พูดถึงเรื่องทำเลในสมัยก่อนอาจมองหาต่างจังหวัดเป็นตลาดที่มีกำลังซื้อต่ำ เนื่องจากส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรรม รายได้ไม่แน่นอน จึงมีรายได้ต่อหัวค่อนข้างน้อย คนส่วนใหญ่จึงไม่กล้าซื้อสินค้าหรือบริการในราคาแพงๆ แถมสมัยก่อนระบบโลจิสติกส์ ยังไม่พัฒนาต้นทุนค่อนข้างสูง สินค้าหลายชนิดเมื่อส่งจากกรุงเทพฯไปถึงต่างจังหวัดจึงมีราคาแพงเกินกว่าที่คนในพื้นที่จะซื้อ
ตัดกลับมาที่ปัจจุบันทุกอย่างเปลี่ยนไปสิ้นเชิงเช่นกัน ธุรกิจในต่างจังหวัดจำนวนไม่น้อยที่ตอนนี้สร้างรายได้ดี บางทีดีกว่าหลายธุรกิจที่อยู่ในกรุงเทพด้วยหากวิเคราะห์ว่าอะไรที่ทำให้เรื่องนี้พลิกจากหน้ามือเป็นหลังมือก็มีหลายส่วนที่เป็นปัจจัยสนับสนุนได้แก่
- ต้นทุนด้านอสังหาริมทรัพย์และค่าเช่า โดยค่าเช่าพื้นที่ทำธุรกิจในกรุงเทพฯ มีสัดส่วนสูงถึง 15–20% ของยอดขาย ขณะที่ต่างจังหวัดเฉลี่ยอยู่เพียง 3–7% ทำให้จุดคุ้มทุน (Break-even Point) ต่ำกว่ามาก ยกตัวอย่างศูนย์การค้าชั้นนำย่านใจกลางเมืองในกรุงเทพ เช่นแถวอโศกหรือพระราม 9 ค่าเช่าเฉลี่ย 1,800 – 4,000+ ต่อ ตร.ม./เดือน ถ้าเปิดร้านขนาด 50 ตร.ม. อาจมีค่าเช่าสูงกว่า 100,000 – 200,000 บาท/เดือน หรือถ้าเป็นอาคารพาณิชย์ติดถนนย่านชุมชนคนพลุกพล่าน เช่นสุขุมวิทย์ , ลาดพร้าว ค่าเช่าตึกแถว 1 คูหา พื้นที่ประมาณ 100 ตร.ม. ประมาณ 50,000 – 80,000
บาท /เดือน
แต่ในต่างจังหวัดแม้เป็นจังหวัดใหญ่ค่าเช่าก็ยังถูกกว่าในกรุงเทพพอสมควรยกตัวอย่างห้างสรรพสินค้าในตัวเมือง ค่าเช่าเฉลี่ย 600 – 1,500 บาท /ตร.ม. ก็ถือว่าต่ำกว่าในกรุงเทพ หรืออาคารพาณิชย์ในจังหวัดขนาดรองๆ ค่าเช่าประมาณ 10,000 – 15,000 บาท/เดือน ด้วยต้นทุนค่าเช่าที่แตกต่างกันนี้แม้ในกรุงเทพอาจมียอดขายที่สูงกว่าแต่ก็กลายเป็นต้นทุนค่าเช่าไปส่วนใหญ่ ทำให้พอคิดเบ็ดเสร็จกำไรสุทธิของธุรกิจในต่างจังหวัดจึงมีกำไรสุทธิดีกว่า อย่างไรก็ดีข้อมูลนี้เป็นตัวเลขประมาณการ รายได้สุทธิที่แท้จริงยังมีอีกหลายปัจจัยมาเกี่ยวข้องและขึ้นอยู่กับการบริหารจัดการด้วย
- การขยายตัวของเมืองจากกรุงเทพฯสู่ต่างจังหวัด สมัยก่อนคนจากต่างจังหวัดแห่เข้ามาทำงานในกรุงเทพแต่เดี๋ยวนี้ไม่ใช่กลับกลายเป็นว่าคนในกรุงเทพมองหาช่องทางทำธุรกิจในต่างจังหวัดมากขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่นำเอาทักษะ ประสบการณ์รวมถึงเงินทุนจากกรุงเทพ กลับไปตั้งหลักที่บ้านเกิด สร้างธุรกิจใหม่ๆ ที่ตอบโจทย์คนในพื้นที่ได้ทันที และการขยายตัวทางธุรกิจในต่างจังหวัดที่เติบโต ทำให้สังคมต่างจังหวัดไม่ใช่แค่เกษตรกรรมแต่กลายเป็นกลุ่มคนที่มีรายได้ประจำ เปลี่ยนไลฟ์สไตล์ให้แตกต่างไปจากเดิม ทำให้ธุรกิจอย่างพวกกาแฟสด ร้านค้าปลีก ร้านอาหาร ธุรกิจบริการ ฯลฯ กลายเป็นสินค้าที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นมาก ที่สำคัญตลาดในต่างจังหวัด ลูกค้ามีอัตราการซื้อซ้ำสูง เพราะคนในต่างจังหวัดมีความเป็น Brand Loyalty ที่สูงกว่าคนในกรุงเทพ
