กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ณ หมู่เกาะซามัว มีหญิงสาวผู้เลอโฉมชื่อซีนา (Sina ซีนาเป็นชื่อตัวละครหญิงในตำนานโพลีนีเซียน คำว่าซีนายังหมายถึง “ผิวขาว” หรือผมสีเงิน) นางเป็นที่เลื่องลือไปทั่วหมู่บ้านในเรื่องความงามที่เปรียบดั่งแสงจันทร์ และเรือนผมสีเงินขลับที่ส่องประกายราวสายน้ำในยามราตรี นางเป็นที่รักของทุกผู้คน แต่ก็เป็นที่อิจฉาของบางสิ่งที่ไม่ได้อยู่ในโลกของมนุษย์
วันหนึ่ง ซีนาได้รับปลาไหลตัวหนึ่งเป็นของขวัญจากผู้ไม่ปรากฏนาม ปลาไหลตัวนี้ดูสง่างามกว่าปลาไหลทั่วไป มีเกล็ดเป็นประกายเรืองรอง และดวงตาที่ฉลาดล้ำราวกับมีจิตวิญญาณซ่อนอยู่
ซีนาตั้งบ่อเลี้ยงมันไว้ใกล้บ้าน นางให้มันกินอาหารทุกวัน คอยพูดคุยกับมันราวกับมันเป็นเพื่อนสนิทตัวหนึ่ง วันเวลาผ่านไป ปลาไหลเติบโตขึ้นเรื่อยๆ แต่แทนที่จะเป็นเพียงสัตว์เลี้ยงธรรมดา มันกลับเริ่มจ้องมองซีนาด้วยสายตาที่ลึกซึ้ง ราวกับต้องการที่จะสื่อบางสิ่งบางอย่าง
ไม่นานนัก ซีนาก็เริ่มรู้สึกถึงความผิดปกติ ปลาไหลเริ่มเคลื่อนไหวตามเธอไปทุกที่ มันไม่ใช่เพียงสัตว์ที่ถูกเลี้ยงไว้อีกต่อไป แต่ราวกับมันมีชีวิตจิตใจ และมีความรู้สึกบางอย่างต่อเธอ
วันหนึ่ง ในยามเช้า ซีนาสังเกตเห็นเงาของบางสิ่งที่แปลกไป นางมองลงไปในบ่อปลาไหล และพบว่ามันไม่ได้มีเพียงสายตาของสัตว์อีกต่อไป แต่เป็นดวงตาของบางสิ่งที่รักและปรารถนาเธออย่างลึกซึ้ง
ความรู้สึกกลัวแล่นไปทั่วร่าง ซีนาตระหนักได้ว่าปลาไหลตัวนี้ ไม่ได้เป็นเพียงสัตว์ธรรมดา แต่เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีพลังเหนือธรรมชาติ เธอรู้สึกอึดอัดและหวาดหวั่นจนไม่อาจอยู่ที่เดิมได้อีก
เธอจึงตัดสินใจหนีไปยังหมู่บ้านอื่น เพื่อให้ไกลจากสายตาที่คอยติดตามเธอทุกฝีก้าว แต่เมื่อไปถึงที่แห่งใหม่ ปลาไหลก็ตามเธอไปด้วย ไม่ว่าเธอจะไปที่ใด มันก็จะปรากฏตัวอยู่ในแหล่งน้ำของหมู่บ้านนั้นเสมอ
ชาวบ้านเริ่มสังเกตเห็นและเริ่มซุบซิบกัน บางคนเชื่อว่ามันเป็นวิญญาณของเทพเจ้า บางคนกล่าวว่าเป็นคำสาปจากสิ่งที่มองไม่เห็น และบางคนเตือนซีนาว่าเธอกำลังถูกบางสิ่งที่ไม่ใช่มนุษย์ติดตาม
ความหวาดกลัวของซีนาเพิ่มขึ้นทุกวัน เธอจึงตัดสินใจเดินทางไปยังเกาะที่ไกลที่สุด โดยหวังว่าจะหนีให้พ้นจากเงาของปลาไหลตัวนี้ที่คอยติดตามเธอไปทุกที่
แต่เธอไม่รู้เลยว่า ณ.ที่ปลายทางของเธอนั้นอาจเป็นจุดจบของเรื่องราวนี้…
ซีนาเดินทางไปยังเกาะที่ไกลที่สุด หลบซ่อนตัวในหมู่บ้านที่ไม่มีใครรู้จัก หวังว่าเงาของปลาไหลจะหายไปจากชีวิตของเธอ แต่แล้วเมื่อเธอก้มลงดื่มน้ำจากลำธาร เงาของปลาไหลก็สะท้อนอยู่ในลำธารนั้น มันยังคงอยู่ ยังคงเฝ้ามอง ยังไม่จากไป
แต่คราวนี้มันไม่ใช่เงาคล้ายสิ่งที่น่ากลัวอีกต่อไป ปลาไหลดูอ่อนแรงและเหนื่อยล้า มันไม่ได้จะพยายามติดตามเธออีกแล้ว มันกำลังจะตาย
ในที่สุด ปลาไหลตัวนั้นก็โผล่ขึ้นมาจากน้ำเพื่อพบกับเธอเป็นครั้งสุดท้าย ดวงตาของมันไม่ใช่ดวงตาของนักล่าหรือผู้หวังจะครอบครองอีกต่อไป มันเต็มไปด้วยความโศกเศร้า และความรักที่ไม่มีวันเป็นจริง
“ซีนา เจ้าเกลียดข้านักหรือ?” เสียงของมันแผ่วเบา
ซีนาตอบ “เจ้าจ้องมองข้าด้วยดวงตาเหมือนปีศาจ!” สายตาของนางสะท้อนความรู้สึกที่ซับซ้อน ความหวาดกลัว ความเห็นใจ และบางสิ่งที่เธอเองก็ไม่อาจเข้าใจ
“ข้ารู้ดีว่าข้าไม่อาจอยู่กับเจ้าในร่างนี้ได้อีกแล้ว… แต่ข้าก็ยังอยากอยู่เคียงข้างเจ้า”
ปลาไหลเงียบไปครู่หนึ่ง ก่อนที่จะเอ่ยคำขอสุดท้ายแห่งชีวิต
“เมื่อข้าตาย โปรดนำศีรษะของข้าฝังไว้ในดิน และเฝ้าดูแลมัน… ข้าจะกลับมาในรูปแบบใหม่”
ซีนามองมัน เธอไม่รู้ว่าคำขอนี้หมายถึงอะไร แต่เธอรู้สึกได้ถึงความจริงใจของมัน
สุดท้าย ปลาไหลก็ได้หลับตาลงและจากไปอย่างสงบ
ซีนาทำตามคำขอสุดท้ายของปลาไหล นางฝังศีรษะของมันไว้ในดิน ใต้เงาของพระจันทร์
ไม่นานหลังจากนั้น บางสิ่งก็เติบโตขึ้นจากจุดที่มันถูกฝัง หน่ออ่อนเล็กๆ โผล่ขึ้นจากพื้นดิน มันคือสิ่งที่ไม่มีใครเคยเห็นมาก่อน
ต้นไม้นั้นค่อยๆ เติบโต สูงขึ้น แข็งแกร่งขึ้น ก้านใบของมันแกว่งไหวไปตามสายลมราวกับเกล็ดของปลาไหลกำลังพลิ้วไหวในน้ำ และเมื่อผลของมันเริ่มออกลูกมา ผู้คนสังเกตเห็นบางสิ่งที่ทำให้พวกเขาขนลุก
บนเปลือกของลูกมะพร้าว มีรอยคล้ายใบหน้าของปลาไหล
เมื่อพวกเขาเจาะลูกมะพร้าว น้ำที่อยู่ข้างในใสสะอาดราวกับสายน้ำที่ปลาไหลเคยอาศัยอยู่
และเมื่อดื่มน้ำนั้น พวกเขาก็รู้สึกได้ถึงชีวิตที่ถูกส่งต่อมา
ซีนามองต้นไม้ต้นนั้น เธอรู้ว่าเขายังอยู่… ไม่ใช่ในร่างของปลาไหลอีกต่อไป แต่เป็นในร่างของต้นมะพร้าวนั้นนั่นเอง
ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ชาวซามัวเชื่อว่าต้นมะพร้าวเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ มันไม่เพียงแต่มอบอาหารและน้ำให้กับผู้คน ทว่ามันยังเป็นสัญลักษณ์แห่งชีวิต และเป็นตัวแทนของปลาไหลผู้เฝ้าคอยดูแลซีนาไปตลอดกาล
แต่ทุกครั้งที่ซีนามองดูผลมะพร้าว เธอก็อดรู้สึกไม่ได้ว่าเธอเห็นใบหน้าของใครบางคนอยู่ในนั้น… ใบหน้าของสิ่งที่เคยรักนาง แม้นางจะไม่เคยรักมันตอบก็ตาม
เมื่อผู้คนปอกเปลือกมะพร้าวออก จะเห็นรอยกลมสามจุดที่ดูคล้ายใบหน้าของปลาไหล มีสองจุดคล้ายดวงตา และอีกจุดหนึ่งคล้ายปาก
เมื่อผู้คนเจาะรูที่เปลือกเพื่อดื่มน้ำมะพร้าว ก็เปรียบเสมือนว่าซีนากำลังจุมพิตปลาไหลอยู่เสมอ
(นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า… “บางสิ่งจากไป แต่ไม่ได้หายไปตลอดกาล” ทุกการสูญเสียอาจนำมาซึ่งการเริ่มต้นใหม่
“ความผูกพันที่แท้จริงไม่อาจถูกลบเลือน แม้กาลเวลาจะเปลี่ยนไป”)
หมายเหตุ: ในประเทศซามัวบ่อน้ำพุจืด Mata o le Alelo ซึ่งตั้งอยู่ในหมู่บ้านเล็ก ๆ Matavai, Safune มีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับตำนาน “ซีนาและปลาไหล” บ่อน้ำแห่งนี้ได้รับการตั้งชื่อตามคำพูดของซีนาที่กล่าวกับปลาไหลในตำนาน
.
⌛✨💖 นิทานพื้นบ้านซามัว: หญิงงามซีนากับปลาไหลวิเศษ 💖✨⌛