อริยมรรค

ขอน้อมน้อมแด่พระรัตนไตร

                         แด่องค์สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า

อริยมรรค พ่วงแพในการก้าวล่วงแห่งทุกข์

ปัญญา

สัมมาทิฎฐิ สัมมาสังกัปปะ

ศีล

สัมมาวายามะ สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ

สมาธิ

สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ


สัมมาทิฎฐิ

อริยสัจ ๔ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค

                          ก่อนดวงอาทิตย์จะปรากฎ แสงแห่งดวงอาทิตย์ย่อมปรากฎก่อน

                          แสงแห่งโยนิโสมนสิการ ย่อมปรากฎก่อนสัมมาทิฎฐิ

ปรโตโฆษะ แหล่งอันบ่อเกิดแห่ง โยมนสิการ

สุตตะ แหล่งอันบ่อเกิดแห่ง โยมนสิการ

กัลยาณมิตร คือที่มาแห่งสุตตะ

สัตตบุรุษ คือกัลยาณมิตร

                                                   สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า คือยอดแห่งสัตตบุรุษ

ปริวัตร ๓ ในอริยสัจ ๔

สัจจญาณ กิจญาณ กตญาณ

สัจจญาณ

1 รู้แจ้งในทุกข์ 2 รู้แจ้งเหตุแห่งทุกข์ 3 รู้แจ้งถึงความดับทุกข์ 4 รู้แจ้งทางดำเนินเพื่อก้าวล่วงแห่งทุกข์

กิจญาณ

5 รู้ว่าทุกข์ควรกำหนดรู้ 6 รู้ว่าเหตุแห่งทุกข์ควรละ 7 รู้ว่าความดับทุกข์ควรกระทำให้แจ้ง 8 รู้ว่าทางดำเนินเพื่อการก้าวล่วงแห่งทุกข์ควรเจริญ

กตญาณ

9 รู้ว่าทุกข์นั้นได้กำหนดรู้แล้ว 10 รู้ว่าเหตุแห่งทุกข์นั้นละได้แล้ว 11 รู้แจ้งถึงความดับแห่งทุกข์นั้นแล้ว 12 รู้แจ้งว่ากระทำให้ถึงความดับทุกข์นั้นแล้ว


ผู้บรรลุถึงสัมมาทิฎฐิคือผู้ที่กระทำให้แจ้งถึงความดับทุกข์ คือผู้เข้าถึงนิโรธ คือผู้สลัดคืนในสภาวะธรรมทั้งปวง คือผู้รู้ถึงความสลัดคืนในสภาวะธรรมทั้งปวง

รู้สักแต่ว่ารู้ รู้แล้วปล่อย ไม่ตามยึดสภาวะธรรมที่ดับไปแล้ว ไม่ไขว่คว้าสภาวะธรรมที่ยังไม่เกิด ดำรงจิตอยู่ในปัจจุบันธรรม ตั้งมั่นในอุเบกขาสัมโพชฌงค์

จิตมิไหลไปสู่ราคะ และปฎิฆะ ผู้รู้แจ้งสภาวะธรรมทั้งปวงตามที่เป็นจริง

                                                                            นี้คือสัมมาทิฎฐิ