IMD ประกาศชื่อพายุไซโคลนชุดใหม่ในมหาสมุทรอินเดียและระบบการตั้งชื่อพายุหมุนเขตร้อน

กระทู้สนทนา
ธรรมเนียมการตั้งชื่อพายุหมุนเขตร้อนในมหาสมุทรต่าง ๆ นั้นแตกต่างกันไปทั่วโลก ในมหาสมุทรแปซิฟิกด้านตะวันตกที่เราคุ้นเคยกันกับ "พายุไต้ฝุ่น" ก็มีคณะกรรมการไต้ฝุ่น (Typhoon Committee) เป็นผู้ดูแลจัดการทั้งถอดชื่อ-เลือกชื่อขึ้นมาใหม่ ซึ่งแต่ละย่านมหาสมุทรก็จะมีระบบการตั้งชื่อพายุที่ต่างกัน สรุปได้ดังนี้ครับ

- แปซิฟิกตะวันตก
     หน่วยงานดูแลชื่อ:  WMO/ESCAP Typhoon Committee
     หน่วยงานกำหนดชื่อให้พายุ: กรมอุตุฯญี่ปุ่น (JMA/RSMC Tokyo)
     ลักษณะการกำหนดชื่อ: ใช้ชื่อเรียงต่อ ๆ กันไปตามลำดับแบบไม่คำนึงถึงชุดหรือปี
     การถอดชื่อ: ถอดเป็นชื่อ ๆ ไป
     พายุต้องแรงแค่ไหนถึงมีการตั้งชื่อให้?: พายุโซนร้อน (ลมอย่างน้อย 34 นอต)
- อินเดียเหนือ
     หน่วยงานดูแลชื่อ:  WMO/ESCAP Panel on Tropical Cyclones
     หน่วยงานกำหนดชื่อให้พายุ: กรมอุตุฯอินเดีย (IMD/RSMC New Delhi)
     ลักษณะการกำหนดชื่อ: ใช้ชื่อเรียงต่อ ๆ กันไปตามลำดับแบบไม่คำนึงถึงชุดหรือปี ชื่อใช้แล้วถอนเลยไม่วนใช้ซ้ำ พอหมดทั้งชุดก็ถอนทั้งชุด ประกาศชื่อชุดใหม่
     การถอดชื่อ: มีถอดชื่อกลางคันบ้าง แต่มักเป็นการถอดเพราะเหตุผลอื่นไม่เกี่ยวกับความรุนแรง และมักถอดก่อนจะมีการใช้ชื่อ
     พายุต้องแรงแค่ไหนถึงมีการตั้งชื่อให้?: พายุไซโคลน (ลมอย่างน้อย 34 นอต) *ในย่านนี้ไม่มีพายุโซนร้อน พอเป็นพายุดีเปรสชันแล้วก็เป็นพายุไซโคลนเลย ซึ่งพายุไซโคลนของย่านนี้=พายุโซนร้อนของที่อื่น (พายุไซโคลนกำลังแรงมาก=พายุไต้ฝุ่น-เฮอริเคนและไซโคลนของที่อื่น)
- แอตแลนติกเหนือและแปซิฟิกตะวันออก (ด้านซ้ายและขวาของอเมริกาเหนือ)
     หน่วยงานดูแลชื่อ: RA IV Hurricane Committee
     หน่วยงานกำหนดชื่อให้พายุ: ศูนย์เฮอริเคนสหรัฐ (NHC/RSMC Miami)
     ลักษณะการกำหนดชื่อ: ชื่อถูกแบ่งเป็นชุด ๆ ชุดหนึ่งใช้กับปีหนึ่ง พอจบปีก็ขึ้นชุดใหม่
     การถอดชื่อ: ถอดเป็นชื่อ ๆ ไป
     พายุต้องแรงแค่ไหนถึงมีการตั้งชื่อให้?: พายุโซนร้อน/พายุกึ่งโซนร้อน (ลมอย่างน้อย 34 นอต)
- แปซิฟิกกลาง
     หน่วยงานดูแลชื่อ: RA IV Hurricane Committee (แอตแลนติกเหนือ แปซิฟิกตะวันออก แปซิฟิกกลางประชุมรวมกัน)
     หน่วยงานกำหนดชื่อให้พายุ: ศูนย์เฮอริเคนกลางแปซิฟิก (CPHC/RSMC Honolulu)
     ลักษณะการกำหนดชื่อ: ใช้ชื่อเรียงต่อ ๆ กันไปตามลำดับแบบไม่คำนึงถึงชุดหรือปี
     การถอดชื่อ: ถอดเป็นชื่อ ๆ ไป
     พายุต้องแรงแค่ไหนถึงมีการตั้งชื่อให้?: พายุโซนร้อน/พายุกึ่งโซนร้อน (ลมอย่างน้อย 34 นอต)
- อินเดียใต้ฝั่งตะวันตก
     หน่วยงานดูแลชื่อ: RA I Tropical Cyclone Committee
