ์พื้นเมืองจากสายพันธุ์ที่รุกรานที่จะเข้าไป แต่การล้อมรอบด้วยภูมิประเทศที่รุนแรง พืชและสัตว์พื้นเมืองอาจไม่สามารถเข้าถึง
สายพันธุ์ใหม่ที่จะแทนที่พวกมันได้


 kipuka ตามถนน Saddle Road 
ที่สำคัญที่สุด ความโดดเดี่ยวนี้ยังส่งเสริมกระบวนการเกิดสปีชีส์ใหม่ที่แตกต่างอย่างชัดเจน เนื่องจากพืชและสัตว์ไม่สามารถเดินทางไกลได้เพราะตัวเองติดอยู่ในที่ที่เหมือนกับดัก ดังนั้นสิ่งมีชีวิตภายใน kipuka จะมีกลุ่มยีนจำกัด เมื่อเวลาผ่านไป หากไม่มีจำนวนประชากรเพิ่มขึ้น ยีนที่แตกต่างกันก็อาจมีบทบาทที่โดดเด่นขึ้นและสามารถวิวัฒนาการได้อย่างมากจนเกิดเป็นสายพันธุ์ใหม่ทั้งหมด สิ่งนี้แสดงถึงประวัติศาสตร์วิวัฒนาการของโลกเล็กๆในหมู่เกาะฮาวาย จากกลุ่มเกาะที่แยกตัวออกไปมากที่สุดในโลก โดยพืชหรือสัตว์ที่บังเอิญมาถึงที่นี่เริ่มมีการพัฒนาในรูปแบบใหม่และแตกต่างกันมากว่าพันปี ทำให้สายพันธุ์ที่พัฒนาขึ้นในฮาวายไม่มีที่อื่นในโลก

อย่างเช่น kipuka ในเขตป่าสงวน Waiakea ตอนบน ซึ่งมีบทบาทสำคัญสำหรับสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กเช่น แมลง ในการวิวัฒนาการของสปีชีส์ในฮาวาย
เกาะเชิงนิเวศนี้ มีบางอย่างที่ค่อนข้างน่าตกใจเกี่ยวกับการข้ามพรมแดนระหว่างลาวาที่ปลอดเชื้อและไร้ชีวิตชีวากับภายในที่เขียวชอุ่มของ kipuka นั่นคือ มันแยกประชากรแมลงออกจากกันจนเป็นสายเลือดอิสระ โดยเฉพาะ แมลงหวี่ฮาวาย (Hawaiian Drosophila) สกุลของแมลงวันที่มีหลายร้อยสายพันธุ์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของฮาวาย จากความหลากหลายอันน่าทึ่งของพวกมันจากการมีวิวัฒนาการใน kipuka นี่เอง

และที่โดดเด่นที่สุดอีกหลายแห่งเช่น Kīpukapuaulu บน Big Island ซึ่งรอดพ้นจากลาวาจำนวนมากจากภูเขาไฟ Mauna Loa  ปัจจุบันเป็นป่าที่มีความหลากหลายทางชีวภาพมากที่สุดแห่งหนึ่งในฮาวาย โดยมีพันธุ์ไม้พื้นเมืองต่อเอเคอร์มากกว่าป่าอื่นๆ ในอุทยานแห่งชาติภูเขาไฟฮาวาย รวมทั้ง Kīpuka Kī บนถนน Mauna Loa และ Kīpuka Nēnē บนถนน Hilina Pali Road

Kipuka ก่อตัวขึ้นในฮาวายระหว่างการระเบิดของภูเขาไฟ Kilauea ในปี 1990 (Cr.USGS Photo / Jim D. Griggs)
นอกจากนี้ ตามถนน Saddle ระหว่างภูเขาที่สูงที่สุดสองลูกคือ Mauna Loa และ Mauna Kea ยังมี kipukas ที่หลากหลาย โดยทั้งหมดยังคงเป็นฮอต
สปอตสำหรับนักวิจัยในการศึกษาทั้งวิวัฒนาการและนิเวศวิทยาตลอดมา หนึ่งในนั้นคือป่า koa (ไม้ทรงพุ่มสูง) บนภูเขาไฟ Pu‘uhuluhulu ที่แห่งนี้ไม่เพียงเป็นป่าไม้ทรงพุ่มสูงที่สุดในพื้นที่เท่านั้น แต่ด้วยความที่ Pu'uhuluhulu อยู่ที่ระดับความสูง 6,758 ฟุต ทำให้เป็นหนึ่งในเกาะ koa ที่มีความสูงที่สุดด้วย
อย่างไรก็ตาม koa ชอบดินขี้เถ้าที่เก่าแก่ ในขณะที่ต้น ‘ōhi‘a พื้นเมืองจะเติบโตได้ดีที่สุดบนลาวาที่อายุน้อยกว่า ดังนั้น kīpuka ที่นี่จึงจะพบ 'ōhi'a เฉพาะบนธารลาวารุ่นน้องที่อยู่รอบนอกเท่านั้น

