///***/// คุณได้อะไรจากการดูละคร

"สาระ" จากละคร ควรต้องมีหลากหลายรูปแบบ ถ้าคิดถึงประโยชน์ของคนดูเป็นหลัก(พร้อมกับความบันเทิง) "สาระความรู้" ควรมีในรูปแบบ direct และ indirect ตามที่คุณกล่าวเมื่อ "สาระ" ต้องมีการคิดวิเคราะห์นั่นหมายความว่า คนดูย่อมต้องมีความพร้อมสำหรับการคิดวิเคราะห์ มีความรู้พื้นฐานเพียงพอ หรือ มีผู้ใหญ่คอยดูแลหรือแนะนำแนวทาง ต้องยอมรับความจริงด้วยว่าในสังคมมีความหลาย พื้นความรู้ความคิด หรือ การดูแลเอาใจใส่ในครอบครัวย่อมไม่เท่ากัน ดังนั้น "สาระ" หรือ "ค่านิยม" บางประการที่ต้องการสื่อก็ต้องมาแบบ "ทางตรง" ไม่ต้องให้มีการวิเคราะห์ต่อ เพื่อให้ผู้รับสื่อทุกคนเข้าใจตรงกันไม่ผิดเพี้ยนไปเป็นอย่างอื่น เคยได้อ่านความเห็นว่าใครจะรับความรู้จากละครหรือจะมองเห็นเพียงฉากร้าย ๆ แรง ๆ นั่นเป็นความจริงล่ะ แต่เราจะทอดทิ้งคนดูส่วนนี้ให้เขารับรู้เพียงแค่ส่วนที่ร้าย ๆ แรง ๆ เท่านั้นใช่หรือไม่ ? เราจะมีวิถีทางใดไหมที่จะทำให้เขามองเห็นอย่างอื่นนอกจากฉากที่ว่านั้น ถ้าอยากจะให้มีการพัฒนาจริง ๆ แต่ละฝ่ายก็ต้องร่วมมือร่วมใจคนละไม้คนละมือ ไม่โยนภาระไปที่ใครฝ่ายหนึ่งฝ่ายเดียวอันนี้คือตามอุดมคตินะ

ที่มีการเปรียบเทียบกับละครชาติอื่น ๆ เพราะเขามี "สาระ" ในลักษณะ direct ที่สื่อสารได้ชัดเจนโดยไม่ต้องรอให้ถึงตอนจบ และ มี "สาระ" ในลักษณะ indirect ที่ให้ผู้มีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ได้มีโอกาสพิจารณาไปด้วย โดยสาระที่ว่านั้นก็แนบเนียนไปกับโครงเรื่องและเนื้อเรื่อง ในขณะที่ละครไทยหลาย ๆ เรื่องมีสาระในที่ไม่ชัดแจ้ง หรือ ถูกกลบไปด้วยฉากอื่น หรือ ที่มีสาระชัดแจ้งก็แลดูน่าเบื่อไม่จูงใจคนให้ดู จึงทำให้ยังไม่มีลักษณะที่แนบเนียนไปกับเนื้อเรื่อง ละครแต่ละชาติมีความสนุกมีรสชาติที่เป็นแบบแผน ซึ่งเราว่าก็ไม่มีใครที่จะให้เปลี่ยนรสชาติตรงนั้น เพียงแต่ให้มีการเสริมว่าสาระควรมีมากขึ้น มีความถูกต้อง เข้าใจง่ายขึ้น และ เนียนไปกับเนื้อเรื่อง

