อ๋อ มันเป็นอย่างนี้นี่เอง by อาจารย์เจษฎ์ อย่าก่อไฟบนพื้นปูน ระวังอันตราย ปูนอาจระเบิดได้

กระทู้สนทนา
นักข่าวส่งคลิปนี้มาถามครับ ว่าเป็นไปได้ด้วยเหรอ ก่อกองไฟบนพื้นปูนแล้วปูนระเบิด


โดยคลิปนี้ที่ผู้ใช้เฟซบุ้คท่านหนึ่งโพสต์ไว้ ซึ่งน่าจะเป็นชาวอีสาน อธิบายทำนองว่า พี่สาวซึ่งไปเกิดอุบัติเหตุรถล้มมา ได้มานอนบนแคร่ไม้ไผ่เพื่อ "ย่างไฟ" ตามความเชื่อ โดยมีการก่อไฟ ไว้บนแผ่นสังกะสี ที่วางบนพื้นปูนใต้แคร่อีกทีนึง .. จากนั้น ระหว่างที่นอนย่างอยู่ดีๆ ก็เกิดระเบิดขึ้น เสียงดังสนั่น มีร่องรอยพื้นปูนแตกเป็นวงกลมเหลืออยู่ ยังดีที่ไม่มีใครได้รับอันตราย

เรื่องการที่ก่อกองไฟบนพื้นปูน แล้วเกิดปูระเบิดขึ้นนั้น เป็นเรื่องที่เป็นไปได้จริงครับ 
ในทางวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมโยธา ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า "การระเบิดตัว ของผิวคอนกรีต จากความร้อน (Explosive Concrete Spalling)" และมีรายงานอุบัติเหตุลักษณะนี้ เกิดขึ้นจริง อยู่บ่อยครั้ง ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศครับ

ทำไมก่อไฟบนพื้นปูนถึงระเบิดได้
เมื่อก่อกองไฟไว้ใต้แคร่ดังในคลิป ความร้อนจากกองไฟ ไม่ได้จะแผ่ขึ้นสู่ด้านบนเพียงอย่างเดียว แต่จะแผ่ลงสู่พื้นด้วย ซึ่งแม้ว่าจะได้วางแผ่นสังกะสีรองไว้แล้วก็ตาม แต่แผ่นสังกะสีเป็นโลหะที่นำความร้อนได้ดีมาก ความร้อนจากกองไฟจึงถ่ายเทลงสู่พื้นปูนด้านล่างได้อย่างรวดเร็ว
ซึ่งที่เกิดขึ้นตามมาก็คือ เกิด "แรงดัน" ของจากไอน้ำในเนื้อปูนครับ

แผ่นปูนคอนกรีตโดยทั่วไป จะมีรูพรุนขนาดเล็ก แทรกอยู่ภายใน ซึ่งมักจะมีความชื้น จากน้ำฝน น้ำค้าง หรือความชื้นจากดินใต้พื้น มาสะสมอยู่
เมื่อผิวปูนด้านบน ได้รับความร้อนสูง ถึงระดับเกิน 100 °C น้ำที่อยู่ในรูพรุนในเนื้อปูน ก็จะเดือด กลายเป็นก๊าซ (ไอน้ำ) และขยายตัวขึ้นอย่างรวดเร็ว ได้มากนับพันเท่า

แต่ไอน้ำพวกนี้ ไม่สามารถระบายออกจากเนื้อปูนได้ดีนัก จึงทำให้เกิดแรงดันไอสะสมอยู่มหาศาล ภายใต้ผิวปูน โดยเฉพาะ "ผิวปูนด้านบน" ซึ่งสัมผัสกับความร้อน และเกิดการขยายตัวมากกว่า "เนื้อปูนชั้นล่าง" ที่ยังคงเย็นและคงสภาพเดิมอยู่
การขยายตัวที่ไม่เท่ากัน ระหว่างผิวปูนด้านบนกับเนื้อปูนชั้นล่าง จากแรงดันไอน้ำในเนื้อปูนนี้ ก่อให้เกิดความเครียดขึ้นในปูน และเมื่อถึงจุดที่สูงเกินกว่าที่เนื้อปูนจะทนทานไหว ผิวคอนกรีตด้านบน ก็จะระเบิดแตกตัวออก ดีดให้เศษปูน รวมไปถึงถ่านไฟที่ร้อนจัด กระเด็นออกมาอย่างรุนแรง พร้อมเสียงดังคล้ายประทัดขนาดย่อมๆ ระเบิดขึ้น

ในอดีตนั้น ก็เคยอุบัติเหตุทำนองนี้ เกิดขึ้นมาก่อนแล้ว เช่น
- เดือนธันวาคม พ.ศ. 2666 : มีรายงานข่าวอุทาหรณ์ช่วงหน้าหนาว กรณีผิงไฟบนพื้นปูนซีเมนต์ แล้วเกิดระเบิดขึ้น ในจังหวัดขอนแก่น
- สิงหาคม 2568 : มีข่าวเหตุการณ์วัยรุ่น 2 คนก่อไฟ ใช้ถ่านทำอาหารบนพื้นปูน จู่ๆ พื้นปูนระเบิดใส่หน้า จนต้องกระโดดหลบ
- พฤศจิกายน 2569 : มีข่าวเหตุการณ์ทำนองเดียวกัน กรณีพื้นปูนระเบิดดังสนั่น ขณะมีการก่อไฟใกล้บริเวณที่พัก

นอกจากนี้ ยังมีข่าวเตือนภัย ในช่วงเทศกาลตรุษจีน จากผู้ที่ตั้งเตาถ่าน หรือวางแผ่นเหล็ก/สังกะสี เผากระดาษเงินกระดาษทอง บนพื้นปูนหน้าบ้าน แล้วจู่ๆ พื้นปูนระเบิดเสียงดังสนั่น เศษปูนและเถ้าถ่านกระเด็นใส่จนได้รับบาดเจ็บและไฟไหม้เสื้อผ้า
ดังนั้น คำแนะนำในเรื่องนี้คือ "อย่าก่อกองไฟบนพื้นปูน" ครับ แม้จะมีแผ่นสังกะสี หรือแผ่นเหล็กบางๆ รอง ก็ไม่สามารถป้องกันความร้อนแผ่นลงพื้นปูนได้

หากจำเป็นต้องปิ้งย่าง หรือก่อไฟบนพื้นปูน ควรใช้ "เตาที่มีขาตั้ง" ยกสูงจากพื้นปูน อย่างน้อย 15–20 เซนติเมตร หรือรองฐานด้วยอิฐบล็อก/อิฐทนไฟ ซ้อนๆ กัน เพื่อให้อากาศถ่ายเทด้านล่าง และเป็นฉนวนกันความร้อน ไม่ให้ถ่ายเทลงสู่เนื้อปูนโดยตรง
และมีข้อสังเกตด้วยว่า พื้นปูนนอกบ้าน ลานซักล้าง หรือพื้นปูนริมแหล่งน้ำ นั้น มีโอกาสในการระเบิดสูงมากกว่าพื้นปูนที่อยู่ในร่ม เพราะจะมีความชื้นสะสมในรูพรุน สูงกว่าปูนในที่ร่ม ... จึงมีความเสี่ยงพื้นปูนพวกนี้เป็นกรณีพิเศษด้วยครับ

โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่