An idea is like a virus. Resilient. Highly contagious. And even the smallest seed of an idea can grow. It can grow to define or destroy you.
- Inception (2010)
ถ้าจะถามถึงหนังเรื่องหนึ่งซึ่งกำกับโดยผู้กำกับชั้นครูอย่าง Christopher Nolan แล้ว หนึ่งในลิสรายชื่อที่ทุกคนตอบคงหนีไม่พ้นภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์อย่าง The Dark Knight Trilogy ซึ่งเป็นการปลุกกระแสซีรี่ย์ของอัศวินชุดดำผู้นี้ให้กลับมายิ่งใหญ่อีกครั้งหนึ่ง หรือ Mementoหนังที่ดำเนินเรื่องได้ไม่เหมือนหนังเรื่องใดๆในโลก เพราะมันดำเนินเรื่องด้วย Timelineที่บิดเบี้ยวซึ่ง มีทั้งการเล่าเรื่องจากหลังไปหน้า และหน้าย้อนมาหลัง แต่กลับทำออกมาได้เนียนตาและสวยงามอย่างน่าแปลกใจ แต่คุณอาจจะไม่รู้ว่าความฝันของโนแลนจริงๆแล้ว ไม่ใช่การกำกับหนังซีรี่ย์ แบทแมนแต่อย่างใดแต่กลับเป็น เรื่องInception หนังไซไฟฟอร์มใหญ่นำแสดงนำโดย นักแสดงรุ่นเก๋าอย่าง Leonado Dicraprio รับบทเป็นนักโจรกรรมทางความคิดซึ่งทำหน้าที่เสาะหาความลับของเหยื่อขณะเหยื่อกำลังหลับอยู่ โดยยึดหลักการที่ว่า ‘เมือ่คุณฝันระบบการปิดบังความลับของคุณจะลดลง เป็นช่องโหว่ในการล้วงความลับหรือเรียกสั้นๆว่า Extraction’ แต่ตัวเนื้อเรื่องของหนังกลับไม่ได้เน้นไม่ในเรื่องล้วงความลับ แน่นอนครับเพราะชื่อของภาพยนตร์เรื่องนี้ไม่ได้ใช้ชื่อว่า Extraction แต่กลับใช้ชื่อว่า Inception แทน แล้ว Inception ล่ะครับ มันคืออะไร
ก่อนจะอธิบายความหมายของ Inception ให้ชัดเจนได้นั้น มีความจำเป็นจำเป็นที่ต้องย้อนไปที่เนื้อเรื่องซึ่งว่าด้วยตัวละครที่ชื่อว่า คอปป อาชญากรทางความคิด บุคคลที่ทางการต้องการตัว และถูกออกหมายจับ เป็นเหตุทำให้ไม่สามารถกลับประเทศของตนเองได้ จนวันนึงเขาและเพือ่นร่วมงาน(Authur) ได้ถูกจ้างวานโดยนายทุนที่ชื่อว่า Saito ให้ฟอร์มทีมขึ้นมาใหม่โดยมีภารกิจหลัก เพื่อโน้มน้าว Robert Fitcher ทายาทคนเดียวของMaurice Fitcher ผู้เป็นเจ้าของบริษัทพลังงานรายใหญ่ ซึ่งเป็นคู่แข่งสำคัญของไซโตะ ไม่ให้สืบทอดบริษัทของผู้เป็นพ่อซึ่งกำลังจะตาย โดยไม่ใช้ความรุนแรง ซึ่งการที่จะเดินไปขอตรงๆให้ล้มเลิกความคิดที่จะสืบทอดนั้นเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ การInception จึงดูจะเป็นวิธีเดียวที่พอจะเป็นไปได้สำหรับแผนการนี้
ซึ่งตามเนื้อเรื่องแล้วการ Inception คือการปลูกฝังเมล็ดความคิดเม็ดเล็กๆ เข้าไปในสมองส่วนลึกที่เราเรียกว่า subconscious หรือแปลเป็นภาษาไทยก็คือจิตใต้สำนึกนั่นเอง ตรงนี้ครับ!ความหมายหลักของคำว่า Inception ถ้าถามคนที่ดูหนังเรื่องนี้แล้วว่า Main หลักของหนังเรื่องนี้คืออะไร ส่วนใหญ่คงตอบว่า ความฝัน แต่ความเป็นจริงแล้วหนังเรื่องนี้ ดำเนินเรื่องเกี่ยวกับจิตใต้สำนึก ว่าด้วยกระบวนการการปลูกฝังความคิดให้เข้าไปในสมองส่วนลึกโดยนำความฝันมาใช้เป็นเครื่องมือ ฝันหลายๆชั้นตามเนื้อเรื่องที่หนังกล่าวไว้ก็เพื่อจะสื่อว่าการที่จะเพาะเมล็ดลงไปให้ถึงจิตใต้สำนึกนั้น ต้องอาศัยความลึกขนาดไหน ซึ่งตัวหนังแสดงให้คนดูเห็นชัดๆในรูปของความซับซ้อนของความฝัน คำถามต่อไปคงไม่พ้น ‘แล้วทำไมต้องฝังลึกขนาดนั้น’
