ทุกวันนี้มีผู้หญิงคนไหนที่นำหลักการครองเรือน 10 ข้อของนางวิสาขาไปปฏิบัติในครอบครัวหลังแต่งงานแล้ว

  ทุกวันนี้ปัญหาครอบครัวของคนไทยมีมากมายหลายด้าน หนึ่งในนั้นคือความขัดแย้ง การกระทบกระทั่งกันความไม่ลงรอยในเรื่องต่างๆระหว่างสามี ภรรยา ซึ่งทำให้เกิดความทุกข์กายทุกข์ใจ ความไม่ราบรื่นต่างๆของสมาชิกในครอบครัว ซึ่งเป็นปัญหาที่สมควรแก่การป้องกันและแก้ไขเพื่อให้เกิดความสงบสุขความร่มเย็นแก่สมาชิกในครอบครัวเอง

   เพราะถ้าทำให้ความสุขความสมานฉันท์เกิดขึ้นในครอบครัวแล้ว ย่อมทำให้เกิดความรักใคร่กลมเกลียว ทำให้ครอบครัวนั้นพัฒนาไปสู่สิ่งที่ดีกว่าได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็นด้านการทำงานของพ่อแม่ การเรียนหนังสือของลูกๆ สุขภาพกายสุขภาพจิตของคนในครอบครัวก็ย่อมดีขึ้นไปด้วย

   ซึ่งวิธีการหนึ่งที่จะให้ครอบครัวอยู่ร่วมกันอย่างเป็นสุขนั้น ก็ต้องให้คนในครอบครัวได้เรียนรู้และปฏิบัติตามหลักคุณธรรมที่ควรประพฤติในครอบครัว เหมือนกับที่ในสังคมเมืองมีหลักกฎหมายซึ่งเป็นหลักคุณธรรมแบบหนึ่งให้เรียนรู้และปฏิบัติตาม
   ภายในครอบครัวก็ควรมีหลักคุณธรรมให้ปฏิบัติเพื่อความสงบสุขร่มเย็นแก่ครอบครัวเช่นเดียวกัน

   ในที่นี้จะขอกล่าวถึงหลักการครองเรือนของนางวิสาขาทั้ง 10 ข้อ เป็นหลักการที่ครอบครัวไหนนำไปปฏิบัติ ก็จะพาความสงบสุขราบรื่นร่มเย็นมาสู่ครอบครัว ทำให้เกิดความเคารพรักซึ่งกันและกัน สร้างความมั่นคงแก่ครอบครัวยั่งยืนยาวนาน เมื่อสถาบันครอบครัวมีความมั่นคง สังคมหมู่ใหญ่ก็มีความมั่นคง เมื่อสังคมหมู่ใหญ่มั่นคง ประเทศชาติก็จะมั่นคง

หลัก 10 ข้อนี้ได้แก่
๑. อนฺโต อคฺคิ พหิ น นีหริตพฺโพ ไฟในอย่านำออกหมายถึงไม่ควรนำความลับหรือเรื่องไม่ดีงามภายในครอบครัว ไปบอกเล่าให้คนภายนอกได้รับรู้    

๒. พหิ อคฺคิ อนฺโต น นีหริตพฺโต ไฟนอกอย่านำเข้าหมายถึงไม่ควรนำคำนินทาว่าร้ายเสียดสีด้วยความอิจฉาริษยา จากบุคคลภายนอกมาสู่ครอบครัว อันจะเป็นเหตุให้เกิดเรื่องไม่ดีงามและความบาดหมาง     

๓. ททนฺตสฺเสว ทาตพฺพํ พึงให้แก่คนที่ให้ หมายถึงคนที่เคยเกื้อหนุนเอื้อเฟื้อควรมีน้ำใจไมตรีตอบแทน เมื่อมีผู้มาหยิบยืมข้าวของเงินทอง ควรให้แก่คนที่นำมาคืนเท่านั้น    

๔. อทนฺทตฺส น ทาตพฺพํ พึงอย่าให้แก่คนที่ไม่ให้ หมายถึงคนที่ไม่เคยเกื้อหนุนเอื้อเฟื้อมีน้ำใจก็ไม่ควรทำใจกว้างหรือทำหน้าใหญ่ใจโต ผู้ที่เคยหยิบยืมแล้วไม่นำมาคืน คราวต่อไปหากยังกล้ามาหยิบยืมอีก ไม่ควรให้    

