พระพุทธศาสนาในญี่ปุ่น ตอนที่ 4 : ปริศนาวัดโตไดจิ หลวงพ่อโตแห่งนารา

สวัสดีครับพี่ๆ น้องๆ วันนี้ผมมีเรื่องจะเรียนทุกท่านว่า...

เนื่องจากเนื้อความใน “ตอนที่ 3 : การตั้งมั่นของพระพุทธศาสนาในญี่ปุ่น”
http://pantip.com/topic/34872335

มียอดความนิยมตกลงฮวบฮาบ นำมาซึ่งความใจหายของผู้เขียนเป็นอย่างมาก
จึงขอยุติการเขียนเอาไว้แต่เพียงเท่านี้....
ขอได้รับความขอบคุณจากกระผมมา ณ โอกาสนี้...

↓↓↓↓↓↓↓↓

[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้
อ่ะล้อเล่น !!! ...แหม ใครจะไปทำอย่างนั้นล่ะครับ แล้วก็เนื้อหาตอนที่แล้วก็ออกจะหนักขนาดนั้น
จริงๆ แล้ว ใน “สมัยนารา” ที่กล่าวไว้ในครั้งก่อนนั้น นับว่าเป็น “ยุคของการศึกษาพระพุทธศาสนาที่เป็นเชิงวิชาการ” ก็ว่าได้　　　
จึงจำต้องยกชื่ออะไรยากๆ ขึ้นมา
แล้วก็...
ยังพอจำกันได้ใช่ไหมครับว่ามีการกล่าวถึง “พระพุทธศาสนา 6 นิกาย”
ซึ่งแต่ละนิกาย มีวัดสำคัญๆ ที่สืบสายคำสอนมาถึงปัจจุบัน
และเป็นวัดที่อยู่ในระดับ “มรดกโลก” เกือบทั้งหมดทีเดียว
มาดูกันเลยครับ...

นิกาย “ซันรอนชู” 三論宗：วัด “กังโกจิ” 元興寺 และ วัด “ไดอันจิ” 大安寺
นิกาย “โจจิทสึชู” 成実宗：วัด “กังโกจิ” 元興寺 และ วัด “ไดอันจิ” 大安寺
นิกาย “หดโซชู” 法相宗：วัด “โคฟุขุจิ” 興福寺 และ วัด “ยะขุชิจิ”薬師寺
นิกาย “คุฉะชู” 倶舎宗：วัด “โตไดจิ” 東大寺 และ วัด “โคฟุขุจิ” 興福寺
นิกาย “ริชชู” 律宗：วัด “โตโชไดจิ” 唐招提寺
นิกาย “เขะกงชู” 華厳宗：วัด “โตไดจิ” 東大寺

ในจำนวนนี้ มีเพียงวัด “ไดอันจิ” เท่านั้นที่เป็น “มรดกสำคัญทางวัฒนธรรม”
ที่เหลือทั้งหมดเป็น “มรดกโลก”
และใน 6 วัดนี้ ถ้าใครไปฝั่งคันไซ ฝั่งโอซาก้าแล้ว ไม่ได้ไป...รับรองโดนเหล่ผสมโห่แน่ๆ
นั่นคือ...
วัด “โตไดจิ” 東大寺 หรือ วัด “หลวงพ่อโตแห่งนารา (นาราไดบุทสึ)” 奈良大仏
ที่ถูกสร้างโดย “พระเจ้าจักรพรรดิโชมุ” 聖武天皇
ดังที่ได้กล่าวไว้ในตอนที่แล้ว



ในวันนี้เราจะมาดู “ปริศนา” ที่อยู่ในวัดนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
ภายในตัว “วิหาร” และ “องค์พระประธาน” กัน ซึ่งบางข้อมูล…แม้ชาวญี่ปุ่นเองก็อาจจะยังไม่ทราบ
(แต่ถ้ารู้แล้วก็...ทำตาเบลอๆ ไว้นะครับ ^^;)
มาดูกันเลยครับ
Let’s Go !!!



