PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) คือ ภาวะความผิดปกติของระบบต่อมไร้ท่อและฮอร์โมนที่พบได้บ่อยในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์  ส่งผลให้การตกไข่ผิดปกติหรือไม่ตกไข่ ทำให้ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ ระดับฮอร์โมนแอนโดรเจนสูงกว่าปกติ และอาจส่งผลต่อการมีบุตร รวมถึงสุขภาพด้านการเผาผลาญในระยะยาว

แม้ปัจจุบันจะยังไม่สามารถระบุสาเหตุที่แท้จริงของ PCOS หรือ PMOS ซึ่งอาจเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งปัจจัยทางพันธุกรรม ภาวะดื้อต่ออินซูลิน ความผิดปกติของระบบฮอร์โมน และการเผาผลาญของร่างกาย ซึ่งส่งผลต่อการทำงานของรังไข่และการตกไข่

⚠️ อาการของ PCOS จะแตกต่างกันในแต่ละบุคคล บางรายอาจมีอาการเพียงเล็กน้อย ขณะที่บางรายอาจมีหลายอาการร่วมกัน โดยอาการที่พบได้บ่อย ได้แก่

• ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ

การตกไข่ที่ผิดปกติอาจทำให้ระยะเวลาหรือปริมาณประจำเดือนมาผิดปกติ  เช่น ขาดประจำเดือน ประจำเดือนมาน้อย มากผิดปกติ หรือมีรอบเดือนไม่สม่ำเสมอ ซึ่งเป็นหนึ่งในอาการที่พบได้บ่อยที่สุดของ PCOS

• สิว ขนดก และผมร่วง

ระดับฮอร์โมนแอนโดรเจนที่สูงกว่าปกติอาจทำให้เกิดสิว ผิวมัน มีขนขึ้นบริเวณใบหน้า หน้าอก หรือหน้าท้องมากกว่าปกติ รวมถึงผมบางหรือผมร่วงในบางราย

• น้ำหนักตัวเพิ่มและภาวะดื้อต่ออินซูลิน

ผู้ป่วยบางรายอาจมีน้ำหนักตัวเพิ่มหรือควบคุมน้ำหนักได้ยาก โดยเฉพาะบริเวณรอบเอว และอาจพบผิวหนังคล้ำบริเวณคอ รักแร้ หรือขาหนีบ ซึ่งสัมพันธ์กับภาวะดื้อต่ออินซูลิน

• ภาวะมีบุตรยาก

เมื่อการตกไข่เกิดขึ้นไม่สม่ำเสมอ โอกาสในการตั้งครรภ์จึงอาจลดลง ทำให้ผู้ป่วยบางรายมาพบแพทย์ด้วยปัญหามีบุตรยาก

⛔ ประจำเดือนผิดปกติ ไม่ได้มาทุกเดือน หรือมาไม่สม่ำเสมอ

⛔ มีสิว ผิวมัน หรือขนดกร่วมกับรอบเดือนผิดปกติ

⛔ น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นหรือควบคุมน้ำหนักได้ยากโดยไม่ทราบสาเหตุ

⛔ วางแผนมีบุตรแต่ตั้งครรภ์ได้ยาก

⛔ สงสัยว่าตนเองอาจมีภาวะ PCOS

ศูนย์สุขภาพสตรี ทีมแพทย์จะซักประวัติ ตรวจร่างกาย และพิจารณาการตรวจเพิ่มเติมตามความเหมาะสม เพื่อช่วยวินิจฉัย แยกโรค และวางแผนการดูแลที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย ซึ่งการวินิจฉัย PCOS ต้องอาศัยการประเมินข้อมูลหลายด้านร่วมกัน ไม่สามารถวินิจฉัยจากการอัลตราซาวด์เพียงอย่างเดียว

🚨ผลกระทบและความเสี่ยงระยะยาวของ PCOS

หากไม่ได้รับการดูแลและติดตามอย่างเหมาะสม PCOS อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพหลายด้านในระยะยาว ทั้งระบบเผาผลาญ ระบบสืบพันธุ์ และสุขภาพจิต เช่น

• ภาวะดื้อต่ออินซูลินและเบาหวานชนิดที่ 2

• ไขมันในเลือดผิดปกติ รวมถึงความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด

• ภาวะมีบุตรยากจากการตกไข่ไม่สม่ำเสมอ

• เยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ โดยเฉพาะในผู้ที่ขาดประจำเดือนเป็นเวลานาน

• ภาวะซึมเศร้าและวิตกกังวล ซึ่งอาจพบได้มากขึ้นในผู้ป่วยบางราย

• มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก