**เรื่องราคาน้ำมัน จริง ๆ แล้วประเด็นสำคัญไม่ได้ซับซ้อนอะไรเลย แต่อยู่ที่ “ค่าการกลั่น” ต่างหาก**
ค่าการกลั่นคำนวณจากส่วนต่างระหว่างราคาน้ำมันสำเร็จรูปกับราคาน้ำมันดิบ กล่าวคือ
**ค่าการกลั่น = ราคาน้ำมันสำเร็จรูป − ราคาน้ำมันดิบ**
พูดให้เข้าใจง่าย ๆ ค่าการกลั่นก็คือส่วนต่างรายได้จากการกลั่นน้ำมัน ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่กำหนดกำไรของโรงกลั่น
เมื่อเกิดสงครามระหว่างอิหร่านกับสหรัฐฯ ราคาน้ำมันดิบก็ปรับตัวสูงขึ้นตามสถานการณ์ แต่สิ่งที่น่าสังเกตคือ ค่าการกลั่นกลับไม่ได้ลดลงตามไปด้วย กลับเพิ่มสูงขึ้นอย่างมากเสียด้วยซ้ำ
สาเหตุสำคัญส่วนหนึ่งมาจากการที่ประเทศไทยใช้อ้างอิงราคาน้ำมันสำเร็จรูปจากตลาดสิงคโปร์ แม้ว่าเราจะกลั่นน้ำมันเพื่อรองรับความต้องการใช้ภายในประเทศเป็นหลักก็ตาม
เมื่อเกิดสงคราม ความต้องการน้ำมันสำเร็จรูปในตลาดสิงคโปร์เพิ่มสูงขึ้น ส่งผลให้ราคาน้ำมันสำเร็จรูปปรับตัวสูงขึ้นตามไปด้วย และเมื่อราคาน้ำมันสำเร็จรูปสูงขึ้นเร็วกว่าราคาน้ำมันดิบ ส่วนต่างที่เรียกว่า “ค่าการกลั่น” ก็ยิ่งเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย
มีการกล่าวถึงตัวเลขค่าการกลั่นที่พุ่งสูงถึงประมาณ **17 บาทต่อลิตร** ทั้งที่ตามข้อมูลการคำนวณของกลุ่มอาจารย์ปานเทพ ค่าการกลั่นในภาวะปกติควรอยู่ที่ประมาณ 1.50–2 บาทต่อลิตรเท่านั้น
คำถามคือ ในเมื่อประเทศไทยมีน้ำมันสำรองเพียงพอต่อการใช้งาน และสถานการณ์ความขัดแย้งที่ส่งผลกระทบต่อเส้นทางพลังงานเพิ่งเกิดขึ้นได้ประมาณหนึ่งเดือน เหตุใดประชาชนไทยจึงต้องแบกรับราคาน้ำมันที่สูงขึ้นตามกลไกราคาตลาดสิงคโปร์อย่างเต็มที่?
ทั้งที่น้ำมันสำรองที่มีอยู่ก็ไม่ได้ถูกจัดหามาในราคาที่พุ่งสูงขึ้นทั้งหมดในช่วงเวลาเดียวกัน
**ประเด็นที่ประชาชนควรตั้งคำถามจึงไม่ใช่แค่ราคาน้ำมันดิบแพงขึ้นเพราะสงคราม แต่ต้องตั้งคำถามด้วยว่า เหตุใดค่าการกลั่นจึงพุ่งสูงขึ้นอย่างมหาศาล และใครเป็นผู้ได้รับประโยชน์จากส่วนต่างราคานี้?**
เพราะท้ายที่สุดแล้ว การอ้างอิงราคาน้ำมันสำเร็จรูปจากตลาดสิงคโปร์ ย่อมส่งผลต่อต้นทุนราคาน้ำมันในประเทศ และประชาชนก็เป็นผู้รับภาระผ่านราคาน้ำมันที่ต้องจ่ายหน้าปั๊ม
หากส่วนต่างดังกล่าวกลายเป็นกำไรที่เพิ่มขึ้นอย่างมหาศาลของโรงกลั่น ในขณะที่ประชาชนต้องจ่ายค่าน้ำมันแพงขึ้น คำถามสำคัญก็คือ **นี่คือกลไกตลาดที่เป็นธรรม หรือเป็นการเปิดช่องให้โรงกลั่นได้รับประโยชน์จากวิกฤตพลังงาน โดยมีประชาชนเป็นผู้แบกรับภาระ?**
**และที่สำคัญที่สุด คือ ตัวเลขค่าการกลั่นในปัจจุบันที่ประชาชนได้รับทราบกลับมีความแตกต่างกันอย่างน่าสงสัย**
เพราะข้อมูลจากทางอาจารย์ปานเทพระบุว่า ปัจจุบันค่าการกลั่นอยู่ที่ประมาณ **7 บาทต่อลิตร** ขณะที่ Influencer บางรายกลับนำเสนอว่าค่าการกลั่นอยู่ที่ประมาณ **2 บาทต่อลิตร**
คำถามคือ แล้วตัวเลขไหนกันแน่ที่เป็นค่าการกลั่นที่แท้จริงในปัจจุบัน?
7 บาทต่อลิตร หรือ 2 บาทต่อลิตร?
หากตัวเลขทั้งสองแตกต่างกันมากขนาดนี้ สิ่งที่ประชาชนควรได้รับไม่ใช่เพียงคำอธิบายจากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่ควรเป็นข้อมูลที่ตรวจสอบได้อย่างชัดเจนว่า แต่ละตัวเลขคำนวณจากอะไร ใช้ราคาน้ำมันดิบและราคาน้ำมันสำเร็จรูปช่วงเวลาใด รวมถึงเป็นค่าการกลั่นเฉลี่ยของตลาด หรือค่าการกลั่น ณ วันที่รายงาน
เพราะเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องเล็ก ๆ แต่เกี่ยวข้องโดยตรงกับต้นทุนพลังงานและเงินในกระเป๋าของประชาชนทั้งประเทศ
**ถึงเวลาแล้วที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและโรงกลั่นควรเปิดเผยข้อมูลค่าการกลั่นที่แท้จริงอย่างตรงไปตรงมา เพื่อให้ประชาชนตรวจสอบได้ว่า ในสถานการณ์ที่ราคาน้ำมันแพงขึ้น ใครกำลังแบกรับภาระ และใครกำลังได้รับผลประโยชน์จากส่วนต่างราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้น**
ประชาชนมีสิทธิ์ตั้งคำถาม และมีสิทธิ์ได้รับคำตอบที่ชัดเจน ไม่ใช่ต้องปล่อยให้ตัวเลข 7 บาทกับ 2 บาทกลายเป็นข้อถกเถียงที่ไม่มีใครอธิบายให้กระจ่าง
น้ำมันแพง ใครได้ประโยชน์? เปิดปมค่าการกลั่น 7 บาท หรือ 2 บาท ตัวเลขไหนคือความจริง
ค่าการกลั่นคำนวณจากส่วนต่างระหว่างราคาน้ำมันสำเร็จรูปกับราคาน้ำมันดิบ กล่าวคือ
**ค่าการกลั่น = ราคาน้ำมันสำเร็จรูป − ราคาน้ำมันดิบ**
พูดให้เข้าใจง่าย ๆ ค่าการกลั่นก็คือส่วนต่างรายได้จากการกลั่นน้ำมัน ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่กำหนดกำไรของโรงกลั่น
เมื่อเกิดสงครามระหว่างอิหร่านกับสหรัฐฯ ราคาน้ำมันดิบก็ปรับตัวสูงขึ้นตามสถานการณ์ แต่สิ่งที่น่าสังเกตคือ ค่าการกลั่นกลับไม่ได้ลดลงตามไปด้วย กลับเพิ่มสูงขึ้นอย่างมากเสียด้วยซ้ำ
สาเหตุสำคัญส่วนหนึ่งมาจากการที่ประเทศไทยใช้อ้างอิงราคาน้ำมันสำเร็จรูปจากตลาดสิงคโปร์ แม้ว่าเราจะกลั่นน้ำมันเพื่อรองรับความต้องการใช้ภายในประเทศเป็นหลักก็ตาม
เมื่อเกิดสงคราม ความต้องการน้ำมันสำเร็จรูปในตลาดสิงคโปร์เพิ่มสูงขึ้น ส่งผลให้ราคาน้ำมันสำเร็จรูปปรับตัวสูงขึ้นตามไปด้วย และเมื่อราคาน้ำมันสำเร็จรูปสูงขึ้นเร็วกว่าราคาน้ำมันดิบ ส่วนต่างที่เรียกว่า “ค่าการกลั่น” ก็ยิ่งเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย
มีการกล่าวถึงตัวเลขค่าการกลั่นที่พุ่งสูงถึงประมาณ **17 บาทต่อลิตร** ทั้งที่ตามข้อมูลการคำนวณของกลุ่มอาจารย์ปานเทพ ค่าการกลั่นในภาวะปกติควรอยู่ที่ประมาณ 1.50–2 บาทต่อลิตรเท่านั้น
คำถามคือ ในเมื่อประเทศไทยมีน้ำมันสำรองเพียงพอต่อการใช้งาน และสถานการณ์ความขัดแย้งที่ส่งผลกระทบต่อเส้นทางพลังงานเพิ่งเกิดขึ้นได้ประมาณหนึ่งเดือน เหตุใดประชาชนไทยจึงต้องแบกรับราคาน้ำมันที่สูงขึ้นตามกลไกราคาตลาดสิงคโปร์อย่างเต็มที่?