วิหารนี้มีชื่อว่า “ไดบุทสึเดง” 大仏殿 แรกเริ่มเดิมทีถูกสร้างขึ้นในสมัยของ “พระเจ้าจักรพรรดิโชมุ”
ช่วงต้นของพุทธศตวรรษที่ 13 (คริสต์ศตวรรษที่ 8)
แต่...
วิหารหลังนี้ถูกไฟสงครามทำให้เกิดความเสียหายถึง 2 ครั้ง 2 ครา
ดังนั้น...
วิหารที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบัน เป็นวิหารที่ถูกสร้างขึ้นใน “สมัยเอโดะ” ในปี พ.ศ. 2249 (ค.ศ. 1706)
มีขนาดหน้ากว้าง 57.5 เมตร (7 ช่วงเสา) ลึก 50.5 เมตร สูง 49.1 เมตร　
รูปแบบของวิหารเป็นสไตล์ที่ได้รับความนิยมในสมัยนั้น
และนี่คือหน้าตาของวิหารหลังที่ 1 และ 2 !!

↓↓↓↓↓↓↓↓

[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้





(ซึ่งแบบจำลองนี้ตั้งอยู่ภายในวิหารด้านหลังองค์พระประธาน อย่าลืมไปดูของจริงนะครับ)

วิหารหลังที่ 1 เป็นหลังที่สร้างใน “สมัยนารา”
และหลังที่ 2 ถูกสร้างใน “สมัยคามาคุระ” พ.ศ. 1733 (ค.ศ. 1190)
สำหรับวิหารหลังแรก มีขนาดใหญ่กว่าวิหารหลังปัจจุบันถึง 1.5 เท่า
มีขนาดหน้ากว้าง 85.8 เมตร (11 ช่วงเสา) ลึก 50.3 เมตร สูง 37 เมตร มีเสาภายในทั้งหมด 84 ต้น
(ยิ่งใหญ่อลังการงานสร้างมาก)



ภายในวิหารมีเสาอยู่ต้นหนึ่งที่มีลักษณะต่างจากเสาต้นอื่น คือ “มีช่องอยู่ที่บริเวณโคนเสา”
เสาต้นนี้อยู่ด้านซ้ายมือของพระประธาน ใกล้ๆ ทางออกจากวิหาร
แล้วก็จะมีเด็กนักเรียนรวมถึงผู้ใหญ่ ต่อแถวกันเพื่อที่จะไป “รอด”
โดยมีความเชื่อว่า “รอดแล้วจะสอบผ่าน” สำหรับนักเรียน
ส่วนผู้ใหญ่ก็ “รอดพ้น…แคล้วคลาด”



ส่วนว่า “ความเชื่อ” นี้ จะเป็น “ความใช่” หรือไม่ ก็ต่างจิตต่างใจครับ
แต่มี “ความใช่” อย่างหนึ่งของ “ช่องอยู่ที่บริเวณโคนเสา” นี้คือ...



คำถาม !!
ช่องๆ นี้ มีขนาดเท่ากับ…ส่วนใดขององค์พระประธาน ?

ก. พระเนตร (ตา)
ข. เส้นพระศก (ผม) ขมวดก้นหอย
ค. ช่องพระนาสิก (จมูก)
ง. พระอุณาโลม (บริเวณระหว่างคิ้ว)

↓↓↓↓↓↓↓↓

[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้

ครับผม…มีขนาดเท่ากับ  “ค. ช่องพระนาสิก (จมูก)” นั่นเองครับ



มีขนาด 30 ซม. X 37 ซม.
ดูไกลๆ แล้วไม่น่าเท่ากัน แต่เนื่องจากพระนาสิกอยู่สูงและห่างจากจุดที่เรามองไปมาก
จึงเห็นว่าไม่น่าจะมีขนาดเท่ากัน…แต่จริงๆ แล้วเท่ากัน



