อาณาจักรโกสัมพีในตำนานจามเทวีวงศ์ อยู่ในประเทศจีน

อาณาจักรโกสัมพี แต่เดิมมีชื่อว่า "เก้าฉานปยี" มีความหมายว่านครรัฐทั้งเก้า มีเมืองมาวเป็นศูนย์กลาง ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 1111 โดยเจ้าฟ้าสองพี่น้องที่เสด็จลงมาจากสวรรค์ และมีเจ้าฟ้าสืบส่อกันจนถึงรัชสมัยของเจ้าเสือข่านฟ้า (思可法) พระองค์ทรงรวบรวมนครรัฐที่ไม่ขึ้นต่อกันให้มาเป็นอาณาจักรเดียวกันภายใต้ชื่ออาณาจักรโกสัมพี เหตุที่เปลี่ยนชื่อเป็นโกสัมพีเนื่องจากชาวพุทธในอดีตมักเอาชื่อเมืองของชมพูทวีปในสมัยพุทธกาลไปตั้งชื่อเมืองตัวเองเพื่อเสริมความเป็นสิริมงคล บันทึกจีนเรียกอาณาจักรนี้ว่าลู่ชวน (麓川) อาณาจักรโกสัมพีเคยแข็งเมืองต่อจักรวรรดิ์จีนถึง 3 ครั้ง และในครั้งสุดท้ายถูกจักวรรดิ์ต้าชิง (大清) พิชิตแล้วให้แต่ละหัวเมืองขึ้นต่อราชสำนักจีนโดยตรง อาณาจักรโกสัมพีจึงล่มสลายไปตั้งแต่ปี พ.ศ. 2147

เอื้อเฟื้อข้อมูลโดย ศาสตราจารย์ยรรยง จิระนคร จากสถาบันเอเชียอาคเนย์ศึกษา