เมื่อพูดถึง Duty Free คำถามที่ควรตั้งขึ้นไม่ใช่เพียงว่า นักท่องเที่ยวซื้อสินค้าได้ในราคาถูกลงเท่าไร แต่คือระบบนี้ช่วยสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้ประเทศไทยได้มากน้อยเพียงใด


การยกเว้นภาษีอาจเป็นเครื่องมือหนึ่งในการดึงดูดนักท่องเที่ยว แต่การดึงดูดนักท่องเที่ยวไม่ได้ขึ้นอยู่กับการซื้อสินค้าปลอดอากรเพียงอย่างเดียว ยังมีปัจจัยสำคัญอีกมากมาย ทั้งแหล่งท่องเที่ยว วัฒนธรรม อาหาร การบริการ ความสะดวกในการเดินทาง และประสบการณ์ที่นักท่องเที่ยวได้รับ

ขณะเดียวกัน การส่งเสริมการท่องเที่ยวก็ไม่ควรถูกวัดด้วยยอดใช้จ่ายเพียงอย่างเดียว แต่ต้องพิจารณาด้วยว่าเงินเหล่านั้นกระจายไปถึงใครบ้าง
หากรายได้ส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่กับผู้ประกอบการเพียงบางกลุ่ม ขณะที่ผู้ประกอบการรายย่อย ร้านค้าในท้องถิ่น และธุรกิจชุมชนได้รับประโยชน์จำกัด ก็ต้องกลับมาพิจารณาว่านโยบายดังกล่าวตอบโจทย์เศรษฐกิจไทยอย่างทั่วถึงหรือไม่

สิ่งที่ควรนำมาประเมินจึงมีอย่างน้อย 4 ประเด็น
1. ประเทศได้อะไรกลับมา?
พิจารณารายได้จากนักท่องเที่ยว การจ้างงาน รายได้ภาษี และมูลค่าทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นภายในประเทศ
2. ใครเป็นผู้ได้รับประโยชน์?
วิเคราะห์ว่ารายได้กระจายไปยังผู้ประกอบการไทย แรงงาน ธุรกิจท้องถิ่น และประชาชนมากน้อยเพียงใด
3. รัฐสูญเสียรายได้หรือมีต้นทุนอะไรบ้าง?
การยกเว้นภาษีควรได้รับการประเมินอย่างรอบด้าน โดยเปรียบเทียบรายได้ที่รัฐอาจสูญเสียกับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจริง
4. หากปรับนโยบาย เงินจะสร้างประโยชน์ได้มากกว่าเดิมหรือไม่?
ควรเปรียบเทียบกับทางเลือกอื่น เช่น การส่งเสริมสินค้าไทย การสนับสนุนผู้ประกอบการท้องถิ่น การยกระดับแหล่งท่องเที่ยว และการเพิ่มโอกาสให้ธุรกิจขนาดเล็กเข้าถึงนักท่องเที่ยว

ท้ายที่สุด การตั้งคำถามต่อระบบ Duty Free ไม่ได้หมายความว่าต้องการต่อต้านการท่องเที่ยว หรือปฏิเสธประโยชน์ที่ธุรกิจนี้สร้างขึ้น แต่เป็นการตั้งคำถามว่า เราจะออกแบบนโยบายอย่างไรให้การท่องเที่ยวสร้างประโยชน์แก่ประเทศได้มากที่สุด

เพราะเป้าหมายของเศรษฐกิจการท่องเที่ยวไม่ควรเป็นเพียงการทำให้นักท่องเที่ยวใช้จ่ายมากขึ้น แต่ควรทำให้รายได้ที่เกิดขึ้นสร้างงาน สร้างโอกาส และกระจายประโยชน์ไปสู่เศรษฐกิจไทยอย่างเหมาะสมด้วย

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่ว่า Duty Free ทำรายได้ได้เท่าไร แต่คือรายได้นั้นสร้างคุณค่าให้ประเทศไทยมากเพียงใด เมื่อเทียบกับต้นทุนและทางเลือกอื่นที่ประเทศมี

#DutyFree #ดิวตี้ฟรี #เศรษฐกิจไทย #การท่องเที่ยวไทย #นโยบายเศรษฐกิจ #ผู้ประกอบการไทย #กระจายรายได้ #เศรษฐกิจยั่งยืน