จิตใต้สำนึกหมายถึงจิตที่อยู่ภายใต้ สำนึก ความคิด การวิเคราะห์ ของคนนั้นๆ และเมื่อมีเหตุการณ์อะไรก็แล้วแต่ที่เราได้นำจิตใต้สำนึกมาใช้ในการตัดสินใจ เราจะตัดสินมันโดยอัตโนมัติ ซึ่งบางทีความเป็นเหตุเป็นผล และตรรกะต่างๆ อาจถูกละเลยหรือมองข้ามไป ยกตัวอย่างง่ายๆครับ ถ้าวันนึงมีคุณไปไล่ถามเพื่อนว่า แมวกินอะไร ? แน่นอนครับ 90% จะตอบว่ากินปลา ทำไมกันครับ วันก่อนผมยังเห็นแมวมันคาบนกเดินตัดหน้าผมอยู่เลย ทำไมแมวจะกินเนื้อไก่ไม่ได้ ทำไมเราต้องไปคิดแทนมัน เราไม่ได้คิดแทนมันหรอกครับ แต่ประโยคที่ว่า ‘ แมวกินปลา’เป็นสิ่งที่เราถูกกรอกหูมาตั้งแต่เด็ก จนตอนนี้ก็กว่ายี่สิบปี ทำให้เมล็ดพันธุ์ที่ถูกฝังอยู่ในหัวเมื่อยี่สิบปีที่แล้วตอนนี้มันเติบโตจนเราแทบไม่รู้ตัว คุณตอบว่าปลาไปโดยสมองคุณไม่ทันคิดด้วยซ้ำคุณ ตอบไปโดยใช้จิตใต้สำนึกแบบที่ผมได้กล่าวไว้ก่อนหน้านี้ว่าแทบจะอัตโนมัติ ในทางกลับกันถ้าวันนึงมีคนมาพูดกับเราว่า ‘แมวกินนก’ เราจะไม่เชื่อ และรู้สึกแปลกๆทันทีเพราะว่าการปลูกฝังทางความคิดหรือInception นั้นไม่สามารถทำได้จากการพูดกรอกหูเพียงครั้งหรือสองครั้ง แต่กลับต้องใช้เวลานานนับสิบปี
Arthur: Okay, here's me planting an idea in your head: I say to you, "Don't think about elephants." What are you thinking about?
Saito: Elephants.
สังเกตไหมครับว่าจิตใต้สำนึกที่ส่งผลต่อการกระทำของตัวบุคคลจะแสดงออกมาในทางใด ขึ้นอยู่กับเมล็ดพันธุ์ที่ใส่ลงไป ไม่ว่าจะพันธุ์ดี หรือเลว ถ้าคุณเลือกที่จะเพาะเมล็ดพันธุ์เลวใส่ในความคิดของใคร ไม่มีทางที่จิตใต้สำนึกของคนคนนั้นจะส่อออกมาไปในด้านที่ดีได้เลย ถ้าพูดถึงด้านการเพาะเมล็ดพันธุ์มันไม่ต่างจากการสั่งสอน ไม่ว่าจะด้านการใช้ชีวิตทางสังคม หรือ ด้านคุณธรรม ถ้าคุณจะสอนใครซักคนให้เป็นคนดี ต้องเริ่มจากเพาะเมล็ดประเภทดีเข้าไปในสมองให้ลึกถึงไปถึงจิตใต้สำนึก อาจต้องใช้เวลาเพาะเมล็ดเป็นสิบๆปื แต่เมื่อมันถูกฝังลงไปลึกพอแล้ว การกระทำต่างๆของคนคนนั้นจะถูกแสดงออกมาภายใต้จิตสำนึกจากเมล็ดพันธุ์ที่ดีโดยอัตโนมัติ และตลอดไป