๕. ททนฺตสฺสาปิ อทนฺตสฺสาปิ ทาตพฺพํ พึงให้แก่คนที่ให้และไม่ให้ หมายถึงการสงเคราะห์ญาติและมิตรสหาย แม้เขาจะนำมาคืนหรือไม่ก็ตาม เมื่อเห็นว่าเป็นการสมควร หรือเขาเป็นคนดีควรแก่การเกื้อหนุนอนุเคราะห์ก็ควรให้               

๖. สุขํ นิสีทิตพฺพํ พึงนั่งให้เป็นสุข  หมายถึงการนั่งในที่อันเหมาะอันควร ไม่เกะกะขวางทาง ไม่ต้องคอยลุกหลีกเมื่อพ่อสามีแม่สามีหรือผู้ใหญ่เดินผ่าน และนั่งเมื่อจัดการงานเสร็จเรียบร้อยแล้ว    

๗. สุขํ ภุญฺชิตพฺพํ พึงนอนให้เป็นสุข หมายถึงควรนอนทีหลังพ่อสามีแม่สามี และสามีได้เข้านอนแล้ว คือต้องตรวจดูข้าวของกลอนประตูหน้าต่างและฟืนไฟให้เป็นที่เรียบร้อย ทั้งจัดแจงข้าวของที่จำเป็นสำหรับหุงหาหรือใช้สอยในวันรุ่งขึ้นให้พร้อมมูลครบครัน จึงจะถือได้ว่าเป็นแม่บ้านแม่เรือนที่ดี    

๘. สุขํ นิปชฺชิตพฺพํ พึงกินให้เป็นสุข หมายถึงควรจัดข้าวปลาอาหารสำหรับพ่อสามีแม่สามีรวมทั้งสามีและบุตรให้เป็นที่เรียบร้อย    

๙. อคฺคิ ปริจริตพฺโพ พึงบูชาไฟ หมายถึงการให้ความเคารพยำเกรงสามีและบิดามารดาของสามีตลอดจนญาติผู้ใหญ่   

๑๐. อนฺโต เทวตา นมสฺสิตพฺพา พึงบูชาเทวดา หมายถึงให้นับถือบิดามารดาสามีและบรรพบุรุษ   

   หลักการครองเรือนนี้ใช้ได้ทุกสมัย ตั้งแต่อดีต ปัจจุบัน อนาคต ทุกชาติทุกศาสนาก็สามารถนำหลักการนึ้ไปใช้ได้ ไปประพฤติได้ คนไม่ว่าจะยุคไหน ศาสนาไหน เมื่อหลักการนี้ไปใช้ ย่อมส่งเสริมให้ครอบครัวมีความสุขความสมานฉันท์ เกิดสิ่งดีๆแก่ครอบครัวผู้ปฏิบัติตามแน่นอน

   แต่ทุกวันนี้ชาวพุทธส่วนใหญ่ที่จะเรียนรู้และปฏิบัติตามหลัก 10 ข้อที่กล่าวมามีน้อยมาก แม้เป็นชาวพุทธผู้ชอบเข้าวัดผู้ปฏิบัติธรรมเอง ก็ไม่สนใจเรียนรู้และปฏิบัติตาม บางคนทำทั้งทาน ศีล ภาวนา แต่กลับไปบ้านก็ทำตัวขัดแย้ง ทะเลาะกับคนในครอบครัวตามใจตน ทั้งที่เรื่องบางเรื่องทำลงไปแล้วเป็นบาปอกุศลก็ยังทำ ก็ยังละเลยที่จะใส่ใจ แล้วหลงตนว่าดีพร้อมสมบูรณ์ทั้งที่มีส่วนบกพร่องอยู่อย่างนี้ก็มีหลายคน
   หากเป็นชาวพุทธที่สมบูรณ์จริงหรือเป็นชาวพุทธที่ยังใช้ชีวิตคู่ ก็ควรก็ประพฤติให้ดีพร้อมอย่างรอบด้าน เพื่อความสุขแก่ตนและส่วนรวม

และคำสอนที่สำคัญอีกหมวดหนึ่งสำหรับการใช้ชีวิตคู่ให้มีความสุขที่ยั่งยืน คือ การปฏิบัติตามหน้าที่ของสามีและภรรยาตามหลักอานุภาพทิศ 6 ซึ่งจะบอกถึงวิธีการปฏิบัติที่ถูกต้องของผู้ใช้ชีวิตคู่ ส่งเสริมให้ครอบครัวอยู่อย่างร่มเย็นเป็นสุขเป็นอย่างดี

“ภรรยา” ผู้เปรียบได้กับ “ทิศเบื้องหลัง” ที่สามีควรทำหน้าที่และปฏิบัติต่อภรรยา 5 ประการคือ