เกี่ยวข้องกับ “ขนาด” มีอีกเรื่องหนึ่งครับ คือ…
“องค์พระ” ที่อยู่บริเวณ “ฉัพพรรณรังสี” (รัศมีรอบพระประธาน)
เมื่อดูจากจุดที่เรายืนอยู่ จะเห็นว่ามีขนาดเท่ากัน
แต่จริงๆ แล้ว...องค์อยู่ด้านบน มีขนาดใหญ่ที่สุด ไล่ขนาดเล็กลงมาเรื่อยๆ
เป็นภูมิปัญญาที่น่าชื่นชมคนโบราณจริงๆ



ที่องค์พระประธานท่านสังเกตเห็นไหมครับว่า...
พระเศียร (ศีรษะ) เหมือน “ใหม่” กว่าพระวรกาย (ลำตัว)
ที่พระวรกายจะมีสนิมสีเขียวๆ ที่เคลือบอยู่ แต่ที่พระเศียร...ไม่มี

คำถาม !!
ท่านคิดว่าเป็นเพราะอะไร ?
(Hint : เกี่ยวกับเรื่อง “ไฟสงคราม”)

↓↓↓↓↓↓↓↓

[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้

ดังที่กล่าวไปในช่วงต้นแล้วว่า…วิหารหลังปัจจุบันเป็นหลังที่ 3
ถูกสร้างขึ้นทดแทนของเดิมที่ถูกไฟไหม้ไป เมื่อตัววิหารถูกไฟไหม้ ความร้อนจากบริเวณหลังคา
ซึ่งเป็นจุดที่อยู่ใกล้กับพระเศียรมากที่สุด ได้ทำความเสียหายให้กับพระเศียร
จนเป็นเหตุให้มีการบูรณะ จึงเป็นเหตุให้พระเศียรมีความใหม่ที่สุดเมื่อเทียบกับพระวรกาย

และ...
ยังมีข้อสันนิษฐานว่า...รูปพระพักตร์ (ใบหน้า) “ดั้งเดิม” นั้น มีขนาดที่ดู “ผอม” กว่าที่ปรากฏในปัจจุบัน
ซึ่งรูปพระพักตร์ในปัจจุบันเป็นสถาปัตยกรรม “สมัยเอโดะ” จะออกลักษณะอย่างที่เห็นอยู่
แต่...
สถาปัตยกรรม “สมัยนารา” นั้น จะมีรูปพระพักตร์ที่ผอมกว่า
(คล้ายๆ กับพระพุทธรูปสุโขทัยกับอยุธยา ที่มีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างกัน)



นอกจากนี้...
ยังมี “จำนวน” ของ “เส้นพระศก (ผม) ขมวดก้นหอย” ที่เพิ่งเปิดเผยแบบกันแบบจะจะ
เมื่อปลายปีที่แล้วนี้เอง



โดยการใช้เทคโนโลยีเลเซอร์ฉายเข้าไป แล้วทำการนับออกมา
ได้ผลว่า...
มีจำนวน 492 ขด ซึ่งน้อยกว่าที่มีบันทึกตั้งแต่ใน “สมัยนารา” ถึงเกือบครึ่งหนึ่ง !!
(ตามบันทึกมีถึง 966 ขด)
ทั้งนี้เป็นเพราะอะไร ยังไม่ทราบแน่ชัด แต่มีข้อสันนิษฐานว่า...
น่าจะเกิดจากการบูรณะใหม่ในสมัยเอโดะ จึงทำให้มีการลดจำนวนลง (?)



ยังอยู่กับ “องค์พระประธาน” นะครับ
พระประธานองค์มีพระนามว่า “พระมหาไวโรจนะ” 大毘盧遮那仏
ในคติของมหายานถือว่ามีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอยู่ในจักรวาล (โลกธาตุ) ต่างๆ
ในช่วงเวลาหรือ time line เดียวกัน
เช่น...
ในขณะที่จักรวาลเรามี “พระสมณโคดมสัมมาสัมพุทธเจ้า” 釈迦仏 อยู่
ที่จักรวาลทางทิศตะวันตก ก็จะมี “พระอะมิตาภสัมมาสัมพุทธเจ้า” 阿弥陀仏 อยู่
(จำในหนังจีนกำลังภายในได้นะครับว่า หลวงจีนมักจะเอ่ยคำว่า “อะมิตาพุทธ”...องค์นี้เลยครับ)
และ “พระมหาไวโรจนะ” นี้เอง ที่ทางมหายานถือว่าเป็น “องค์ปฐม” ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า