     หน่วยงานกำหนดชื่อให้พายุ: อุตุฯของมอริเชียส-มาดากัสการ์ (RSMC Reunion หน่วยงานในสังกัดอุตุฝรั่งเศสมอบหน้าที่ให้หน่วยงานดังกล่าว)
     ลักษณะการกำหนดชื่อ: มีการกำหนดชื่อไว้เป็นชุด ๆ ใช้ปีต่อปี
     การถอดชื่อ: ชื่อไหนใช้แล้วถอดเลยไม่เกี่ยงความรุนแรง-ความเสียหาย
     พายุต้องแรงแค่ไหนถึงมีการตั้งชื่อให้?: พายุโซนร้อนกำลังปานกลาง (ลมอย่างน้อย 34 นอต; พายุโซนร้อนกำลังปานกลาง=พายุโซนร้อนของที่อื่น ในบริเวณนี้พายุดีเปรสชันทวีกำลังแรงขึ้นเป็นพายุโซนร้อนกำลังปานกลาง)
แถบออสเตรเลีย
     หน่วยงานดูแลชื่อ: RA V Tropical Cyclone Committee
     หน่วยงานกำหนดชื่อให้พายุ: BoM (อุตุฯออสเตรเลีย), BMKG (อุตุฯอินโดนีเซีย), PNGNWS (อุตุฯปาปัวนิวกินี)  (*ย่านนี้ไม่มี RSMC มี TCWC-Tropical Cyclone Warning Center แทน; TCWC Jakarta, TCWC Port Moresby, TCWC Brisbane, TCWC Perth และ TCWC Darwin)
     ลักษณะการกำหนดชื่อ+การถอนชื่อ: 
           - BoM มีชื่อเป็นชุด ๆ (A, B, C, D และ E) ใช้ชื่อเรียงต่อ ๆ กันไปตามลำดับแบบไม่คำนึงถึงชุดหรือปี (TCWC Brisbane/TCWC Perth/TCWC Darwin ใช้ชื่อชุดเดียวกัน) ถอนเป็นชื่อ ๆ ไป
           - BMKG มีชื่ออยู่ 2 ชุด (A กับ B) ใช้แค่ชุด A ถ้ามีชื่อในชุด A โดนถอน จะเอาชื่อจากชุด B ขึ้นมาแทนที่
           - PNGNWS มีชื่ออยู่ 2 ชุด (A กับ B) ใช้แค่ชุด A โดยชื่อไหนถูกใช้แล้วจะถูกถอนทันทีไม่เกี่ยงความรุนแรง และจะเอาชื่อจากชุด B ขึ้นมาแทนที่
     พายุต้องแรงแค่ไหนถึงมีการตั้งชื่อให้?: พายุไซโคลนระดับ 1 (แถบออสเตรเลียไม่มีพายุโซนร้อน เพราะฉะนั้น พายุไซโคลนระดับ 1=พายุโซนร้อนของที่อื่น โดยพายุไซโคลนกำลังแรงระดับ 3=พายุไต้ฝุ่นและพายุเฮอริเคน)
- แปซิฟิกใต้
     หน่วยงานดูแลชื่อ: RA V Tropical Cyclone Committee (ประชุมร่วมกับแถบออสเตรเลีย)
     หน่วยงานกำหนดชื่อให้พายุ: อุตุฯฟีจี (FMS/RSMC Nadi) และ อุตุฯนิวซีแลนด์ (MetService)
     ลักษณะการกำหนดชื่อ: ทั้งสองหน่วยงานใช้ชื่อชุดเดียวกัน (A, B, C, D และ E) ชื่อเป็นชุด ๆ ใช้ชื่อเรียงต่อ ๆ กันไปตามลำดับตั้งแต่ชุด A ถึง D แบบไม่คำนึงถึงชุดหรือปี
     การถอดชื่อ: ถอดเป็นชื่อ ๆ ไป เมื่อถอดแล้วจะเอาชื่อจากชุด E ขึ้นมาแทนที่
     พายุต้องแรงแค่ไหนถึงมีการตั้งชื่อให้?: พายุไซโคลนระดับ 1 (อิงกับระบบของออสเตรเลีย)
- แอตแลนติกใต้ (ไม่เป็นทางการ)
     หน่วยงานดูแลชื่อ: กองทัพเรือบราซิล
     หน่วยงานกำหนดชื่อให้พายุ: Brazilian Navy Hydrographic Center (ศูนย์อุทกศาสตร์กองทัพเรือบราซิล)
     ลักษณะการกำหนดชื่อ: มีการตั้งชื่อเตรียมไว้ใช้ต่อ ๆ กันไม่คำนึงถึงปี
     พายุต้องแรงแค่ไหนถึงมีการตั้งชื่อให้?: พายุโซนร้อน/พายุกึ่งโซนร้อน (อิงกับระบบของสหรัฐ)