ทั้งนี้ป่า koa บน Pu'uhuluhulu เป็นลาวาดั้งเดิมที่เกิดซ้ำแล้วซ้ำเล่ามาเป็นเวลาหลายล้านปี ลาวาที่มีอายุมากกว่าและมีพืชมากกว่าจะถูกรายล้อมด้วยลาวาอายุน้อยอีกที ไม่เหมือนลาวาที่มาจากจาก Mauna Loa ดังนั้น kīpuka บน Pu'uhuluhulu จึงเป็นคุณลักษณะทางนิเวศวิทยาที่เป็นเอกลักษณ์ที่สามารถเกิดขึ้นได้เฉพาะในภูมิประเทศลาวาแบบไดนามิก ของหนึ่งในเกาะภูเขาไฟที่อายุน้อยที่สุดและใหญ่ที่สุดของโลก
 
สำหรับขนาดของ kipukas มากกว่า 500 แห่ง มีขนาดตั้งแต่น้อยกว่าหนึ่งเอเคอร์ไปจนถึงหลายหมื่นเอเคอร์ โดยใน Laidlaw Park มีขนาดใหญ่ที่สุดที่ 84,400 เอเคอร์ แม้จะล้อมรอบด้วยทางลาวาแคบๆ ที่ไหลผ่าน แต่ก็ถูกเปลี่ยนแปลงโดยถนน ทุ่งเลี้ยงสัตว์ และวัชพืชที่บุกรุกเข้ามาเป็นเวลากว่าหนึ่งศตวรรษ โดยรวมแล้วเป็น kipuka ที่ไม่ค่อยถูกรบกวน เช่น Carey Kipuka ซึ่งมีขนาดไม่กี่ร้อยเอเคอร์และฝังลึกเข้าไปในกำแพงของลาวาที่ขรุขระ


เครือข่ายเส้นทาง Puʻu Huluhulu ซึ่งล้อมรอบด้วยลาวาสีดำจากกระแสลาวาในปี 1843 มีทางเดินป่าสั้นๆ หลายเส้นทางบนยอดเขาที่เป็นป่า
จากการผสมผสานระหว่างป่า koa และป่าเบญจพรรณ puʻu (เนินเขา) ทำให้สถานที่นี้เหมาะสำหรับการชมนกป่าพื้นเมือง
ที่แสวงหาที่หลบภัยจากภูมิประเทศลาวาที่แข็งกระด้าง

KOA TREE มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Acacia koa ได้รับการยกย่องมาอย่างยาวนานในฮาวาย คำว่า " koa " ในภาษาฮาวายหมายถึงนักรบ
ไม้ Koa อันทรงคุณค่าเป็นสัญลักษณ์โบราณของภูมิปัญญาและความแข็งแกร่ง โดยมีประวัติอันยาวนานรอบที่มาของต้นไม้ใหญ่สายพันธุ์นี้
แม้จะไม่มีใครรู้ว่าต้นไม้มาจากไหน แต่เป็นไปได้มากที่สุดว่ามันจะงอกออกมาจากลาวาของภูเขาไฟที่ปะทุบนเกาะ kipukas และยังเป็นที่น่าอัศจรรย์ที่เมล็ด Koa หนึ่งเมล็ดจะขึ้นในป่าจนเป็นต้นไม้ปกคลุมเกาะ และกลายเป็นเส้นชีวิตสำหรับมนุษย์และระบบนิเวศ
และให้วัฒนธรรมที่ซับซ้อนและความเจริญรุ่งเรืองแก่ผู้ตั้งถิ่นฐานพื้นเมือง


'ōhi'a เป็นต้นไม้ที่อุดมสมบูรณ์ซึ่งเติบโตในหลากหลายรูปแบบที่น่าทึ่ง ไม่ว่าจะเป็นไม้พุ่มบิดหรือไม้สูงตรง นอกจากนี้ยังเป็นพืชกลุ่มแรก
ที่สร้างกระแสลาวาใหม่ ต่างจากพืชฮาวายอื่นๆ หลายชนิด มันสามารถอาศัยอยู่ใกล้กับก๊าซภูเขาไฟที่เป็นพิษได้โดยการปิดรูพรุนของใบ
ในฮาวาย 'ohi'a เป็นพันธุ์ไม้พื้นเมืองที่พบมากที่สุดในเกาะหลัก นอกจากนี้ยังเป็นต้นไม้ที่สำคัญที่สุดชนิดหนึ่งสำหรับนกพื้นเมืองของฮาวาย
เช่น 'Apapane และ' Akohekohe ซึ่งได้รับอาหารจากดอกไม้ที่ผลิตน้ำหวาน สปีชีส์ที่สูญพันธุ์ไปแล้วหลายสิบชนิดก็มักจะกิน 'ohi'a ด้วยเช่นกัน




(ขอขอบคุณที่มาของข้อมูลทั้งหมดและขออนุญาตนำมา)

แสดงความคิดเห็น
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่