Microsoft มองผู้ใช้อย่างไร

กระทู้สนทนา
สวัสดีครับ วันนี้เรามาคุยเรื่องตามหัวข้อเลยครับ “Microsoft มองผู้ใช้อย่างไร?”

จากที่ผ่านๆมา หลายๆคนคงจะบ่นเรื่อง Windows กันเยอะใช่มั้ยครับ ปัจจุบันก็มีถึง Windows 11 26H2 แล้ว ต้องยอมรับเลยว่าพี่แกใส่ความสวยงามมาเต็มระบบ (ซึ่งดีไซน์ก็ยกมาจากโปรเจกต์ Windows 10X ปี 2019 นั่นแหละ) ผมเองก็ทัน Windows 11 เวอร์ชั่นแรกๆ ปี 2021 ที่หน้าตายังเป็นครึ่งๆ Windows 10 กับ 11 อยู่เลย แต่พี่แกก็ค่อยๆอัพเดตมาเรื่อยๆ จนตอนนี้ดูดีขึ้นมาก

แต่สิ่งที่เปลี่ยนไปเหมือนกันก็คือ Microsoft ปรับรูปแบบระบบให้เชื่อมกับบริการต่างๆ ของตัวเองมากขึ้น และเพิ่มฟีเจอร์ใหม่ๆ เข้ามาเยอะจนบางครั้งก็กินสเปคเครื่องพอสมควร


ย้อนไปสมัย Windows XP หรือ 7 ยุคนั้นจ่ายเงินซื้อคีย์แท้มาก็คือจบ มีความเป็นส่วนตัวและใช้งานได้แบบเรียบง่าย สมกับที่เสียตังค์หลายพัน แต่ตัดมาที่ตอนนี้ แม้เราจะซื้อ Windows แท้ในราคาประมาณ 4-5 พันบาท แต่รูปแบบการใช้งานเปลี่ยนไปเป็นแนวบริการต่อเนื่องมากขึ้น มีการแนะนำแพ็กเกจเสริมอย่าง Microsoft 365 หรือพื้นที่ OneDrive รวมถึงฟีเจอร์ AI ต่างๆ เพิ่มเข้ามาในระบบ ทำให้ความรู้สึกของการซื้อขาดแบบสมัยก่อนค่อยๆ จางลงไป

อย่างเรื่องดราม่าใหญ่ของฟีเจอร์ชื่อ Windows Recall เปิดตัวครั้งแรกในอีเวนต์ของ Microsoft เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2024 สำหรับคอมพิวเตอร์รุ่นใหม่กลุ่ม Copilot+ PC ที่แคปหน้าจอคอมพิวเตอร์ของเราทุกๆ 5 วินาที ตลอดเวลาที่ใช้งาน แล้วนำภาพทั้งหมดไปวิเคราะห์ด้วย AI เพื่อให้ผู้ใช้ดูประวัติการใช้งานย้อนหลังได้ ซึ่งกระแสตีกลับแรงมาก เพราะตอนแรกมันตั้งค่าเป็นเปิดไว้เป็นค่าเริ่มต้น และฐานข้อมูลไม่ได้เข้ารหัส (Unencrypted)

นักวิจัยเขียนสคริปต์ชื่อ TotalRecall โชว์ให้ดูว่าแฮกเกอร์หรือมัลแวร์สามารถดูดภาพแคปหน้าจอทั้งหมดออกไปได้ในไม่กี่วินาที เมื่อเจอกระแสตีกลับอย่างหนักหน่วงจากทั้งสื่อ ผู้เชี่ยวชาญ และผู้บริโภค ในเดือนมิถุนายน 2024 Microsoft จึงต้องประกาศปรับให้ผู้ใช้ต้องกดอนุญาตก่อนถึงจะเปิดใช้ และประกาศเลื่อนการปล่อยฟีเจอร์นี้ออกไปเกือบ 1 ปี (เลื่อนไปปล่อยจริงในเดือนเมษายน 2025) เพื่อรื้อระบบความปลอดภัยใหม่ทั้งหมด โดยตอนนี้ปิดไว้เป็นค่าเริ่มต้น ผู้ใช้เลือกเปิดเองหรือถอนการติดตั้งได้