- ระบบโลจิสติกส์ที่พัฒนาและช่องทางการขายที่เพิ่มมากขึ้น เมื่อระยะทางไม่ใช่ตัวปัญหาอีกต่อไปและเป็นปัจจัยลดต้นทุนของผู้ประกอบการได้ชัดเจน ทุกวันนี้มีผู้ให้บริการขนส่งเอกชนเยอะมาก สามารถส่งสินค้าไปยังจังหวัดต่างๆ ในเวลาแค่ 1-2 วัน ทำให้ไม่จำเป็นต้องกระจุกตัวอยู่แต่ในกรุงเทพฯ แต่มาเปิดร้านในต่างจังหวัดที่ต้นทุนทุกอย่างต่ำกว่า ทำให้มีกำไรดีกว่า ไม่รวมเรื่องช่องทางการขายที่ไม่ต้องอาศัยแค่หน้าร้านเหมือนในอดีตอีกต่อไป ปัจจุบันคนไทยเข้าถึงอินเทอร์เน็ตสูงถึง 85% ของประชากรทั้งหมด ทุกคนสามารถชอปปิ้งออนไลน์ได้จากทุกพื้นที่ทำให้ร้านค้าในต่างจังหวัดมีโอกาสสร้างรายได้จากการพัฒนาในส่วนนี้ได้อย่างชัดเจน
ธุรกิจรวยเงียบ! ไม่ดังในกรุงเทพ แต่รวยในต่างจังหวัด
ถ้าอยู่ในกรุงเทพฯเราก็จะเห็นธุรกิจที่ประสบความสำเร็จหลายแบรนด์ แต่ในต่างจังหวัดก็มีธุรกิจในลักษณะนี้เช่นกัน โดยเฉพาะในกลุ่มค้าปลีกที่หลายแบรนด์เป็นยักษ์ใหญ่ในภูมิภาคของตัวเอง ยกตัวอย่าง ธนพิริยะ ที่เริ่มต้นจากร้านขายของชำตึกแถว ก้าวสู่ซูเปอร์มาเก็ตท้องถิ่น และตอนนี้ก็เติบโตใหญ่มากถึงขนาดเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ มีสาขารวมกว่า 50 แห่ง ในเขตภาคเหนืออย่าง เขียงราย เชียงใหม่ พะเยา มีรายได้ต่อปีกว่า 2,800 ล้านบาท กำไรสุทธิประมาณ 170 ล้านบาทต่อปี กลยุทธ์สู่ความสำเร็จคือการกระจายสาขาเข้าสู่อำเภอและชุมชนในต่างจังหวัด เน้นสินค้าอุปโภคบริโภคราคาไม่แพงที่ถูกใจลูกค้าในพื้นที่
หรือในภาคอีสานก็มีธุรกิจที่ดังมากอย่าง ตั้งงี่สุน ซูเปอร์สโตร์ ที่อยู่ในอุดรธานี ที่พัฒนาจากร้านยี่ปั๋วรุ่น มาสู่ห้างค้าส่ง – ค้าปลีกขนาดใหญ่ ทุกวันนี้กลายเป็นศูนย์กลางค้าส่งสินค้าโชห่วยทั่วภาคอีสานตอนบน ใช้กลยุทธ์สู่ความสำเร็จคือการบริหารระบบซัพพลายเชนได้อย่างแม่นยำ มีข้อได้เปรียบจากการสั่งสินค้าในปริมาณมากทำให้ราคาต่อหน่วยต่ำ ที่โมเดิร์นเทรดหลายแห่งสู้ข้อได้เปรียบตรงนี้ยาก
และในภาคใต้ก็ต้องรู้จักกันดีในชื่อของ ซุปเปอร์ชีป มีโมเดลโกดังค้าปลีกขนาดใหญ่ มีสาขาย่อยกระจายตัวอยู่ทั่วภาคใต้มากกว่า 100 แห่ง สามารถสร้างรายได้แตะระดับพันล้านต่อปี กลยุทธ์สู่ความสำเร็จของซุปเปอร์ชีป เน้นความสะดวกรวดเร็ว ราคาสินค้าถูกกว่าปกติ และมีสินค้าที่เข้าใจความต้องการของคนในพื้นที่ทำให้แม้จะมีแบรนด์ใหญ่จากกรุงเทพลงไปแข่งขันก็ยังไม่สามารถชิงส่วนแบ่งการตลาดมาได้มากนัก