ประการที่ 1 ยกย่องภรรยา  หมายถึง การให้เกียรติแก่ภรรยาของตน ไม่ปิดบังซ่อนเร้น หากภรรยาทำความดี ก็ควรยกย่องชมเชยด้วยใจจริง หรือ หากกระทำความผิดก็ควรกล่าวตักเตือนกันด้วยดี และไม่ควรตำหนิติเตียนภรรยาต่อหน้าผู้อื่น อันจะทำให้ภรรยาต้องอับอาย

ประการที่ 2 ไม่ดูหมิ่นภรรยาของตน  หมายถึง แม้ภรรยาจะเกิดในตระกูลที่ต่ำต้อยกว่าตน มีฐานะยากจน หรือด้อยการศึกษากว่า ก็ไม่ควรดูหมิ่น ให้ภรรยาต้องน้อยเนื้อต่ำใจ

ประการที่ 3 ไม่ประพฤตินอกใจภรรยา หมายถึง สามีไม่ควรไปยุ่งเกี่ยวกับหญิงอื่นที่ไม่ใช่ภรรยาของตนในฐานะชู้สาว อันจะทำให้ครอบครัวต้องเดือดเนื้อร้อนใจ

ประการที่ 4 มอบความเป็นใหญ่ในบ้านให้  หมายถึง งานบ้านงานเรือน ต้องมอบความเป็นใหญ่ให้กับภรรยาเป็นผู้ดูแล 

ประการที่ 5 มอบเครื่องแต่งตัวให้ตามโอกาสอันควร  หมายถึง การให้ของขวัญ ให้เครื่องประดับต่างๆ ตามโอกาสอันสมควร  ถือเป็นการยึดเหนี่ยวน้ำใจกันไว้อีกทางหนึ่ง

ส่วนภรรยาผู้เปรียบเสมือนกับทิศเบื้องหลัง ควร “อนุเคราะห์สามี” ด้วยการปฏิบัติต่อสามี 5 ประการ คือ

ประการที่ 1 จัดการงานดี หมายถึง การจัดงานบ้านงานเรือนให้เรียบร้อยสะอาดตา

ประการที่ 2 สงเคราะห์คนข้างเคียงสามี หมายถึง การสงเคราะห์ญาติมิตรของฝ่ายสามี ช่วยเหลือเกื้อกูลในสิ่งที่ทำได้

ประการที่ 3 ไม่ประพฤตินอกใจสามี หมายถึง การไม่ยุ่งเกี่ยวกับชายอื่นที่ไม่ใช่สามีของตนในทางชู้สาว อันจะนำความเดือดร้อนและความเสื่อมเสียมาสู่ครอบครัวและวงศ์ตระกูล

ประการที่ 4 รักษาทรัพย์ที่สามีหามาได้     หมายถึง การรู้จักใช้เงินให้เป็นประโยชน์ รู้จักเก็บออม    

ประการที่ 5 ขยันและไม่เกียจคร้าน  หมายถึง ความขยันในกิจการงานที่ตนมีหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบด้วยดี  และ ไม่เกียจคร้าน ไม่เอาแต่กิน เอาแต่นอน หรือเอาแต่เที่ยว

   ทั้งคำสอนเรื่องหน้าที่สามีและภรรยาในอานุภาพทิศ 6 และหลักครองเรือน 10 อย่างของนางวิสาขา ล้วนแต่สร้างความสุข ความเจริญ ความร่มเย็น ความสมานฉันท์ให้แก่คู่สามี ภรรยาที่ได้นำหลักการนี้ไปปฏิบัติตาม

ชาวพุทธที่ยังใช้ชีวิตคู่หรือไม่ใช่ชาวพุทธที่ใช้ชีวิตคู่ สมควรนำหลักนี้ไปปฏิบัติตามเพื่อให้เกิดสิ่งดีๆในครอบครัว ชาวพุทธสามารถนำหลักคำสอนนี้สามารถปฏิบัติพร้อมๆกับการเข้าวัดฟังธรรมเจริญทาน ศีล ภาวนาได้ ไม่ใช่เข้าวัดปฏิบัติธรรมแล้วก็ละทิ้งหลักธรรมครองเรือน ปฏิบัติต่อคู่ชีวิตตัวเองอย่างไม่ถูกต้อง

หากชาวพุทธคนไหนที่เข้าวัดปฏิบัติธรรมและประพฤติตามหลักครองเรือนได้ดั่งนางวิสาขา ก็ยิ่งจะทำให้พบความสุข เต็มเปี่ยมด้วยบุญกุศลและความเจริญในหลายๆด้านของชีวิต
แสดงความคิดเห็น
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่