Félicette แมวตัวแรกในอวกาศ

.

เฟลีแซ (Félicette) แมวตัวแรกในอวกาศ
ที่เดินทางสู่อวกาศของฝรั่งเศส
ในที่สุดก็มีอนุสาวรีย์ของตัวเองแล้ว

ทีมงานได้เปิดตัวรูปปั้นสัมฤทธิ์
เพื่อเป็นเกียรติแก่แมวเหมียว
ผู้เคยเดินทางไปในภารกิจบินขึ้นสู่อวกาศ
แบบไม่โคจรรอบโลก (suborbital mission)
เมื่อปี ค.ศ. 1963

Félicette แมวตัวเดียว
ในประวัติศาสตร์ที่รอดชีวิต
จากการเดินทางไปสู่อวกาศ
ได้รับการยกย่องสำหรับ
ความสำเร็จนอกโลกของเธอ
ผ่านรูปปั้นสัมฤทธิ์ที่ติดตั้ง
ณ มหาวิทยาลัยอวกาศนานาชาติ
(International Space University)
ใน Strasbourg  France
.
.

ในปี 1963
Félicette แมวนักเดินทางอวกาศตัวนี้
เป็นส่วนหนึ่งของภารกิจนาน 15 นาที

Félicette ได้มีอนุสรณ์ของตนเอง
โดยเปิดตัวเมื่อเดือนธันวาคม 2019
เป็นผลจากการระดมทุนผ่านแคมเปญ Kickstarter
ที่เริ่มขึ้นในเดือนตุลาคม 2017
โดย Matthew Serge Guy
ผู้คลั่งไคล้แมวในอวกาศ
โดยมีผู้สนับสนุนมากกว่า 1,100 คน
ร่วมบริจาคเงินจำนวน 57,000 ดอลลาร์
เพื่อเป็นเกียรติแก่ Félicette

“ ถึงเวลาแล้วที่ The Astrocat
Félicette ตัวนี้จะได้รับอนุสรณ์
ที่เธอสมควรได้รับอย่างแท้จริง ”
Matthew Serge Guy
เขียนไว้บนหน้าแคมเปญดั้งเดิม

Félicette เป็นแมวลายสลิดตัวเล็ก ๆ (Tuxedo kitty)
และไม่ใช่คน ไม่ใช่หมา ไม่ใช่ลิง
ที่ออกจากชั้นบรรยากาศโลก

ในช่วงแรกของการแข่งขันสู่อวกาศ
เพื่อเตรียมส่งคนไปลงจอดบนดวงจันทร์
ทั้งสหรัฐอเมริกาและอดีตสหภาพโซเวียต
ต่างส่งสรรพสัตว์นานาชนิดขึ้นสู่อวกาศ
เช่น สุนัขชื่อ ไลกา (Laika) ในปี 1957
และลิงชิมแปนซีชื่อ Ham ในปี 1961
.
.

ความพยายามใช้สัตว์ที่มีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ
แม้จะมีประเด็นคำถามเรื่องจริยธรรม
แต่ก็ทำไปเพื่อใช้เป็นบททดสอบเบื้องต้นสำหรับคน
ส่วนหนึ่งเพื่อศึกษาผลกระทบ
ของภาวะไร้น้ำหนักที่มีต่อร่างกายคน
หรือบรรดาสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
.
.

ฝรั่งเศสเคยส่งเพียงหนูขึ้นสู่อวกาศเท่านั้น
หลังจากนักวิจัยจากศูนย์การสอน
และการวิจัยเวชศาสตร์การบิน (CERMA)
ได้คัดเลือกแมว 14 ตัวเข้าโปรแกรม
การฝึกอบรมอันเข้มงวด
Félicette อดีตแมวจรจัดแสนเชื่อง
ก็ได้รับตั๋วทองใบนั้น ตามรายงานของ
Emily Petsko ทาง Mental Floss เมื่อปี 2018

ในเดือนตุลาคมปี 1963
Félicette ซึ่งขณะนั้นใช้รหัสว่า C341
ถูกปล่อยขึ้นอวกาศที่ Hammaguir Algeria
เธออยู่ในสภาพไร้น้ำหนัก 5 นาที
และขึ้นไปสูงจากพื้นโลก  157 กิโลเมตร
แต่ตลอดเวลาสู่อวกาศดังกล่าว
นักวิทยาศาสตร์คอยเฝ้าติดตาม
แมวเหมียวตัวนี้อย่างใกล้ชิด
โดยคอยตรวจวัดการหายใจ
และอัตราการเต้นของหัวใจผ่านขั้วไฟฟ้า
(electrodes) ที่ฝังไว้ทั่วร่างกายของเธอ

