วิญญาณคือสิ่งที่ไปรับรู้ เป็น ตัวเชื่อมต่อ

จิตคือนามรูป วิญญาณขันธ์ รู้นิพพาน เป็นพระอรหันต์ นามคือเจตสิค มีเวทนา สัญญา สังขาร รู้นิพพาน เป็นพระอรหันต์

จิตคือธาตุรู้ มีธาตุรู้เดียว  วิญญาณคือตัวรู้ มี121วิญญาณ คือปรุงแต่งไป121อย่าง รู้ไป121อย่าง จิตใช้วิญญาณไปรู้เจตสิค จิตใช้วิญญาณไปรู้อารมณ์ จิตใช้วิญญาณไปรู้กิเลส จิต มีวิญญาณไปรู้ รูป เวทนา สั

จิตตั้งอยู่ที่ถ้ำคูหาท่ามกลางอก วิญญาณตั้งอยู่ที่อายตนะ6 ฉนั้นจิตไม่ใช่วิญญาณ จิตสะสมอารมณ์ วิญญาณรับรู้อารมณ์ ฉนั้นจิตไม่ใช่วิญญาณ จิตมี89อย่าง วิญญาณมีแค่6อย่าง มโนวิญญาณไม่ใช่จิตเป็นความนึกคิดขอ

ในกระบวนการรับรู้ของมนุษย์ ทุกเสี้ยววินาทีมีการทำงานของจิตที่ซับซ้อนเกิดขึ้น จุดที่สำคัญที่สุดจุดหนึ่งซึ่งเป็นรอยต่อระหว่าง "โลกภายนอก" กับ "โลกภายในจิตใจ" คือสิ่งที่เรียกว่า "

ขันธ์ ๕ = นามรูป รูป = สิ่งที่มี แล้วสิ้นไป รับอารมณ์ไม่ได้ มหาภูตรูป ๔ ดิน น้ำ ไฟ ลม , ทางอภิธรรม แบ่งรูปเป็น ๒๘ , รูปหยาบ สุขุมรูป ( รูปละเอียด ) เวทนา = สุข ทุกข์ ไม่สุขไม่ทุกข์ , ทางอภิธรรมเพิ่

อดีต เป็นผัสสะ สัญญา กระทบจิต คนที่รักตุย เสื่อมยศ เสื่อมลาภ 9ล9 ทำให้จิตวนเวียน เป็นทุกข์กับความคิด สัญญานั้น จิตใจเป็น อารมณ์ปัจจุบันจริงๆของทุกคน สุข ทุกข์ ก็เพราะจิต เมื่อสามารถแยกจิตออกจากสัญญ

Q:ขณะจิตเป็นอย่างไร A:เป็นความเห็นต่อผัสสะที่มากระทบ แม้จะเห็นว่าจิตว่าง ไม่มีอะไรในจิต ก็เป็นมีความว่างเป็นผัสสะกระทบจิต จิตมีอากาสเป็นผัสสะ ก็คือ อากาสา ฌานจิต Q:ผัสสะกระทบจิตเช่นอะไรบ้าง A:เช่น ขณ

นิพพานนั้น​ ไม่ใช่จิต​ ไม่ใช่​เจตสิค​(ไม่ใช่​ขันธ์​ 5)  ปัญญานั้นใกล้นิพพานเป็นที่สุด​            ผมทราบชัดเมื่อนานมาแล้