แต่ก็ต้องยอมรับว่า Microsoft เก่งเรื่องการปรับตัวมากๆ ส่วนเรื่อง Windows 12 ที่หลายคนพูดถึง จริงๆ Microsoft ที่เป็นข่าวคือในงาน Ignite ปี 2022 Microsoft เผลอโชว์ภาพต้นแบบดีไซน์หน้าจอแบบใหม่ที่เน้นความทันสมัยหลุดออกมา ซึ่งชาวเน็ตเรียกกันว่าหน้าตา Windows 12 แสดงให้เห็นเลยว่าพี่แกเด่นเรื่องการปรับตัว


(เครดิตรูป เป็นโพสต์ๆหนึ่งจากใน Reddit)

ยอมรับเลยพี่แกก็เก่งเรื่องการปรับตัวจริงๆครับ อย่างที่ Windows 11 เอาเอไอมาใส่ เพราะต้องตามโลกให้ทันก็ชื่นชม มันก็เป็นสิ่งที่ดี แต่บางทีก็อาจจะมากจนเกินไป จนเรารู้สึกว่าเราเป็นผู้บริโภคหรือเขามองเป็นตัวทดลอง เพราะหลายๆอย่างมันยังไม่เสถียรมากพอ ถ้าถามว่านี่เป็นเหตุการณ์แรกมั้ย ก็คงไม่

อย่างปี 2012 ที่ปล่อย Windows 8 ออกมาตามกระแสแท็บเล็ต ตัดปุ่ม Start ทิ้งจนโดนคนบ่นยับ แต่ธุรกิจที่ดีก็ต้องฟังผู้บริโภค ปี 2013 Microsoft ปล่อย Windows 8.1 คืนปุ่ม Start กลับมา (แต่ยังไม่มีเมนู) และสุดท้ายปี 2015 ก็ปล่อย Windows 10 ที่นำเมนู Start กลับมาให้ใช้กับเมาส์และคีย์บอร์ดได้เหมือนเดิม ก็ต้องรอดูกันต่อไปครับว่าอนาคตทิศทางของ Windows จะปรับเปลี่ยนไปในรูปแบบไหน


(ภาพ Windows 8)

"Windows as a Service" (WaaS) Microsoft เคยประกาศแนวคิดนี้ตั้งแต่ยุค Windows 10 ว่าวินโดวส์จะไม่ใช่ซอฟต์แวร์ที่ซื้อขาดแล้วจบเหมือนแผ่น DVD สมัยก่อน แต่เป็น "บริการต่อเนื่อง" ที่บริษัทมีสิทธิ์อัปเดตและเปลี่ยนแปลงโครงสร้างไปเรื่อยๆ นี่ก็อาจจะเป็นจุดจบที่แท้จริงของความเป็นระบบปฏิบัติการส่วนตัวจริงๆ ที่ต่างจากยุค Windows XP และ 7

แต่ถามว่าพี่แกทำธุรกิจเดียวหรอ ก็คงไม่อยู่แล้วครับ ปัจจุบันรายได้หลักของ Microsoft มาจากระบบคลาวด์ (Azure) และซอฟต์แวร์องค์กร ส่วนช่วงหลังๆมานี่ หลายๆคนก็คงรู้สึกแบบเดียวกันว่า Windows สำหรับผู้ใช้ทั่วไปก็อาจจะถูกปรับบทบาทให้เป็น "หน้าร้าน" เพื่อดึงคนเข้าสู่บริการรายเดือน (Subscription) เพราะต้องยอมรับเลยว่า หลายๆคนที่ใช้วินโดวส์ จะมีทั้งบริการเสริมต่างๆ เด้งหรือโฆษณาบ่อยมากช่วงนี้

