เห่อลูกน่าคิด : "ชิงทุน" ประสบการณ์นี้เด็กไทยได้สัมผัสแค่ไหน

ถ้าพูดถึงเรือ่งการได้"ทุนการศ฿กษา" ภาพในโลกทัศน์ของพ่อแม่ และเด็กไทย น่าจะมองไปที่สองขั้วคือ ... หัวกะทิระดับประเทศ ระดับโลก กับอีกฝั่งคือความขาดแคลนโอกาส ที่ต้องการคนมาช่วยสู่อนาคต

นั่นแปลว่า เด็กส่วนใหญ่ ไม่ได้สัมผัสกับการเตรียมตัว แข่งขัน เพื่อ"ชิงทุน"
แต่ ประสบการณ์จากที่ลูกสาวอยู่เมืองนอก อย่างน้อยก็ในอเมริกา การ "ได้ทุน" ไม่ได้หมายถึงการ สอบแข่งขัน การชิงชัย แบบนั้นเสมอไป และไม่ใช่เรื่องราวของเพลงเศร้า เสียงไวโอลินกรีดใจกับบ้านน้อยหลังเก่าและเด็กสู้ชีวิตที่อยากเรียนต่อ

---------------------------------------

ผม เป็นมนุษย์พ่อเลี้ยงเดี่ยวหนึ่งคน ที่ลูกสาว รอนแรมจากกันไกล ไปยังแดนฝรั่ง
จาก ม.4 ที่ไปเรียนแลกเปลี่ยน และโรงเรียน ดันให้ขอทุนเรียนต่อไฮสคูล
ตอนนี้กลายเป็นเด็กหอ ได้ทุนสมทบการศึกษาเกือบทั้งหมด และ กำลังเรียนอยู่เกรด 12 (ม.6) อยู่ในช่วงของการสมัครเข้ามหาวิทยาลัยอย่างเข้มข้น โดยเฉพาะการ "ชิงทุน" แต่ มันไม่ใช่การชิงชัย หรือ ติวเข้มเพื่อสอบแข่งขันตามภาพของ "นักเรียนทุน" แบบไทยเลย

เธอ อยากเรียนด้านวรรณกรรม งานประพันธ์ งานเขียน โดยมีความฝันอยู่ที่ มหาวิทยาลัยใหญ่ของรัฐ ที่โดดเด่นในด้านสาขานี้ที่สุดของรัฐ และ อันดับแนวหน้าชั้นบนๆของประเทศ ขณะนี้ ได้ยื่นสมัครไปเรียบร้อยแล้วครบทุกที่ ที่หมายตาเอาไว้ ที่สำคัญ ได้ไปสัมภาษณ์มาแล้วเกือบหมด

และ เป็นประสบการณ์ยิ่งใหญ่ของทั้งพ่อ และลูก



ยื่นไป 5 ที่ ได้การตอบรับจากทั้ง 5 ที่ โดย สาขาวิชาเรียกสัมภาษณ์รอบนี้ ลูกสาวได้เตรียมทุกอย่างไปเผื่อ ทั้งแฟ้มผลงานที่ มีตั้งแต่ทำขนม ใส่ชุดไทยวิจิตร เล่นเปียโนในโบสถ์ได้ แข่งขันดนตรี แข่งกีฬา และ อัดแน่นด้วยงานเขียนที่ระดมสร้าง ทั้งงานประกวด และ งานจ็อบต่างๆ ไปล่ารางวัลในช่วง 2 เดือนนี้มาอย่างเต็มพิกัด (และยังคงล่าอยู่) ได้บ้าง ไม่ได้บ้าง