ทำไมแบรนด์ดังต่างจังหวัดไม่เข้ามาทำตลาดในกรุงเทพฯ
เหตุผลที่แบรนด์ดังส่วนใหญ่ในต่างจังหวัดปักหลักในพื้นที่ของตัวเอง ส่วนหนึ่งเพราะประเมินว่า
1.ในกรุงเทพฯ เป็น Red Ocean ที่แข่งขันสูง ต้องแบกรับค่าเช่าทำเลทองที่สูงกว่า 15 – 25% ของยอดขาย หากเข้ามาทำตลาดในกรุงเทพฯ จำเป็นต้องปรับราคาสินค้าขึ้น เพื่อชดเชยรายจ่ายที่มากขึ้น ซึ่งจะทำให้สูญเสียจุดแข็งอันเป็นเอกลักษณ์คือ ความคุ้มค่าและราคาถูกในทันที
2.แบรนด์ใหญ่ในกรุงเทพฯยึดทำเลทองไว้หมดแล้ว เพราะกรุงเทพฯมีผู้นำตลาดเยอะมากอย่าง (7-Eleven , Big C , Lotus 's Go Fresh เป็นต้น ซึ่งแต่ละแบรนด์มีอำนาจการต่อรองซัพพลายเออร์สูง การจะดันแบรนด์ตัวเองที่ดีในต่างจังหวัดเข้ามาแข่งจึงประเมินว่าได้ไม่คุ้มเสีย
3.ขยายสาขาในต่างจังหวัดง่ายกว่าในกรุงเทพฯ ปัจจุบันกำลังซื้อในต่างจังหวัดก็ไม่ได้ต่างจากในกรุงเทพฯมากนัก แถมต้นทุนต่างๆ ก็น้อยกว่า การจะขยายสาขาจากอำเภอหนึ่งไปอีกอำเภอหรือข้ามไปอีกจังหวัดก็ยังทำได้ง่ายกว่า ที่สำคัญคือใช้เงินลงทุนน้อยกว่า ควบคุมง่ายกว่า ในเมื่อพื้นที่เดิมทำเลเดิมหรือโมเดลธุรกิจเดิมที่ทำอยู่ก็สามารถสร้างกำไรได้ดี จึงไม่จำเป็นต้องบุกตลาดที่ตัวเองไม่ถนัดที่มีโอกาสและความเสี่ยงมากกว่า
ไม่ใช่แค่ธุรกิจค้าปลีกเท่านั้น แม้แต่แฟรนไชส์หลายแบรนด์ก็เลือกทำตลาดในต่างจังหวัดเป็นหลักยังไม่บุกเข้ามาทำตลาดในกรุงเทพฯ เหตุผลก็คล้ายกันไม่ใช่กลัวขายไม่ได้แต่เพราะโมเดลออกแบบมาเพื่อคนต่างจังหวัด เน้นต้นทุนทำเลที่ต่ำ กำไรที่มากขึ้น เป็นสินค้าที่ถูกใจคนในพื้นที่ อย่างเช่น โรงชาใต้ , ชาบังนัน , เป็นลาว , บังฟานโรตีชาชัก , ชาขุนพล , ไก่ทอดหาดใหญ่ไชน่า ฯลฯ และยังมีอีกหลายแบรนด์ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นสินค้าที่มีเอกลักษณ์ในตัวชัดเจนบรนด์ส่วนใหญ่ได้รับรองมาตรฐานฮาลาล ทำให้สามารถขยายฐานลูกค้าได้มากขึ้น
และไม่ใช่แค่เรื่องของต้นทุนทำเลเท่านั้นที่ทำให้แบรนด์ในต่างจังหวัดเลือกไม่เจาะตลาดกรุงเทพฯ เพราะความที่หลายจังหวัดคือแหล่งท่องเที่ยวที่ดึงดูดคนต่างชาติได้ดี สมัยนี้หากทำการตลาดออนไลน์ร่วมด้วย มีตัวตนในโซเชี่ยล ก็สามารถทำให้ร้านกลายเป็นที่รู้จักและดังทั่วประเทศได้รวดเร็วแบบไม่จำเป็นต้องไปหาทำเลในกรุงเทพฯ อย่างไรก็ดีแม้ต่างจังหวัดจะมีปัจจัยดำเนินการทางธุรกิจที่น่าสนใจ แต่การจะเริ่มธุรกิจให้ก้าวสู่ความสำเร็จก็ยังต้องใช้ทักษะการมองตลาด และต้องมีวิธีบริหารจัดการธุรกิจที่เต็มเปี่ยมด้วยประสิทธิภาพ จึงจะมีโอกาสก้าวสู่ความสำเร็จได้มากที่สุด
ธุรกิจรวยเงียบ! ต่างจังหวัด ยอดขายพุ่ง คนเมืองกรุงยังต้องอิจฉา