แต่ยังไงเราก็เป็นผู้บริโภคที่จ่ายตังค์ซื้อผลิตภัณฑ์ของเขา เรามีสิทธิ์พูดคุยวิจารณ์ทั้งสิ่งที่ดีและสิ่งที่แย่ อย่างสิ่งที่ดีของพี่แกก็มีเหมือนกันนะครับ ในเรื่องของระบบที่อัพเดตต่อเนื่องและการรับมือที่มืออาชีพ ก็ระดับนี้แล้วคนใช้ทั่วโลก ระบบเลยดีไม่แปลกใจเลย
และถ้าเราไม่ชอบหรือเบื่อที่วินโดวส์มองเราเป็นเกมธุรกิจมากเกินไป เราก็มีทางเลือกอื่นเช่นกันครับ อย่างระบบ Linux หรือ macOS ที่ปัจจุบันก็เดินเกมเอาจุดอ่อนของวินโดวส์มาแข่ง

ทั้งนี้ก็อยู่ที่การตัดสินใจของเราเลย เพราะต้องยอมรับว่าหลังๆมานี่ Linux ดีขึ้นเยอะมากๆ และหลากหลายกับความต้องการที่แตกต่าง แต่ก็ต้องยอมรับเช่นกันว่า มันก็มีหลายๆอย่างที่ทำใน Windows ได้ แต่ Linux ทำไม่ได้ อย่างเช่นใครที่ใช้ชุดโปรแกรม Adobe หรือ Microsoft Office แบบตัวเต็ม และเกมบางเกมที่ใช้ Anti-Cheat ระดับ Kernel เช่น Valorant, PUBG หรือเกมออนไลน์บางเกมที่มีระบบป้องกันการโกง ซึ่งไม่รองรับ (ส่วน Fortnite ตอนนี้ก็ยังเล่นบน Linux ไม่ได้ แต่มีข่าวว่า Epic กำลังพัฒนาให้รองรับ) จุดนี้เลยทำให้ Windows ได้เปรียบเต็มๆ

เรื่องนี้ไม่ใช่แค่คนไทยบ่น แต่ใน Reddit หรือคอมมูนิตี้ต่างประเทศก็บ่นกันหนักมาก จนเกิดกระแสการใช้โปรแกรมลบส่วนเกิน (De-bloat เช่น Christitus Tech WinUtil หรือ Tiny11) และกระแสคนเล่นเกมย้ายไปใช้ Linux (SteamOS / Bazzite) เพิ่มขึ้น (แม้ตัวเลขบน Steam จะขึ้นลงไปตามแต่ละเดือน แต่ภาพรวมก็สูงกว่าปีก่อนอย่างเห็นได้ชัด)

แต่นั่นแหละครับ Microsoft ก็ต้องพยายามรักษาฐานผู้ใช้อยู่แล้ว อย่างช่วงหลังๆ ยอมให้ลบแอปติดเครื่องออกได้มากขึ้น เช่น Camera, Cortana และ Photos รวมถึง OneDrive ที่ถอนการติดตั้งได้ผ่านหน้า Settings มาตั้งแต่ยุค Windows 10 ส่วนโปรแกรมที่ฝังแน่นที่สุดอย่าง Microsoft Edge และ Bing Search นั้น ตอนนี้ถอนการติดตั้งแบบปกติได้เฉพาะผู้ใช้ในเขตยุโรป (EEA) ตามกฎหมาย Digital Markets Act ส่วนผู้ใช้นอกยุโรปต้องใช้วิธีเสริมเอาเอง


แต่ยังไงผมก็เป็นคนนึงที่ใช้มาหลายๆระบบปฏิบัติการและยังรักวินโดวส์ดี มาเล่าแชร์ความคิดเห็นในมุมมองผม หวังว่าข้อมูลตรงนี้จะมีประโยชน์ต่อใครหลายๆคน และเป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างสุภาพครับ ถ้าหากข้อมูลผิดประการใด ขออภัยจริงๆครับ
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่