เรียกได้ว่า เป็น นักเขียน หน้าใหม่ ระดับนักเรียน ที่มาแรงในช่วงนี้ ได้สัมภาษณ์ลงเพจเกี่ยวกับงานเขียน วรรณกรรม ละครเวที
เพราะ เธอ มาจาก ไหนก็ไม่รู้ ถึงไม่เคยชนะรางวัลใหญ่ แต่ก็ มีรายชื่อได้รางวัลข้างเคียง รางวัลรองชนะเลิศ(สูงสุดก็แค่นี้) รางวัลชมเชย ก็ได้บ่อย เมื่อไปรับรางวัลบ่อยๆเข้า มีชื่อได้ต่อๆกัน จึงเป็นที่รู้จัก ในแวดวงเล็กๆ

ดัง? ไม่ใช่แบบนั้นครับ ไม่เหมือน กระแสวัยรุ่นไทยอยากเป็นอินฟลูเอนเซอร์

แต่ก็ มีประสบการณ์ที่เธอเล่าว่า กำลังจ่ายตลาดในห้างขายของใหญ่ในเมือง มีคนเข้ามาทักเธอ

"หนู xxx ใช่มั้ย? ป้าเห็นข่าวหนูได้รางวัล ดีใจด้วยนะลูก แล้วนี่หนูมาจากไทยแลนด์ ... หมายถึง หนูเกิดที่ไทยแลนด์หรอ ..."
คุณป้า นักอ่านรุ่นใหญ่ ที่ได้อ่านเรื่องสั้นของเธอ ที่เผยแพร่ผ่านช่องทางของการประกวดแล้วเกิดสนใจนักเขียนคนนี้ เมื่อค้นหา จึงพบว่า เธอ ได้รางวัลอื่นๆ และตามดูผลงานอย่างเหนียวแน่น

"สู้ๆนะลูก เดี๋ยวป้าจะไปดูละครหนู"
ป้าบอกลา หลังจากที่ลูกสาว ขายเก่ง ขายงานละครในโบสถ์ที่เธอเขียนบทช่วงส่งท้ายปี และ ละครเวทีระดับมัธยมต้น ที่จะเปิดแสดงช่วงฤดูใบไม้ผลิปีหน้า ที่เธอ รับจ็อบเขียนบท และเข้าประกวดในละครเวทีระดับนักเรียนประจำรัฐ



นอกจากยื่นสมัครมหาวิทยาลัยไปแล้ว ลูกสาวยังได้รับการผลักดันช่วยแนะนำจากอาจารย์ที่ปรึกษา ยื่นขอทุนต่างๆมากมาย ทั้งองค์กร มูลนิธิ ยื่นตรงกับมหาวิทยาลัย แม้แต่ โบสถ์ที่เป็นต้นสังกัดของโรงเรียน ก็ยื่นขอทุนสนับสนุนไปด้วย

"ขอไปให้หมด ที่คุณสมบัติได้ ยูไม่ต้องคิดมาก ให้ได้ขอ ถ้าไม่ได้สิ่งที่เสียแค่เวลา"

ผมให้ลูกสาวเล่าให้ฟัง รายชื่อทุนที่ยื่นขอไป ยาวเต็มหน้ากระดาษ A4
เพราะ ทางบ้านเรา ไม่ได้รวยขนาดส่งลูกเรียน กินอยู่ เมืองนอกจนจบได้แบบนั้น ที่เรียนไฮสคูลนอกตอนนี้ ก็ไกลเกินฝันไว้แล้วล่ะครับ จากเดิม ทางบ้าน ชนชั้นกลาง ไม่ลำบาก ส่งเรียนในไทยเทอมละครึ่งแสนได้ ไปเรียนแลกเปลี่ยน หมดไป สามแสนกว่า อันนี้ กัดฟันไหว (และ คุ้มมาก กับโอกาสที่ได้)

