ผู้เขียน โดย SciWays 🌅 ระบบดาวที่มีดวงอาทิตย์ 2 ดวง! ห่างจากเราเพียง 16 ปีแสง นักวิทย์พบว่า ดาวเคราะห์ขนาดเท่าโลกสามารถอยู่รอดในระบบดาวแห่งนี้ได้
แถมดาวคู่นี้ยังมีอายุขัยยืนยาวถึง 7 หมื่นล้านปี รองรับวิวัฒนาการของชีวิตได้ยาวๆ เหมาะเป็นบ้านหลังที่สองของเราอย่างยิ่ง!...
.
ห่างจากโลกออกไปเพียง 16 ปีแสง ในทิศทางของกลุ่มดาวคนแบกงู (Ophiuchus) มีดาวฤกษ์สองดวงกำลังโคจรรอบกันและกันอยู่ในระบบดาวคู่ (binary star system) ที่ชื่อว่า 70 โอฟิอุจิ (70 Ophiuchi หรือ 70 Oph AB)
ดาวฤกษ์คู่นี้ใช้เวลาโคจรรอบกันครบหนึ่งรอบนานประมาณ 88 ปี ในลักษณะวงโคจรรูปวงรี เข้าใกล้กันมากสุดราว 11.6 หน่วยดาราศาสตร์ (AU) ไปจนถึงจุดไกลสุดที่ระยะประมาณ 35 หน่วยดาราศาสตร์
.
ดาวฤกษ์ทั้งสองดวงนี้เป็นดาวแคระส้ม (K dwarfs) ซึ่งมีขนาดเล็กกว่า สว่างน้อยกว่า และมีอุณหภูมิพื้นผิวต่ำกว่าดวงอาทิตย์ของเรา
โดยดาวฤกษ์ดวงหลักหรือ 70 โอฟิอุจิ เอ (70 Oph A) มีมวลประมาณร้อยละ 88 ของดวงอาทิตย์ ส่วนดาวฤกษ์ดวงรองหรือ 70 โอฟิอุจิ บี (70 Oph B) มีมวลประมาณร้อยละ 73 ของดวงอาทิตย์
ปัจจุบันระบบดาวแห่งนี้มีอายุอยู่ที่ประมาณ 3 พันล้านปีเมื่อคำนวณจากระดับกิจกรรมแม่เหล็กและการหมุนรอบตัวเองของดาว
.
ดาวแคระส้มเหล่านี้มีสภาพแวดล้อมที่สงบเสถียรกว่าดาวแคระแดง (red dwarfs) และเผาผลาญเชื้อเพลิงในตัวเองช้ากว่าดวงอาทิตย์มาก
ส่งผลให้พวกมันมีอายุขัยยืนยาวได้ถึง 7 หมื่นล้านปี หรือนานกว่าดวงอาทิตย์ของเราถึง 7 เท่า! (ดวงอาทิตย์ของเรามีอายุขัยอยู่ที่ราวๆ 1 หมื่นล้านปี)
ช่วงเวลาอันยาวนานมหาศาลนี้ช่วยเปิดโอกาสให้ระบบดาวแห่งนี้มีเวลาเหลือเฟือสำหรับการก่อกำเนิดสิ่งมีชีวิตและมีเวลาให้พวกมันได้วิวัฒนาการอย่างเต็มที่
ถ้าโลกของเราได้ไปอยู่ที่แห่งนั้น มันเป็นเหมือนดินแดนสวรรค์เลย โลกของเราจะสามารถยืนยงคงกระพันไปได้อีกนานแสนนาน
.
ในอดีตนักดาราศาสตร์มักตั้งข้อสงสัยว่าระบบที่มีดาวฤกษ์สองดวงจะสามารถมีดาวเคราะห์ขนาดเล็กคงอยู่ได้จริงหรือไม่ เพราะแรงโน้มถ่วงจากดาวฤกษ์ดวงที่สองอาจเหวี่ยงเข้ามาปั่นป่วนวงโคจรคล้ายกับลูกตุ้มทุบตึกจนทำให้ดาวเคราะห์ขนาดเท่าโลกหลุดออกจากเขตเอื้ออาศัยได้ (habitable zone)
อย่างไรก็ตาม สตีเฟน เคน (Stephen Kane) นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ (astrophysicist) จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ริเวอร์ไซด์ (University of California, Riverside) หนึ่งในทีมผู้วิจัยซึ่งเผยแพร่ผลการศึกษาเมื่อเดือนตุลาคม ปี 2026 ได้อธิบายสรุปผลการจำลองล่าสุดไว้ว่า
แรงดึงดูดของดาวฤกษ์ดวงที่สองไม่ได้เข้ามาปั่นป่วนจนทำให้ดาวเคราะห์ขนาดเท่าโลกไม่สามารถอยู่รอดในเขตเอื้ออาศัยได้เสมอไปอย่างที่หลายคนคาดคิด
แม้ระบบดาวคู่จะมีแรงโน้มถ่วงดึงรั้งกันอย่างซับซ้อน แต่หากดาวเคราะห์มีระยะห่างและระนาบวงโคจรที่เหมาะสม ดาวเคราะห์ขนาดเล็กก็ยังสามารถรักษาวงโคจรที่มั่นคงเอาไว้ได้ยาวนานโดยไม่ถูกเหวี่ยงกระเด็นออกไปสู่อวกาศหรือถูกดึงตกลงไปในดาวฤกษ์
.
