เคยไหมเหมือนชีวิตขาดอะไรไป ?

เพราะพระอรหันต์เป็นเพียงขันธ์5 ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา. แต่นิพพานไม่ใช่ขันธ์5 แต่เป็นอัตตธาตุที่ไม่มีวันดับ ดำรงอยู่อย่างเที่ยงแท้ถาวร รอขันธ์5ใหม่ๆที่มีปัญญาใหัเข้ามาสำผัสอย่างไม่ จำกัด ไป

การเปรียบเทียบระหว่าง "ฌานฤาษี" (หรือฌานนอกพุทธศาสนา) กับ "ฌานในทางพุทธ" บางสำนักพยายามด้อยค่าฌาน แยกเป็นฌานพุทธ ฌานฤาษี ในเชิงสภาวะจิต มีองค์ฌาน 5 คือ วิตก วิจารณ์ ปีติ สุขและเอ

ธรรมดาสัตว์ทั้งหลาย แม้ว่ามีอวัยวะครบสมบูรณ์แล้วก็ตาม ถ้าขาดนามธรรมคือ จิต เจตสิกเสียแล้ว สัตว์ทั้งหลายเหล่านั้นก็ไม่มีความรู้สึก และไม่สามารถทำอะไรต่างๆได้ ไม่ต่างอะไรกับรูปปั้น และในบรรดาจิต เจตสิก

”ฌาน ย่อมไม่มีแก่ผู้ไม่มีปัญญา ปัญญาก็ย่อมไม่มีแก่ผู้ไม่มีฌาน ผู้มีทั้งฌานและปัญญานั่นแล จึงนับว่าอยู่ใกล้นิพพาน“ “ฌาน ย่อมไม่มีแก่ผู้ไม่มีปัญญา” ถ้าไม่มีความเข้าใจความจริ

เจตสิก ๕๒ กลไกการปรุงแต่งและการทำงานของจิต เจตสิก คือ สภาวธรรมที่ประกอบกับจิต (เจตสิกํ จิตฺตยุตฺตํ) มีลักษณะพิเศษที่เรียกว่า สัมปยุตตธรรม คือการที่จิตและเจตสิกต้องอาศัยกันและกันเกิดขึ้น โดยมีกฎเหล็ก ๔