แต่เรื่องเรียนมหาลัย อย่างมากก็เรียนนานาชาติของไทย ของรัฐ อย่างแรงก็เทอมละแสน เพราะอยู่บ้านในกรุงเทพได้ ถ้าจะไปเรียนนอก ต้องได้ทุนเท่านั้น (แต่ที่โรงเรียนเก่าในไทย ขยันหาทุนมาให้เด็กนะครับ โรงเรียนนี้ ไปเรียนนอกเยอะ ไม่ใช่มหาลัยดัง แพงกว่าเรียนในไทย แต่ก็ไม่มาก)
การจะเรียนเมืองนอกแบบที่พยายามตอนนี้ ต้อง ได้ทุน ก้อนโตเท่านั้นจริงๆ และ ลูกสาวก็รู้ข้อจำกัดนี้เป็นอย่างดี เพราะเธอ ทำบัญชีรายรับรายจ่ายของบ้านมาตั้งแต่มัธยมต้น แม้ว่าตอนนี้ สถานะทางการเงินผมจะดีขึ้นกว่าก่อนเธอไป เพราะ ได้กลับไปทำงานบริษัท ตำแหน่งบริหาร เงินเดือนกลับมามากเกินพออีกครั้ง (หลังจากที่ลาออก มาทำธุรกิจของตัวเอง เพื่อให้เวลากับลูกมาเกือบสิบปี)



ใน 5 มหาวิทยาลัยที่ยื่นไป ค่าใช้จ่ายเฉพาะค่าเรียนมีคั้งแต่
ปีละ2x,xxx-3x,xxx US$ (กลมๆก็ ปีละ 700K - 1M บาท) ยังจะค่ากินอยู่ มันคือสิบเท่าของกำลังเดิมที่มีเลยทีเดียว ดังนั้น ภารกิจนี้ หนักหนาสาหัสทั้งเราและเขา ฝั่งนึงก็ เร่ง หาทางเพิ่มรายได้ ในระยะ 4-5 ปี อีกฝั่งก็ ต้องได้ทุนสนับสนุนทางอื่นเพิ่มมากที่สุด

ทุนที่ใหญ่ที่สุดที่เธอขอ คือทุนระดับรัฐ (จริงๆมีทุนระดับประเทศที่ยื่นขอไปด้วย แต่คิดว่าคงยากมาก) มูลค่าที่ได้ราวๆเกือบครึ่งของค่าเรียนตลอด 4 ปี และทุนนี้ ที่เปิดโลกของมนุษย์พ่อเป็นอย่างมาก ถ้าจะเรียกแบบไทยๆเรา ทุนนี้ น่าจะเรียกว่า "โครงการทุนการศึกษาคัดสรรบุคคลโดดเด่น" เป็นหน่วยงานไม่แสวงผลกำไร ที่รวบรวม มูลนิธิ โครงการ กองทุน ต่างๆมาไว้ด้วยกัน และ คัดเลือกเด็กในรัฐเพื่อจัดสรรมอบทุนการศึกษามหาวิทยาลัยให้ มีทั้งวิชาการ ศิลปะและกีฬา เป็นทุนเสริม ที่นอกจากการยื่นขอกับมหาวิทยาลัยที่มีคนยื่นมากที่สุด

ถ้าไม่ได้ทุนใหญ่สุด ก็ยังมีทุนระดับเหรียญเงิน เหรียญทองแดง ทุนพิเศษ และ ทุนที่จ่ายครั้งเดียว หลากหลายสาขามาก ที่สำคัญ ทุนทั้งหมดนี้ ไม่มีพันธะผูกพันใดๆ

กระบวนการคัดคือ เด็กที่มีคุณสมบัติเหมาะสม ยื่นสมัครพร้อมผลงาน จดหมายแนะนำตัว และ จดหมายแนะนำจากผู้เกี่ยวข้องในสาขานั้น นี่คือรอบแรก คัดกรองโดยไม่มีการแข่งขัน ใช้เกณฑ์เป็นหลัก ใครที่ผ่านก็ได้สิทธิ์เข้าในรอบต่อไป มีรอบการคัดเลือกทั้งหมด 3 รอบ เพื่อสรุปคะแนนรอบสุดท้าย และตัดสินว่าใครจะได้ทุนระดับไหนบ้าง ประมาณเดือนกุมภาพันธ์ต้นปีหน้า ซึ่งในเวลานั้น ต้องมีเอกสารจากมหาวิทยาลัยด้วย เรียกว่า ขั้นสุดท้ายจะได้ ต้องพร้อมมีที่เรียนแน่นอน

