บุนนาค

กระทู้สนทนา

ต้นไม้

บุนนาค ไม้มงคล

จดหมายฉบับที่ 54/2563
                                              บ้านดิโอเรียนทอล เชียงใหม่
                              วันอาทิตย์ที่   23   กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563
ถึง  บุนนาค
         ที่เขียนจดหมายถึงบุนนาคในวันนี้เพราะบังเอิญที่บ้านปลูกต้นบุนนาคไว้ต้นหนึ่งช่วงนี้กำลังออกดอกส่งกลิ่นหอมในตอนเช้า มีผึ้งบินมาตอมเก็บน้ำหวานตามเกสรดอกจากดอกนี้ไปดอกโน้นส่งเสียงหึ่งๆเป็นกลุ่มใหญ่ คิดถึงเรื่องที่มาที่ไปของต้นบุนนาค จึงมีจดหมายมาเล่าเรื่องของเธอเช้านี้

บุนนาคเป็นไม้มงคลที่นิยมปลูกตามบ้านที่เชื่อกันว่าช่วยป้องกันเภทภัยอันตรายหรือสิ่งชั่วร้ายที่จะเข้ามาในบ้านได้ราวกับมีพญานาคคอยปกปักรักษาที่ตรงนั้นไว้ ถือเป็นไม้ที่ช่วยให้เจ้าของได้รับผลบุญไปตามชื่อของบุนนาค มีชื่อเรียกต่างกันไปตามท้องถิ่น ทางเหนือเรียกต้นก้ำก่อ สารภีดอย ทางใต้เรียกต้นประนาคอ นาคบุตร หรือต้นนาค

แหล่งที่มามีถิ่นฐานเดิม มาจากทางประเทศจีนตอนใต้ อินเดีย ศรีลังกา เป็นไม้พุ่มทรงสูงได้ถึง 20 – 30 เมตร ไม้มีเนื้อแข็งแก่นเป็นสีแดงแข็งแรง ลำต้นมีสีแดงเข้มเปลือกเป็นหยักเล็กๆไม้โตมักจะนำไปทำเป็นเฟอร์นิเจอร์เพราะให้สีน้ำตาลคล้ำออกแดงสวยงามและยังใช้ทำเป็นไม้หมอนรองรางรถไฟได้ดีอีกด้วย

สำหรับใบของบุนนาคเป็นใบเดี่ยวคล้ายรูปหอกใบอ่อนจะมีสีชมพูออกแดงยอดอ่อนเด็ดไปลวกจิ้มน้ำพริกกินได้ส่วนใบแก่จะมีสีออกเขียวเข้มใต้ใบมีนวลเทาขาว

ลักษณะดอกบุนนาค จะออกตามซอกใบและปลายกิ่งมีลักษณะเป็นกลีบกลมซ้อนกันรูปทรงไข่เมื่อดอกบานจะมีกลีบดอกออกสีขาวเหลือบชมพูแผ่ออกคลุมเกษรตัวผู้สีเหลืองส้มที่กระจุกตัวเป็นก้อนเป็นฝอยบนมีกลีบเลี้ยงที่แข็งหนากลายเป็นเปลือกแข็งหุ้มเม็ด 3 – 4 ผล

สรรพคุณของบุนนาคมีการทำวิจัยพบสารเคมีสำคัญทางเภสัชกรรมสามารถนำมาใช้ได้ทุกส่วน ต้น พบสาร โอลีโอเรซิน ดอก เมล็ด พบ น้ำมันหอมระเหยและสารที่มีรสขม คือ เมสซูลl และ เมสซูวัน ผลพบแทนนิน ที่มีฤทธิ์ช่วยฆ่าเชื้อแบคทีเรียบางชนิดได้ ดอกสดและแห้ง เกสร ใบ เมล็ด ราก เปลือก กระพี้ แก่น และผล นำมาใช้เป็นยาสมุนไพรได้ทั้งต้นเช่นใบนำมาตำใช้พอกรักษาแผลสดแก้พิษงู กิ่งลำต้นฝนทำเป็นยาฝาดสมาน ดอกนำมาสกัดเป็นน้ำมันหอมระเหย เกสรตากแห้งผสมทำเป็นยาลม บำรุงหัวใจ นำไปเข้าสูตรยาเกสรทั้งห้าเจ็ดเก้า เมล็ดสกัดเอาน้ำมันใช้ทาถูนวดแก้ปวด มีประโยชน์ช่วยรักษารักษาอาการอ่อนเพลีย ระสับกระส่าย บำรุงธาตุบำรุงโลหิตบำรุงหัวใจ แก้ไข้แก้ปวด ขับเสมหะเป็นลมหูอื้อตามัววิงเวียนหน้ามืดตาลายฟกช้ำดำเขียวยังช่วยคุมกำเนิดได้อีกด้วย ประโยชน์นั้นนับว่ามีมากมายเกินกว่าที่จะเล่าเรื่องบุนนาคได้จบ

ด้วยเหตุผลดังกล่าวข้างต้นเราจึงนิยมหาต้นบุนนาคมาปลูกในบ้าน ให้ปลูกไว้ทางทิศตะวันตกของบ้าน ให้ร่มเงาในตอนบ่ายได้เป็นอย่างดี เป็นมงคล และ เป็นประโยชน์ รีบหามาปลูกนะบุนนาค