ประวัติศาสตร์ไทยไม่บันทึกวิธีการสร้างความสำเร็จ

ประเทศไทยไม่ได้ขาดเพียงนโยบายหรือโครงการใหม่ แต่ขาดการบันทึกและถ่ายทอด วิธีการสร้างความสำเร็จ ตั้งแต่การค้นหาปัญหา การแก้ข้อจำกัดเชิงโครงสร้าง การออกแบบกลไก การจัดสรรงบประมาณ ไปจนถึงการทำให้ประชาชนได้รับผลจริง

เมื่อประวัติศาสตร์บันทึกเพียงว่าใครเป็นรัฐบาลในวันที่ประกาศนโยบาย หรือใครเป็นผู้ประชาสัมพันธ์ผลลัพธ์ วิธีคิดและกลไกที่ทำให้ผลงานเกิดขึ้นก่อนหน้านั้นก็ไม่ถูกส่งต่อ คนรุ่นหลังจึงเห็นแต่ชื่อโครงการ แต่ไม่เห็นกระบวนการที่ทำให้โครงการสำเร็จ

กรณีช่วงที่ ฯพณฯ สุขวิช ทำงานระหว่าง พ.ศ. 2538–2540 จึงควรเป็นกรณีศึกษาหลัก โดยเชื่อมการปฏิรูปการศึกษา แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 8 และรัฐธรรมนูญ 2540 เข้าด้วยกัน

และนี่คือสิ่งที่ต้องพิสูจน์ด้วยหลักฐาน ไม่ใช่เพียงข้อสรุปจากความรู้สึกครับ
มีหลักฐานร่วมสมัยรองรับประเด็นสำคัญแล้ว:

รายงานสหประชาชาติว่าด้วยประเทศไทยในช่วงวิกฤตเศรษฐกิจ ระบุว่ารัฐธรรมนูญ 2540 และแผน 8 เป็นกระบวนการเปลี่ยนแปลงสำคัญสองด้าน โดยรัฐธรรมนูญสร้างกรอบสถาบันให้ประชาชนมีสิทธิและส่วนร่วม ส่วนแผน 8 มุ่งปรับโครงสร้างการพัฒนาและระบบบริหารภาครัฐ

เอกสาร สศช. ระบุชัดว่าแผน 8 มีทั้งยุทธศาสตร์การมีส่วนร่วมและการปรับระบบบริหารงบประมาณ บุคลากร พื้นที่กับภารกิจ ตลอดจนระบบติดตามประเมินผล

รายงานธนาคารโลกบันทึกว่า ฯพณฯ สุขวิช เสนอแนวทางปฏิรูปการศึกษาที่ครอบคลุมการบริหาร และระบุปัญหาโครงสร้างรวมศูนย์และความไม่ยืดหยุ่นของระบบการศึกษาไทยในเวลานั้น