หลังจากนั้นจรวดและแคปซูลที่มีเธออยู่ด้านใน
แยกตัวออกจากกันในชั้นอวกาศ
แล้วมีร่มชูชีพส่งเธอลงมายังพื้นโลก
ส่วนเฮลิคอปเตอร์ของทีมนักวิจัย/นักกู้ภัย
ได้พบสถานที่เธอลงสู่พื้นโลก
ใช้เวลาเพียง 13 นาทีหลังเธอลงมา

หลังจากที่เธอรอดตายจากการออกนอกโลก
Félicette ถูกนำตัวกลับไปห้องวิจัยอีกครั้ง
ใช้เวลาราว 2-3 เดือนเพื่อทำการตรวจสอบ
สภาวะร่างกาย เลือด สมอง ผลกระทบ ฯลฯ
ก่อนถูกวางยาสลบเพื่อผ่าตัดสมองมาตรวจ
ทำให้เธอเสียชีวิตจากเหตุการณ์นี้

เธอถูกการุณยฆาตเพื่อให้ทีมวิทยาศาสตร์
สามารถนำสมองของเธอไปตรวจสอบได้
แม้ว่าเธอมีคุณูปการทางวิทยาศาสตร์
แต่เจ้าเหมียวผู้กล้าหาญกลับถูกลบเลือน
ไปจากหน้าประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่

ในปี 2017
Hanneke Weitering เขียนไว้ใน Space.com
แคมเปญ Kickstarter ของ Matthew Serge Guy
เปิดตัวครั้งแรก ตอนที่ แฮม ชิมแปนซีเสียชีวิต
เขากล่าวไว้อาลัยและมีการส่งร่างส่วนหนึ่ง
ไปฝังไว้ที่หอเกียรติยศอวกาศนานาชาติ
(International Space Hall of Fame)
เช่นเดียวกับสุนัขไลกาที่มีอนุสรณ์สร้างขึ้น
เพื่อรำลึกถึงอย่างน้อยสองแห่ง

แต่ Félicette ยังไม่เคยได้รับการรำลึก
ที่ทัดเทียมกันเลยจนกระทั่งช่วงที่
Matthew Serge Guy เริ่มแคมเปญ
นอกจากนี้ ชุดแสตมป์ไปรษณีย์ชุดหนึ่งที่ตั้งใจ
จะทำขึ้นเพื่อฉลองคุณงามความดีเจ้าแมวตัวนี้
กลับระบุเพศของเธอผิดว่า
เป็นแมวตัวผู้ชื่อ เฟลิ (Felix)
.
.

ความไร้ตัวตนของ Félicette
อาจเกี่ยวโยงส่วนหนึ่งมาจากในยุคแรก ๆ
วิธีที่บันทึกประวัติศาสตร์การบินอวกาศ
ซึ่งถูกมองเป็นหลักว่าเป็นการแข่งขัน
ระหว่างสหภาพโซเวียตและสหรัฐอเมริกา
ทำให้ฝรั่งเศสและบรรดานักบินอวกาศของตน
(ทั้งที่เป็นมนุษย์และไม่ใช่มนุษย์)
กลายเป็นตัวละครรอง  Robert Pearlman
นักประวัติศาสตร์ด้านอวกาศ กล่าวกับ
Rae Paoletta ทาง Gizmodo ในปี 2017 ว่า
" ต่างจากสัตว์ของอเมริกาหรือโซเวียต
Félicette ไม่มีเส้นทางเชื่อมโยง
ไปสู่หน้าประวัติศาสตร์กระแสหลักนั้น ”
.
.

แต่บางทีนั่นอาจจะไม่ใช่เรื่องจริงอีกต่อไป
เกือบหกทศวรรษหลังจากการเดินทางของเธอ
ตอนนี้ Félicette ได้รับการเป็นอมตะ
ในรูปปั้นสัมฤทธิ์รูปปั้นสูงห้าฟุตของเธอ
ซึ่งออกแบบโดยประติมากร Gill Parker
แสดงภาพแมวนั่งอยู่บนดาวเคราะห์โลก
แหงนมองขึ้นไปบนท้องฟ้าที่เธอเคยเดินทางผ่าน

ผลงานชิ้นนี้เปิดตัวอย่างเป็นทางการ
เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2019
ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการฉลองครบรอบ 25 ปี
ของหลักสูตรปริญญาโทสาขาการศึกษาอวกาศ
ของมหาวิทยาลัยอวกาศนานาชาติ

“ มันบ้ามากที่คิดว่าวิดีโอ
ที่ผมโพสต์ลงออนไลน์
เมื่อเกือบสองปีครึ่งก่อน
จะส่งผลให้เกิดเรื่องแบบนี้ขึ้นได้
บางครั้งอินเตอร์เน็ตก็เป็นสถานที่ใช้ได้ดี
ในการแพร่กระจายข่าว/รำลึกข่าว "
Matthew Serge Guy เขียนใน
ข้อความอัปเดตบน Kickstarter
.

เรียบเรียง/ที่มา

Smithsonian
.
.