ถามว่าละครมีอิทธิพลจริงไหม ? เราว่าละครคือตัวเสริมแรงอย่างหนึ่ง ถ้าจะดูในเรื่องพฤติกรรมเลียนแบบโดยพื้นฐาน ลองพิจารณาเรื่องแฟชั่นเสื้อผ้าหน้าผม ละครเรื่องไหนมีกระแสมาก เป็นที่พูดถึงมาก เสื้อผ้าขายดิบขายดี คนนิยมแต่งหน้าทำผมตามตัวละครนะ ในเรื่องเทรนด์พฤติกรรมอย่างอื่นก็มีเพียงแต่มันไม่ส่งผลชัดเมื่อละครเรื่องหนึ่งจบมันอาศัยเวลายาวนานกว่าเสื้อผ้าหน้าผม เมื่อผลิตแนวละครซ้ำ ๆ เสพสื่อซ้ำ ๆ มันไม่ใช่การเลียนแบบเท่านั้นหรอก มันคือความเคยชิน(ซึ่งน่ากลัวกว่าการเลียนแบบ)จากภาพในละครแนวซ้ำ ๆ ที่ปรากฎมาต่างหาก และ ไม่มีใครเห็นแปลกอะไรเพราะเป็นความเคยชิน เคยอ่านข่าวว่าผู้ชายข่มขืนหญิงคนหนึ่งโดยอ้างว่าผู้หญิงสมยอม เพราะผู้หญิงคนนั้นปัดป้องจากนั้นสู้แรงไม่ไหวจึงจำต้องนิ่ง ผู้ชายคนนั้นก็เทียบเคียงสิ่งเหล่านี้จากที่เห็นในละคร ก็แค่ปัดป้องพอเป็นพิธีแต่ที่จริงก็จะยอมอยู่แล้ว คิดแบบนี้ก็มีได้ จะเห็นว่ามันมีขอบเขตกั้นบาง ๆ อยู่ระหว่างละครกับเรื่องจริง กับสิ่งที่สมองวิเคราะห์ว่าอย่างไรคือบังคับ อย่างไรคือยอม

ซึ่งการทำละครดี ๆ มีสาระ ไม่ใช่หมายความว่าจะต้องโลกสวยไปทั้งหมด ทุกคนดีงาม ไม่ได้หมายความว่าต้องเป็นละครธรรมะ วิทยาศาสตร์ อะไรต่าง ๆ แบบนั้น เปล่าเลย จะเรื่องอะไรก็ทำเถอะ แต่ควรเป็นทั้งการสะท้อนและนำให้เห็นกันชัด ๆ ไม่ต้องรอถึงตอนจบว่าเส้นของความดีไม่ดีคืออะไร ถ้ามันเป็นเรื่องสำคัญ เป็นค่านิยมสำคัญควรสื่อให้ชัดไม่ต้องให้ตีความหรือเข้าใจคลาดเคลื่อนนะ อาจจะทิ้งประเด็นให้คิด ส่วนเรื่องความดีงามนั่นคือ model ให้คนเห็นดีด้วย ควรปฏิบัติตาม ส่วนการให้เด็กเรียนรู้ความดีชั่วจากละครอันนี้ก็ต้องพิจารณาไปตามวัยของเด็กว่าวัยไหนเหมาะสมกับการพิจารณาจากละครล่ะนะ อีกอย่างสอนจากชีวิตจริงน่าจะได้ผลกว่าแต่จะพิจารณาจากละครด้วยก็ไม่ผิดกติกาอะไร

ละคร จริง ๆ สื่ออะแหล่ะ มัน inspire คนได้นะ นักฟุตบอลทีมชาติญี่ปุ่นหลายคนมาถึงจุดนี้ได้ เพราะ สึบาสะ เรื่องของเด็กคนหนึ่งที่รักกีฬาฟุตบอลจนกระทั่งกลายเป็นกัปตันทีมชาติพาญี่ปุ่นไปบอลโลก ใครจะนึกว่ามันเป็นไปได้ หลายคนที่มีสึบาสะเป็นไอดอล ขนาดมังงะนะเนี่ย ละครเรื่อง CHANGE นำโดยนักแสดงที่มีชื่อเสียงที่สุดคนนึงในญี่ปุ่นทำวงการเมืองญี่ปุ่นสะเทือนได้ แล้วมันก็พาคนรุ่นใหม่เข้ามาทำงานการเมือง มีรัฐมนตรีอายุน้อย มีรัฐมนตรีหญิงในดินแดนที่เคยครอบงำด้วยผู้ชาย Ven Conmigo ละคร soap opera เม็กซิโกถือเป็น soap opera with message เน้นเรื่อง literacy ในผู้หญิงและเด็ก ละครเรื่องนี้ดังมาก และ มันช่วยให้ผู้คนสนใจการอ่านออกเขียนได้มากขึ้น จนกระทั่งกลายเป็น trend อัตราการอ่านออกเขียนได้สูงขึ้นเลย ดังนั้นละครเป็นเครื่องมือชั้นดีอย่างหนึ่งในการสร้างชาติเลยล่ะ