ลูกสาวผ่านรอบยื่นสมัครไปแล้วเรียบร้อย ปลายเดือนนี้คือ การสัมภาษณ์ รอบที่ 1
คัดเลือกผู้ที่มีศักยภาพ เข้าทุำกิจกรรมรอบต่อไป โดยให้สิทธิ์แต่ละสาขาตามสัดส่วนของเงินทุนที่ได้ในปีนี้ สาขาของเธอ เงินทุนน้อยกว่าทางสัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี แต่ โอกาสก็สูงเพราะตัวเลือกคนยื่นสาขานี้ก็น้อยกว่าไปด้วย สุดท้าย เมื่อตัดสิน จะเกลี่ยทุนให้กับสาขาต่างๆ เพื่อไม่ให้เป็นโครงการทุนที่เน้นด้านใดด้านเดียว

ดังนั้นยังไม่รู้ผีรู้คนครับ แต่ แนวทางของโครงการนี้คือ นำเด็กไปทำกิจกรรมกลุ่มร่วมกันเป็นแคมป์
เด็กที่ผ่านสัมภาษณ์ จะต้องไปทำกิจกรรมต่างๆ เพื่อพิสูจน์ความเป็นผู้นำ การทำงานเป็นทีม มีคณะกรรมการให้คะแนนตลอด
ผ่านแคมป์แรกก็คัดออก เพื่อไปแคมป์สอง และเมื่อจบแคมป์สอง ก็เรียกสัมภาณ์อีกรอบเป็นอันปิดท้าย สรุปคะแนนเพื่อตัดสินระดับของทุนที่จะได้

มันไม่ใช่การแข่งขัน ... ที่ปรึกษากล่าว
"ถ้าคุณคิดจะเข้าไปแข่ง คุณจะไม่ผ่าน" เขาอธิบายผม โครงการนี้ ต้องการคนที่ทัศนคติเป็นบวกมากๆ เป็นผู้นำสูง และ ต้องประสานการทำงานกับคนได้อย่างดีเยี่ยม เพื่อให้ผู้ได้รับทุนทุกสาขา เรียนและจบไปเป็นประชากรที่มีคุณภาพ

"ไม่ต้องเตรียมอะไร" ครูยังบอก และ มั่นใจว่า มีแวว เขาเคยมีนักเรียนได้ทุนนี้หลายคน แม้จะพูดไม่ได้เต็มปากว่า จะได้ระดับเหรียญทอง ระดับที่หนึ่ง แต่ คิดว่า ยังไง ต้องได้แน่ๆ โดยคาดหวังมาตรฐาน ได้ค่าเรียนฟรีมาปีนึงแหละ



ยังไม่รวมทุนยิบย่อย ทุนชมรมวรรณกรรม ทุนมูลนิธิส่งเสริมงานประพันธ์ ทุนสมาคมที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่หลักพัน ไปหลักแสน ทั้งแบบให้ครั้งเดียว และแบบรับรายปี ช่วงนี้ สิ่งที่ทำเยอะที่สุด เยอะจนถึงขั้นต้องลางานพิเศษ (แต่งานที่ทำคือ งานธุรการในมหาวิทยาลัย เค้าไฟเขียวให้เต็มที่) คือการเดินสายสัมภาษณ์ แนะนำตัว จน รู้สึกว่า (ลูกสาวบอก) "เจอคนเยอะมากในรอบเดือนนี้" ถึงขั้นต้อง จดชื่อของทุกคน ทุกหน่วยงาน ทุกที่ ที่ไปเจอเอาไว้ ถ้าให้จำ จำไม่หมดแล้ว เผื่อต้องติดต่อ หรือคุย จะได้ไม่หน้าแตก ทักผิดชื่อ

