"จิต"กับ"วิญญาณ" เหมือนกันและต่างกันอย่างไร

สอบถามท่านที่ทำฌานได้หลายระดับว่า...ฌาณระดับใดที่เจริญวิปัสสนาได้ดีและมีความตั้งมั่นที่สุดเพราะเหตุใด?

แต่นิพพานไม่ต้องไปบังคับมันก็ไม่แก่อยู่แล้ว ไม่เจ็บ ไม่ตาย ไม่เน่าเปื่อยผุพังอยู่แล้ว ไม่ล่มสลายหายสาบสูญไปไหนอยู่แล้ว จะต้องไปบบังคับบัญชาทำไม คิดในสิ่งที่ไม่ควรคิด .. โฮ่จริงๆนั่น .....

พ่อภาวนาไปจนเห็นตัวรู้ก็วางตัวรู้เห็นจิตก็วางจิต พระนิพพานก็ปรากฏขึ้น แต่เราจะรู้ได้ยังไงว่ามันเป็นของจริง เพราะจิตก็หยิบสวยขันธ์ขึ้นมาดำเนินต่อ ความพอใจในพระนิพพานก็ปรากฏขึ้น เจ็บจึงพยายามที่จะ ทำ

เมื่ออนัตตา พวกเกิด แก่ เจ็บ ตาย พวกอุบาทย์:) พวกเน่าเปื่อยผุพัง พวกไร้สาระแก่นสาร พวกฆาตกรลิบหาย เมื่อเจอกับนิพพานที่เป็นอัตา ทำไมถึงต้องคิดบ้างทำลายให้นิพพานเป็นอย่างนั้นตามไปด้วย.. มันเป๋นจั๋งใด๋

ขันธ์๕เป็นอนัตตาแล้วจิตเป็นอนัตตาไปด้วยหรือเปล่า? -จิตปฏิบัติธรรมให้หลุดพ้นเองได้มั๊ย? หรือขันธ์๕ปฏิบัติธรรมให้หลุดพ้นได้หรือไม่? -การหลุดพ้นขึ้นกับตัวเอง หรือกำหนดได้ด้วยเหตุ-ปัจจัย

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมเพื่อให้ภิกษุทั้งหลายพิจารณากายนี้ตามความเป็นจริง มิให้หลงยึดถือว่าเป็นตัวตน เป็นของงาม หรือเป็นสิ่งควรยึดมั่น ทรงสอนให้ตั้งสติพิจารณากายโดยแยกออกเป็นส่วน ๆ ตามที่กายนี้มี