กราบนมัสการพระประธานเสร็จแล้ว ก็เดินออกมาด้านนอกวิหารตามทางที่เดินเข้าไปในตอนแรก
อ่ะอ่ะ...อย่าเพิ่งรีบร้อน เดินออกมาแล้ว “ลองก้มดูที่พื้นลาน” สักหน่อย...



เห็นลักษณะของ “พื้นลาน” ที่มีลวดลายต่างกันไหมครับ ?
ตรงกลางเป็นลายหนึ่ง ถัดออกมาเป็นอีกลายหนึ่ง ไปเรื่อยๆ รวม 4 ลาย

คำถาม !!
ท่านคิดว่าเป็นเพราะอะไร ?
(Hint : เกี่ยวกับเรื่อง “การเผยแผ่พระพุทธศาสนามาในญี่ปุ่น”)

↓↓↓↓↓↓↓↓

[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้
ครับผม...ที่มี “พื้นลาน” ถึง 4 ลายนั้น หมายเอา...
การเผยแผ่จาก “อินเดีย” (1) มาสู่ “จีน” (2) ผ่านมาทาง “เกาหลี” (3)
และเข้ามาถึง “ญี่ปุ่น” (4) ในที่สุดครับ
นอกจากนี้...
“หิน” ที่นำมาใช้ปูพื้นลานนี้...เป็นหินของประเทศดังกล่าวครับ !!
ช่างเป็นการเล่าเรื่องราวประวัติศาสตร์ในเชิงสัญลักษณ์ที่ล้ำลึกของบรรพชนชาวญี่ปุ่นจริงๆ



มาถึงตรงนี้ทำให้ผมเกิดความคิดว่า...
นี่เป็นเพราะ “ภูมิปัญญา” ของบรรพชนไม่ว่าจะเป็นชาวไทยหรือชาวญี่ปุ่นก็ตาม
ที่ดำริสร้างวัด สร้างศาสนวัตถุที่ใหญ่โตและมั่นคง จึงทำให้สิ่งเหล่านี้สืบทอดมาถึงมือของเราในยุคนี้
ทำให้เห็นถึงศรัทธาที่บรรพชนมีต่อพระพุทธศาสนา จนเป็นเหตุให้เราฉุกคิดว่า...
“อะไรทำให้บรรพชนในกาลก่อนถึงมีศรัทธาขนาดนี้ ?
และพระพุทธศาสนาดีอย่างไร บรรพชนถึงได้สร้างและรักษามาถึงปัจจุบัน ?”
และเป็น “จุดเริ่มต้น” ของการเข้าไปศึกษาแล้วน้อมนำปฏิบัติให้เกิดประโยชน์แก่ตนเองและผู้อื่นสืบไป...

วันนี้เป็นยังไงกันบ้างครับสำหรับทริปนี้ ?
จริงๆ ที่นี่ที่เดียวยังมีรายละเอียดอีกมาก แต่เราเอาแค่จุดสำคัญๆ ก็พอนะครับ
(เดี๋ยวจะเซ็งไม่กด Like กด Vote ให้ผมอีก...คริคริ)

ถ้ามีโอกาสไปนมัสการ “หลวงโตแห่งนารา” ที่วัดนี้
อย่าลืมสังเกตสิ่งที่นำมาแบ่งปันนี้นะครับ
รับรอง...อรรถรสเปลี่ยนเลยครับ ^^



แล้วพบกันในตอนต่อไปนะครับ

では、また会いましょう!!


ติดตามตอนต่อไปได้ที่
↓↓↓↓↓↓↓↓
http://pantip.com/topic/34908215
พระพุทธศาสนาในญี่ปุ่น ตอนที่ 5 : 7 วัดใหญ่ในนารา...ที่ทุกคนไม่ควรพลาด