การ Inception นอกจากจะถูกใช้ในด้านการสั่งสอนหรือบ่มเพาะคุณธรรมแล้ว มีอีกสิ่งหนึ่งที่ใช้ประโยชน์จากหลักการนี้มาใช้กับพวกเราทุกๆคน เชื่อไหมครับมนุษย์เราทุกคนต่างถูกเคย Inception กันมาโดยทีเราไม่รู้ตัว โดยนักโจรกรรมฝีมือชั้นเซียนที่มีชื่อว่า นักการตลาด คุณเคยอยากรู้รึเปล่าครับว่าทำไมพวกการตลาดถึงยอมเสียเงินนาทีหนึ่งเป็นแสน เพื่อที่จะถ่ายทอดโฆษณาให้คนที่ไม่ต้องการดู ได้ดู บางโฆษณาเนื้อเรื่องไม่ได้เกี่ยวข้องกับตัวสินค้าด้วยซ้ำ แต่กลับทำเป็นเรื่องเป็นราวน่าสนใจ เนื้อเรื่องโฆษณาที่น่าสนใจเมื่อเราดูครั้งแรกเราจะสนใจที่ตัวชื่อสินค้าขึ้นมาทันที ถึงตอนนี้คุณก็โดนเมล็ดพันธุ์แห่งการตลาดเพาะลงในสมองของคุณในชั้นแรกเรียบร้อยแล้ว และการถาโถมเปิดให้คนดูได้ดูไม่ว่าจะเต็มใจหรือไม่ก็ตาม ก็เพื่อจะให้เมล็ดพันธุ์นั้น ฝังลึกเข้าสู่สมองของคุณอย่างที่คุณไม่รู้ตัว คุณอาจจะเลือกซื้อสินค้าแบรนด์นั้น ทั้งที่มีตัวเลือกเยอะแยะ แต่คุณกลับเลือกไปโดยที่ไม่มีเหตุผลใดๆมารับรอง ดังนั้นการใช้เหตุผลความคิดในการตัดสินใจก็ไม่ต่างจากโทเทมที่ใช้แยกระหว่างความฝันกับความจริงตามเนื้อเรื่องในภาพยนตร์
- Inception (2010)
Cr.บทความผ่านแผ่นฟิล์ม
ติดตามผลงานของผมได้ผ่านช่องทางเพจครับ
https://www.facebook.com/pages/%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%9C%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%9C%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%9F%E0%B8%B4%E0%B8%A5%E0%B9%8C%E0%B8%A1/680159158772066?ref=hl
<Inception> ถ้าผมบอกคุณว่า ในหัวของคุณห้ามคิดถึงเรื่องช้าง คุณจะคิดถึงอะไร
- Inception (2010)
ถ้าจะถามถึงหนังเรื่องหนึ่งซึ่งกำกับโดยผู้กำกับชั้นครูอย่าง Christopher Nolan แล้ว หนึ่งในลิสรายชื่อที่ทุกคนตอบคงหนีไม่พ้นภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์อย่าง The Dark Knight Trilogy ซึ่งเป็นการปลุกกระแสซีรี่ย์ของอัศวินชุดดำผู้นี้ให้กลับมายิ่งใหญ่อีกครั้งหนึ่ง หรือ Mementoหนังที่ดำเนินเรื่องได้ไม่เหมือนหนังเรื่องใดๆในโลก เพราะมันดำเนินเรื่องด้วย Timelineที่บิดเบี้ยวซึ่ง มีทั้งการเล่าเรื่องจากหลังไปหน้า และหน้าย้อนมาหลัง แต่กลับทำออกมาได้เนียนตาและสวยงามอย่างน่าแปลกใจ แต่คุณอาจจะไม่รู้ว่าความฝันของโนแลนจริงๆแล้ว ไม่ใช่การกำกับหนังซีรี่ย์ แบทแมนแต่อย่างใดแต่กลับเป็น เรื่องInception หนังไซไฟฟอร์มใหญ่นำแสดงนำโดย นักแสดงรุ่นเก๋าอย่าง Leonado Dicraprio รับบทเป็นนักโจรกรรมทางความคิดซึ่งทำหน้าที่เสาะหาความลับของเหยื่อขณะเหยื่อกำลังหลับอยู่ โดยยึดหลักการที่ว่า ‘เมือ่คุณฝันระบบการปิดบังความลับของคุณจะลดลง เป็นช่องโหว่ในการล้วงความลับหรือเรียกสั้นๆว่า Extraction’ แต่ตัวเนื้อเรื่องของหนังกลับไม่ได้เน้นไม่ในเรื่องล้วงความลับ แน่นอนครับเพราะชื่อของภาพยนตร์เรื่องนี้ไม่ได้ใช้ชื่อว่า Extraction แต่กลับใช้ชื่อว่า Inception แทน แล้ว Inception ล่ะครับ มันคืออะไร
