ปัญหาธรรม ข้อที่ ๒ สรุปแล้วความทุกข์ของชีวิตเรานี้มีกี่อย่าง?

หมายเหตุ ถ้าใครตอบถูก ก็จะได้เลื่อนขั้นไปตอบปัญหาข้อที่ ๓ ได้  ถ้าตอบผิดก็ต้องกลับไปศึกษามาใหม่ จนกว่าจะตอบถูกจึงจะเลื่อนขั้นไปตอบปัญหาข้อที่ ๓ ได้ แต่ถ้ายังตอบไม่ถูกสักที ก็จะยังติดอยู่ในข้อนี้อยู่ต่อไป และอาจจะยังต้องกลับไปตอบปัญหาข้อที่ ๑ - ๒ ให้ได้ก่อน

เฉลย....
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้สรุปแล้วความทุกข์ (ความรู้สึกที่ทนได้ยาก) ของชีวิตเรานี้มี ๒ อย่าง คือ (๑) ความทุกข์ของร่างกาย กับ (๒) ความทุกข์ของจิตใจ โดยความทุกข์ของร่างกายก็ได้แก่ ความเจ็บ ความปวด ความหนัก ความเหนื่อย หรือความรู้สึกไม่สบาย เป็นต้น ที่สรุปเรียกว่าความรู้สึกทรมานทางร่างกาย ที่เกิดมาจากความหิว ความกระหาย ความหนาว ความร้อน ความคัน ความแก่ ความป่วยไข้ ความพิการ โรคร้ายแรง อุบัติเหตุ และจากการทำร้ายจากสัตว์หรือคนหรือธรรมชาติ เป็นต้น

ส่วนความทุกข์ของจิตใจก็ได้แก่ ความเศร้าโศก ความเสียใจ ความคับแค้นใจ ความแห้งเหี่ยวใจ ความไม่สบายใจ (คือหงุดหงิดรำคาญใจ) และความเครียด (คือหนัก-เหนื่อยใจ) เป็นต้น ที่เกิดขึ้นมาจากความยึดถือว่ามีตัวเรา ที่ไม่พึงพอใจในร่างกายที่กำลังแก่ เจ็บ ป่วย จะตาย รวมทั้งความยึดถือว่ามีตัวเราที่กำลังพลัดพรากจากคนหรือสิ่งอันเป็นที่รักอยู่ หรือมีตัวเราที่กำลังประสบกับคนหรือสิ่งที่ไม่รักอยู่ หรือมีตัวเราที่กำลังผิดหวังอยู่นี้

สรุปได้ว่า ความทุกข์ของชีวิตเรานี้สรุปได้ ๒ อย่าง คือ ความทุกข์ของร่างกาย ที่เป็นความรู้สึกทรมานทางร่างกาย ที่เกิดขึ้นกับร่างกายโดยตรง และความทุกข์ของจิตใจ ที่เป็นความรู้สึกทรมานทางจิตใจ ที่เกิดขึ้นมาจากความไม่พึงพอใจในความทุกข์ของร่างกายอีกที