เพื่อทดสอบความเป็นไปได้นี้ สกายลาร์ ดันจิโอลิลโล (Skylar D'Angiolillo) นักวิจัยด้านวิทยาศาสตร์โลกและดาวเคราะห์จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ริเวอร์ไซด์ และทีมงาน จึงใช้คอมพิวเตอร์จำลองดาวเคราะห์สมมติที่มีมวลเท่ากับโลก ไปวางไว้ในวงโคจรแบบเอสไทป์ (S-type orbit) ซึ่งเป็นการโคจรล้อมรอบดาวฤกษ์ดวงหลัก (70 Oph A) เพียงดวงเดียวในระนาบเดียวกับวงโคจรของระบบดาวคู่
ทีมวิจัยได้ทดลองขยับตำแหน่งดาวเคราะห์ดวงนี้ไปตามระยะห่างที่แตกต่างกันถึง 2,000 ตำแหน่ง ตั้งแต่ระยะ 0.5 ไปจนถึง 10.5 หน่วยดาราศาสตร์ แล้วคำนวณจำลองการโคจรล่วงหน้าไปเป็นเวลาถึง 10 ล้านปี
ผลปรากฏว่าดาวเคราะห์มวลเท่าโลกสามารถโคจรรอบดาวฤกษ์ดวงหลักได้อย่างเสถียรและปลอดภัยในระยะห่างไม่เกิน 2.5 หน่วยดาราศาสตร์ ซึ่งครอบคลุมพื้นที่เขตเอื้ออาศัยได้ของดาวฤกษ์ดวงหลักที่ตั้งอยู่ในช่วงระยะ 0.56 ถึง 1.34 หน่วยดาราศาสตร์ (บริเวณที่อุณหภูมิพอเหมาะให้มีน้ำในสถานะของเหลวบนพื้นผิวดาว) อย่างพอดิบพอดี
ส่วนวงโคจรที่อยู่ไกลเกิน 2.5 หน่วยดาราศาสตร์ออกไปจะถูกแรงโน้มถ่วงของดาวฤกษ์ดวงรองรบกวนจนเสียสมดุลทั้งหมด
.
ผลลัพธ์จากการศึกษานี้ผลักดันให้ระบบดาวคู่ 70 โอฟิอุจิ กลายเป็นหนึ่งในเป้าหมายที่มีศักยภาพสูงสุดสำหรับการสำรวจด้วยกล้องโทรทรรศน์อวกาศรุ่นใหม่อย่างกล้องโทรทรรศน์อวกาศเพื่อสำรวจโลกที่เอื้อต่อสิ่งมีชีวิต (Habitable Worlds Observatory หรือ HWO) ขององค์การนาซา (NASA) เพื่อถ่ายภาพโดยตรงและค้นหาร่องรอยว่ามีโลกใบที่สองซ่อนตัวอยู่ภายใต้แสงของดวงอาทิตย์สองดวงนี้หรือไม่ในอนาคต
.
[แหล่งอ้างอิง]
[1] Farkas, I. "An Earth-Sized Planet Could Survive With 2 Suns Just 16 Light-Years Away." ScienceAlert, 2026.
[2] Li, Y., et al. "A Century of Radial-velocity and Astrometric Monitoring of 70 Oph AB: New PFS Data and Constraints on Possible Planetary Companions." The Astrophysical Journal, 2026. DOI: 10.3847/1538-4357/ae9f52
#อวกาศ #ดาราศาสตร์ #วิทยาศาสตร์ #การค้นพบใหม่ #ดาวเคราะห์ #ระบบดาวคู่ #มนุษย์ต่างดาว #เอกภพ #ฟิสิกส์ดาราศาสตร์ #สาระความรู้
🌅ระบบดาวที่มีดวงอาทิตย์ 2 ดวง! ห่างจากเราเพียง 16 ปีแสง?
แถมดาวคู่นี้ยังมีอายุขัยยืนยาวถึง 7 หมื่นล้านปี รองรับวิวัฒนาการของชีวิตได้ยาวๆ เหมาะเป็นบ้านหลังที่สองของเราอย่างยิ่ง!...
.
ห่างจากโลกออกไปเพียง 16 ปีแสง ในทิศทางของกลุ่มดาวคนแบกงู (Ophiuchus) มีดาวฤกษ์สองดวงกำลังโคจรรอบกันและกันอยู่ในระบบดาวคู่ (binary star system) ที่ชื่อว่า 70 โอฟิอุจิ (70 Ophiuchi หรือ 70 Oph AB)
ดาวฤกษ์คู่นี้ใช้เวลาโคจรรอบกันครบหนึ่งรอบนานประมาณ 88 ปี ในลักษณะวงโคจรรูปวงรี เข้าใกล้กันมากสุดราว 11.6 หน่วยดาราศาสตร์ (AU) ไปจนถึงจุดไกลสุดที่ระยะประมาณ 35 หน่วยดาราศาสตร์
.