* RSMC/TCWC ทำหน้าที่ติดตามระบบพายุ เลือกชื่อมาใช้กับพายุ เตือนภัยไปยังหน่วยงานอุตุในย่าน ส่งข้อมูลพายุให้ WHO ทำงานในระดับนานาชาติ

อย่างที่กล่าวไปข้างต้น ปี 2563 นี้ เป็นปีที่ชื่อชุดแรกจำนวน 64 ชื่อ (8 ประเทศส่งชื่อ ประเทศละ 8 ชื่อ) ซึ่งใช้มาตั้งแต่เดือนกันยายน 2547 ของมหาสมุทรอินเดียเหนือหมดลงพอดี (ลูกสุดท้าย อำพัน ชื่อของไทยได้เป็นถึงพายุซูเปอร์ไซโคลนอำพัน พายุลูกแรกของปี 2563 ในมหาสมุทรอินเดียเหนือ ถือเป็นการปิดท้ายชุดอย่างทรงพลังและสร้างความเสียหายมากพอตัว)

ในการนี้ เมื่อชื่อใกล้หมดลง การประชุมครั้งที่ 45 ของ Panel on Tropical Cyclones (PTC) เมื่อเดือนกันยายน 2561 ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงมัสกัต ประเทศโอมาน เหล่าประเทศสมาชิกก็ได้มีการหารือกันให้ตระเตรียมชื่อพายุชุดใหม่ได้แล้ว เนื่องจากในขณะนั้นชื่อที่ใช้ ๆ กันอยู่มีเหลืออยู่เพียง 6 ชื่อเท่านั้น ทั้งนี้ทาง PTC เองก็มีประเทศสมาชิกเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในระหว่างปี พ.ศ. 2559-2561 ซึ่งประเทศสมาชิกใหม่ ๆ นั้นเป็นประเทศในแถบตะวันออกกลาง ซึ่งได้รับผลกระทบจากพายุหมุนเขตร้อนในย่านนี้บ้าง ทำให้สมาชิกของ PTC เพิ่มจาก 8 เป็น 13 ชื่อ ได้แก่ บังกลาเทศ, อินเดีย, อิหร่าน, มัลดีฟส์, เมียนมาร์, โอมาน, ปากีสถาน, กาตาร์, ซาอุดิอาระเบีย, ศรีลังกา, ไทย, สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และเยเมน ทำให้ชื่อชุดใหม่นั้นจะมาจากทั้งสิ้น 13 ประเทศ ประเทศละ 13 ชื่อ รวมเป็น 169 ชื่อ

ก่อนจะไปดูชื่อชุดใหม่ เรามาดูหลักเกณฑ์การคัดเลือกชื่อพายุโดยประเทศสมาชิก PTC กันก่อน
1. ชื่อควรเป็นกลางกับ (1) ทางการเมืองและบุคคลแวดวงการเมือง, (2) ความเชื่อทางศาสนา, (3) วัฒนธรรม และ (4) เพศ
2. ชื่อไม่ควรทำร้ายความรู้สึกของกลุ่มประชากรใด ๆ ทั่วโลก
3. ชื่อไม่ควรหยาบและไม่ควรเป็นชื่อของความโหดร้ายในธรรมชาติ
4. ชื่อควรสั้น ง่ายต่อการออกเสียง และไม่ควรละเมิดประเทศสมาชิกอื่น
5. ความยาวมากสุดให้ 8 ตัวอักษร
6. ตอนเสนอชื่อเอาการออกเสียงกับเสียงตัวอย่างมาด้วย
7. สงวนสิทธิ์ในการปฏิเสธชื่อใด ๆ หากไม่เป็นที่น่าพอใจตามเกณฑ์
8. ชื่อท้ายสุด (ที่เผยแพร่แล้ว) อาจถูกตรวจสอบในช่วงเวลาดำเนินงานและอนุมัติของ PTC ในการประชุมประจำปี กรณีที่มีการคัดการอย่างมีเหตุผลจากประเทศสมาชิกอื่น
9. ชื่อพายุหมุนเขตร้อนของมหาสมุทรอินเดียเหนือไม่เคยใช้ซ้ำ ชื่อไหนใช้แล้วไม่ควรใช้อีก เพราะฉะนั้นชื่อควรเป็นชื่อใหม่ ที่ไม่อยู่ในชุดเดิม รวมถึงในชื่อพายุในชุดของ RSMC อื่นทั่วโลกและ RSMC New Delhi เดิม