ก่อนจะอธิบายความหมายของ Inception ให้ชัดเจนได้นั้น มีความจำเป็นจำเป็นที่ต้องย้อนไปที่เนื้อเรื่องซึ่งว่าด้วยตัวละครที่ชื่อว่า คอปป อาชญากรทางความคิด บุคคลที่ทางการต้องการตัว และถูกออกหมายจับ เป็นเหตุทำให้ไม่สามารถกลับประเทศของตนเองได้ จนวันนึงเขาและเพือ่นร่วมงาน(Authur) ได้ถูกจ้างวานโดยนายทุนที่ชื่อว่า Saito ให้ฟอร์มทีมขึ้นมาใหม่โดยมีภารกิจหลัก เพื่อโน้มน้าว Robert Fitcher ทายาทคนเดียวของMaurice Fitcher ผู้เป็นเจ้าของบริษัทพลังงานรายใหญ่ ซึ่งเป็นคู่แข่งสำคัญของไซโตะ ไม่ให้สืบทอดบริษัทของผู้เป็นพ่อซึ่งกำลังจะตาย โดยไม่ใช้ความรุนแรง ซึ่งการที่จะเดินไปขอตรงๆให้ล้มเลิกความคิดที่จะสืบทอดนั้นเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ การInception จึงดูจะเป็นวิธีเดียวที่พอจะเป็นไปได้สำหรับแผนการนี้
ซึ่งตามเนื้อเรื่องแล้วการ Inception คือการปลูกฝังเมล็ดความคิดเม็ดเล็กๆ เข้าไปในสมองส่วนลึกที่เราเรียกว่า subconscious หรือแปลเป็นภาษาไทยก็คือจิตใต้สำนึกนั่นเอง ตรงนี้ครับ!ความหมายหลักของคำว่า Inception ถ้าถามคนที่ดูหนังเรื่องนี้แล้วว่า Main หลักของหนังเรื่องนี้คืออะไร ส่วนใหญ่คงตอบว่า ความฝัน แต่ความเป็นจริงแล้วหนังเรื่องนี้ ดำเนินเรื่องเกี่ยวกับจิตใต้สำนึก ว่าด้วยกระบวนการการปลูกฝังความคิดให้เข้าไปในสมองส่วนลึกโดยนำความฝันมาใช้เป็นเครื่องมือ ฝันหลายๆชั้นตามเนื้อเรื่องที่หนังกล่าวไว้ก็เพื่อจะสื่อว่าการที่จะเพาะเมล็ดลงไปให้ถึงจิตใต้สำนึกนั้น ต้องอาศัยความลึกขนาดไหน ซึ่งตัวหนังแสดงให้คนดูเห็นชัดๆในรูปของความซับซ้อนของความฝัน คำถามต่อไปคงไม่พ้น ‘แล้วทำไมต้องฝังลึกขนาดนั้น’
จิตใต้สำนึกหมายถึงจิตที่อยู่ภายใต้ สำนึก ความคิด การวิเคราะห์ ของคนนั้นๆ และเมื่อมีเหตุการณ์อะไรก็แล้วแต่ที่เราได้นำจิตใต้สำนึกมาใช้ในการตัดสินใจ เราจะตัดสินมันโดยอัตโนมัติ ซึ่งบางทีความเป็นเหตุเป็นผล และตรรกะต่างๆ อาจถูกละเลยหรือมองข้ามไป ยกตัวอย่างง่ายๆครับ ถ้าวันนึงมีคุณไปไล่ถามเพื่อนว่า แมวกินอะไร ? แน่นอนครับ 90% จะตอบว่ากินปลา ทำไมกันครับ วันก่อนผมยังเห็นแมวมันคาบนกเดินตัดหน้าผมอยู่เลย ทำไมแมวจะกินเนื้อไก่ไม่ได้ ทำไมเราต้องไปคิดแทนมัน เราไม่ได้คิดแทนมันหรอกครับ แต่ประโยคที่ว่า ‘ แมวกินปลา’เป็นสิ่งที่เราถูกกรอกหูมาตั้งแต่เด็ก จนตอนนี้ก็กว่ายี่สิบปี ทำให้เมล็ดพันธุ์ที่ถูกฝังอยู่ในหัวเมื่อยี่สิบปีที่แล้วตอนนี้มันเติบโตจนเราแทบไม่รู้ตัว คุณตอบว่าปลาไปโดยสมองคุณไม่ทันคิดด้วยซ้ำคุณ ตอบไปโดยใช้จิตใต้สำนึกแบบที่ผมได้กล่าวไว้ก่อนหน้านี้ว่าแทบจะอัตโนมัติ ในทางกลับกันถ้าวันนึงมีคนมาพูดกับเราว่า ‘แมวกินนก’ เราจะไม่เชื่อ และรู้สึกแปลกๆทันทีเพราะว่าการปลูกฝังทางความคิดหรือInception นั้นไม่สามารถทำได้จากการพูดกรอกหูเพียงครั้งหรือสองครั้ง แต่กลับต้องใช้เวลานานนับสิบปี
Arthur: Okay, here's me planting an idea in your head: I say to you, "Don't think about elephants." What are you thinking about?