การไปสัมภาษณ์มหาวิทยาลัย ที่ภาควิชานัดรับตรง นัดคุยไปเกือบหมดแล้วนั้น ดูเป็นเรื่องเล็กและชิลไปเลย

ที่หนักคือ การเดินทาง



ก็หนึ่งรัฐ ของบ้านเค้า ขนาดก็คือประเทศนึงนั่นแหละ ออกเดินทางเช้ามืด นั่งรถบัสข้ามเมือง ไปนัดสัมภาษณ์ เสร็จแล้ว นั่งรถกลับมาให้ทันหอปิดสี่ทุ่ม แมทช์หนักสุดคือ ไปถึงสายๆ เข้าห้องทันเวลาเป๊ะ ฟังแนะนำ บรีฟรวมเด็กที่มาสัมภาษณ์ของทั้งภาค แล้วแยก สัมภาษณ์แต่ละสาขา จากนั้น ไปสัมภาษณ์ยื่นของทุนมหาวิทยาลัยในวันเดียวกัน เสร็จทุกอย่าง ก็บึ่งกลับมาให้ทันหอปิด แม้ว่า ตารางเวลาจะวางไว้เผื่อๆแล้ว แต่สุดท้าย ก็มาถึงหน้าหอเอาตอน สามทุ่ม ในสภาพอิดโรยและหิวโซ

แต่เธอก็เล่าว่า สนุกดี คนไปก็เยอะพอสมควรเพราะมีหลายสาขา สาขาของเธอ ไม่ใหญ่ คนก็จำนวนพอๆกับที่รับนั่นแหละ ทั้งหมด สัมภาษณ์ 3 รอบ

1.รอบกลุ่ม เข้าห้องพร้อมกัน 5 คน
อาจารย์ 5 คน ถามคำถามกว้างๆ ตอบทีละคน คนละ 90 วินาที
มีสองคำถาม ให้แนะนำตัวเอง กับ คำถามสำคัญ "การเขียนส่งผลอย่างไรกับตัวคุณบ้าง"

2.สัมภาษณ์กลุ่ม 3 คน
หลังจากรอบแรก จัดกลุ่มทีละ 3 คนเข้าสัมภาษณ์ต่อ คราวนี้ ไม่ใช่การถามตอบจากอาจารย์แล้ว แต่เป็น ให้หัวข้อมา ให้ทั้งสาม ร่วมกันแสดงความคิดเห็น วิเคราะห์ หัวข้อที่เธอได้คือ "ทำยังไงให้ AI เขียนงานได้ดีเท่ามนุษย์" ซึ่งจากที่ลูกสาวเล่า มันน่าจะเป็น โจทย์ให้เราอธิบายว่า มนุษย์ เขียนงานประพันธ์ที่แตกต่างได้อย่างไร หรือ มองว่า AI กับงานเขียนอยู่ร่วมกันยังไงมากกว่า

3.สุดท้าย เดี่ยว เรียกคุยทีละคน
หลังพักเที่ยง แต่ละคนได้คิวเวลาคนละ 10-15 นาที สัมภาษณ์เดี่ยวอีกรอบ รอบนี้ ถามเรื่องทั่วไปแล้ว เหมือนนั่งคุยกันมากกว่า พวกคำถามพื้นๆ ทำไมอยากเขียน ชอบเขียนอะไร คิดว่าจะได้เรียนอะไร หรือ ทำไมถึงเหมาะกับเรียนที่นี่ แต่ของเธอ เจอเล่าว่า มาจากไทยแลนด์แดนไกล มาเรียน อยู่หอคนเดียว ก็สนุกแล้ว เพราะกลายเป็นการสลายกำแพงคุยเล่นเรื่องความเป็นอยู่ของเธอตลอดสองปีกว่าที่ผ่านมา
แก้ไขข้อความเมื่อ

แสดงความคิดเห็น
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่