และหลักเกณฑ์ด้านการใช้ชื่อ
1. RSMC New Delhi เป็นผู้รับผิดชอบการตั้งชื่อให้กับพายุที่ก่อตัวขึ้นเหนืออ่าวเบงกอล-ทะเลอาหรับ เมื่อพายุนั้นมีความเร็วลมสูงสุด 34 นอตขึ้นไป
2. ชื่อพายุหมุนเขตร้อนที่มาจากทะเลจีนใต้ โดยพัดข้ามประเทศไทย และเข้าไปในอ่าวเบงกอล ให้คงชื่อไว้ตามเดิม (ดังกรณีของพายุโซนร้อนปาบึก เมื่อปี 2562 ซึ่งพัดผ่ายภาคใต้ไปลงทะเลอันดามัน และ IMD จัดให้พายุโซนร้อนปาบึกเป็น พายุไซโคลนปาบึก)
3. ชื่อไม่ใช้ซ้ำ
4. ลำดับชื่อจะเรียงตามลำดับตัวอักษรของชื่อประเทศ (ในภาษาอังกฤษ)
5. ชื่อถูกใช้ตามแนวคอลัมน์
6. ชื่อแรกเริ่มที่แถวแรกของคอลัมน์หนึ่ง ใช้ต่อเนื่องไปตามลำดับจนถึงแถวสุดท้ายในคอลัมน์สิบสาม

พร้อมแล้วเราไปพบกับชื่อพายุชุดใหม่ของมหาสมุทรอินเดียเหนือแบบ brand new 2020 กันเลยครับ ท๊าดาาา

(ภาพแคปมาจากวิกิ ส่วนนี่คือเว็บทางการ http://www.rsmcnewdelhi.imd.gov.in/images/pdf/cyclone-awareness/tc-names/tc-names.pdf )
สังเกตว่ามันมีชื่อที่ซ้ำกับชื่อพายุในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตกอันหนึ่ง นั่นคือ ชื่อแรกของศรีลังกา หรือ "Asani" (อัสนี) ครับ ซึ่งในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตกชื่ออัสนีนั้นเป็นของไทย แต่ใช้ตัวโรมันต่างกันเป็น Atsani ครับ (คงถือว่าไม่ซ้ำกันในแง่ของการเขียน แต่การออกเสียงเหมือนจะซ้ำกันตรง ๆ เลย) และยังมีชื่อบางที่ชื่อยาวเกิน 8 ตัวอักษรเสียด้วย (อุปส์)

รูปแบบการใช้ชื่อ จะเริ่มจาก Nisarga -> Gati ไปเรื่อย ๆ พอถึง Mocha ก็ไปเริ่มที่ Biparjoy ต่อ ทำแบบนี้ไปจนถึง Samhah ซึ่งพอถึงเวลาใกล้ ๆ นั้นเขาก็จะประกาศชื่อชุดใหม่แบบนี้อีกครั้ง (ุถ้าไม่มีเปลี่ยนแปลงเกณฑ์การใช้ชื่อไปเสียก่อน)
สำหรับชื่อใหม่ของไทยก็ได้แก่ ศรีตรัง, มณฑา, เทียนหยด, บุหลัน, ภูตลา, ไอยรา, สมิง, ไกรสอน, มัจฉา, มหิงสา, แพรวา, อสุรี และ ธารา ครับ

ปล. คำว่า "พายุ", "พายุหมุน" ใด ๆ ในที่นี้หมายถึง "พายุหมุนเขตร้อน" หรือ "Tropical cyclones" ทั้งสิ้นครับ
แก้ไขข้อความเมื่อ
แสดงความคิดเห็น
Preview
อ่านกระทู้อื่นที่พูดคุยเกี่ยวกับ  พายุ (Storm) ภูมิอากาศ
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่