ทั้งที่น้ำมันสำรองที่มีอยู่ก็ไม่ได้ถูกจัดหามาในราคาที่พุ่งสูงขึ้นทั้งหมดในช่วงเวลาเดียวกัน
**ประเด็นที่ประชาชนควรตั้งคำถามจึงไม่ใช่แค่ราคาน้ำมันดิบแพงขึ้นเพราะสงคราม แต่ต้องตั้งคำถามด้วยว่า เหตุใดค่าการกลั่นจึงพุ่งสูงขึ้นอย่างมหาศาล และใครเป็นผู้ได้รับประโยชน์จากส่วนต่างราคานี้?**
เพราะท้ายที่สุดแล้ว การอ้างอิงราคาน้ำมันสำเร็จรูปจากตลาดสิงคโปร์ ย่อมส่งผลต่อต้นทุนราคาน้ำมันในประเทศ และประชาชนก็เป็นผู้รับภาระผ่านราคาน้ำมันที่ต้องจ่ายหน้าปั๊ม
หากส่วนต่างดังกล่าวกลายเป็นกำไรที่เพิ่มขึ้นอย่างมหาศาลของโรงกลั่น ในขณะที่ประชาชนต้องจ่ายค่าน้ำมันแพงขึ้น คำถามสำคัญก็คือ **นี่คือกลไกตลาดที่เป็นธรรม หรือเป็นการเปิดช่องให้โรงกลั่นได้รับประโยชน์จากวิกฤตพลังงาน โดยมีประชาชนเป็นผู้แบกรับภาระ?**
**และที่สำคัญที่สุด คือ ตัวเลขค่าการกลั่นในปัจจุบันที่ประชาชนได้รับทราบกลับมีความแตกต่างกันอย่างน่าสงสัย**
เพราะข้อมูลจากทางอาจารย์ปานเทพระบุว่า ปัจจุบันค่าการกลั่นอยู่ที่ประมาณ **7 บาทต่อลิตร** ขณะที่ Influencer บางรายกลับนำเสนอว่าค่าการกลั่นอยู่ที่ประมาณ **2 บาทต่อลิตร**
คำถามคือ แล้วตัวเลขไหนกันแน่ที่เป็นค่าการกลั่นที่แท้จริงในปัจจุบัน?
7 บาทต่อลิตร หรือ 2 บาทต่อลิตร?
หากตัวเลขทั้งสองแตกต่างกันมากขนาดนี้ สิ่งที่ประชาชนควรได้รับไม่ใช่เพียงคำอธิบายจากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่ควรเป็นข้อมูลที่ตรวจสอบได้อย่างชัดเจนว่า แต่ละตัวเลขคำนวณจากอะไร ใช้ราคาน้ำมันดิบและราคาน้ำมันสำเร็จรูปช่วงเวลาใด รวมถึงเป็นค่าการกลั่นเฉลี่ยของตลาด หรือค่าการกลั่น ณ วันที่รายงาน
เพราะเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องเล็ก ๆ แต่เกี่ยวข้องโดยตรงกับต้นทุนพลังงานและเงินในกระเป๋าของประชาชนทั้งประเทศ
**ถึงเวลาแล้วที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและโรงกลั่นควรเปิดเผยข้อมูลค่าการกลั่นที่แท้จริงอย่างตรงไปตรงมา เพื่อให้ประชาชนตรวจสอบได้ว่า ในสถานการณ์ที่ราคาน้ำมันแพงขึ้น ใครกำลังแบกรับภาระ และใครกำลังได้รับผลประโยชน์จากส่วนต่างราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้น**
ประชาชนมีสิทธิ์ตั้งคำถาม และมีสิทธิ์ได้รับคำตอบที่ชัดเจน ไม่ใช่ต้องปล่อยให้ตัวเลข 7 บาทกับ 2 บาทกลายเป็นข้อถกเถียงที่ไม่มีใครอธิบายให้กระจ่าง