Saito: Elephants.
สังเกตไหมครับว่าจิตใต้สำนึกที่ส่งผลต่อการกระทำของตัวบุคคลจะแสดงออกมาในทางใด ขึ้นอยู่กับเมล็ดพันธุ์ที่ใส่ลงไป ไม่ว่าจะพันธุ์ดี หรือเลว ถ้าคุณเลือกที่จะเพาะเมล็ดพันธุ์เลวใส่ในความคิดของใคร ไม่มีทางที่จิตใต้สำนึกของคนคนนั้นจะส่อออกมาไปในด้านที่ดีได้เลย ถ้าพูดถึงด้านการเพาะเมล็ดพันธุ์มันไม่ต่างจากการสั่งสอน ไม่ว่าจะด้านการใช้ชีวิตทางสังคม หรือ ด้านคุณธรรม ถ้าคุณจะสอนใครซักคนให้เป็นคนดี ต้องเริ่มจากเพาะเมล็ดประเภทดีเข้าไปในสมองให้ลึกถึงไปถึงจิตใต้สำนึก อาจต้องใช้เวลาเพาะเมล็ดเป็นสิบๆปื แต่เมื่อมันถูกฝังลงไปลึกพอแล้ว การกระทำต่างๆของคนคนนั้นจะถูกแสดงออกมาภายใต้จิตสำนึกจากเมล็ดพันธุ์ที่ดีโดยอัตโนมัติ และตลอดไป
การ Inception นอกจากจะถูกใช้ในด้านการสั่งสอนหรือบ่มเพาะคุณธรรมแล้ว มีอีกสิ่งหนึ่งที่ใช้ประโยชน์จากหลักการนี้มาใช้กับพวกเราทุกๆคน เชื่อไหมครับมนุษย์เราทุกคนต่างถูกเคย Inception กันมาโดยทีเราไม่รู้ตัว โดยนักโจรกรรมฝีมือชั้นเซียนที่มีชื่อว่า นักการตลาด คุณเคยอยากรู้รึเปล่าครับว่าทำไมพวกการตลาดถึงยอมเสียเงินนาทีหนึ่งเป็นแสน เพื่อที่จะถ่ายทอดโฆษณาให้คนที่ไม่ต้องการดู ได้ดู บางโฆษณาเนื้อเรื่องไม่ได้เกี่ยวข้องกับตัวสินค้าด้วยซ้ำ แต่กลับทำเป็นเรื่องเป็นราวน่าสนใจ เนื้อเรื่องโฆษณาที่น่าสนใจเมื่อเราดูครั้งแรกเราจะสนใจที่ตัวชื่อสินค้าขึ้นมาทันที ถึงตอนนี้คุณก็โดนเมล็ดพันธุ์แห่งการตลาดเพาะลงในสมองของคุณในชั้นแรกเรียบร้อยแล้ว และการถาโถมเปิดให้คนดูได้ดูไม่ว่าจะเต็มใจหรือไม่ก็ตาม ก็เพื่อจะให้เมล็ดพันธุ์นั้น ฝังลึกเข้าสู่สมองของคุณอย่างที่คุณไม่รู้ตัว คุณอาจจะเลือกซื้อสินค้าแบรนด์นั้น ทั้งที่มีตัวเลือกเยอะแยะ แต่คุณกลับเลือกไปโดยที่ไม่มีเหตุผลใดๆมารับรอง ดังนั้นการใช้เหตุผลความคิดในการตัดสินใจก็ไม่ต่างจากโทเทมที่ใช้แยกระหว่างความฝันกับความจริงตามเนื้อเรื่องในภาพยนตร์
- Inception (2010)
Cr.บทความผ่านแผ่นฟิล์ม
ติดตามผลงานของผมได้ผ่านช่องทางเพจครับ
https://www.facebook.com/pages/%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%9C%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%9C%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%9F%E0%B8%B4%E0%B8%A5%E0%B9%8C%E0%B8%A1/680159158772066?ref=hl