ดาวฤกษ์ทั้งสองดวงนี้เป็นดาวแคระส้ม (K dwarfs) ซึ่งมีขนาดเล็กกว่า สว่างน้อยกว่า และมีอุณหภูมิพื้นผิวต่ำกว่าดวงอาทิตย์ของเรา
โดยดาวฤกษ์ดวงหลักหรือ 70 โอฟิอุจิ เอ (70 Oph A) มีมวลประมาณร้อยละ 88 ของดวงอาทิตย์ ส่วนดาวฤกษ์ดวงรองหรือ 70 โอฟิอุจิ บี (70 Oph B) มีมวลประมาณร้อยละ 73 ของดวงอาทิตย์
ปัจจุบันระบบดาวแห่งนี้มีอายุอยู่ที่ประมาณ 3 พันล้านปีเมื่อคำนวณจากระดับกิจกรรมแม่เหล็กและการหมุนรอบตัวเองของดาว
.
ดาวแคระส้มเหล่านี้มีสภาพแวดล้อมที่สงบเสถียรกว่าดาวแคระแดง (red dwarfs) และเผาผลาญเชื้อเพลิงในตัวเองช้ากว่าดวงอาทิตย์มาก
ส่งผลให้พวกมันมีอายุขัยยืนยาวได้ถึง 7 หมื่นล้านปี หรือนานกว่าดวงอาทิตย์ของเราถึง 7 เท่า! (ดวงอาทิตย์ของเรามีอายุขัยอยู่ที่ราวๆ 1 หมื่นล้านปี)
ช่วงเวลาอันยาวนานมหาศาลนี้ช่วยเปิดโอกาสให้ระบบดาวแห่งนี้มีเวลาเหลือเฟือสำหรับการก่อกำเนิดสิ่งมีชีวิตและมีเวลาให้พวกมันได้วิวัฒนาการอย่างเต็มที่
ถ้าโลกของเราได้ไปอยู่ที่แห่งนั้น มันเป็นเหมือนดินแดนสวรรค์เลย โลกของเราจะสามารถยืนยงคงกระพันไปได้อีกนานแสนนาน
.
ในอดีตนักดาราศาสตร์มักตั้งข้อสงสัยว่าระบบที่มีดาวฤกษ์สองดวงจะสามารถมีดาวเคราะห์ขนาดเล็กคงอยู่ได้จริงหรือไม่ เพราะแรงโน้มถ่วงจากดาวฤกษ์ดวงที่สองอาจเหวี่ยงเข้ามาปั่นป่วนวงโคจรคล้ายกับลูกตุ้มทุบตึกจนทำให้ดาวเคราะห์ขนาดเท่าโลกหลุดออกจากเขตเอื้ออาศัยได้ (habitable zone)
อย่างไรก็ตาม สตีเฟน เคน (Stephen Kane) นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ (astrophysicist) จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ริเวอร์ไซด์ (University of California, Riverside) หนึ่งในทีมผู้วิจัยซึ่งเผยแพร่ผลการศึกษาเมื่อเดือนตุลาคม ปี 2026 ได้อธิบายสรุปผลการจำลองล่าสุดไว้ว่า
แรงดึงดูดของดาวฤกษ์ดวงที่สองไม่ได้เข้ามาปั่นป่วนจนทำให้ดาวเคราะห์ขนาดเท่าโลกไม่สามารถอยู่รอดในเขตเอื้ออาศัยได้เสมอไปอย่างที่หลายคนคาดคิด
แม้ระบบดาวคู่จะมีแรงโน้มถ่วงดึงรั้งกันอย่างซับซ้อน แต่หากดาวเคราะห์มีระยะห่างและระนาบวงโคจรที่เหมาะสม ดาวเคราะห์ขนาดเล็กก็ยังสามารถรักษาวงโคจรที่มั่นคงเอาไว้ได้ยาวนานโดยไม่ถูกเหวี่ยงกระเด็นออกไปสู่อวกาศหรือถูกดึงตกลงไปในดาวฤกษ์
.
เพื่อทดสอบความเป็นไปได้นี้ สกายลาร์ ดันจิโอลิลโล (Skylar D'Angiolillo) นักวิจัยด้านวิทยาศาสตร์โลกและดาวเคราะห์จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ริเวอร์ไซด์ และทีมงาน จึงใช้คอมพิวเตอร์จำลองดาวเคราะห์สมมติที่มีมวลเท่ากับโลก ไปวางไว้ในวงโคจรแบบเอสไทป์ (S-type orbit) ซึ่งเป็นการโคจรล้อมรอบดาวฤกษ์ดวงหลัก (70 Oph A) เพียงดวงเดียวในระนาบเดียวกับวงโคจรของระบบดาวคู่
ทีมวิจัยได้ทดลองขยับตำแหน่งดาวเคราะห์ดวงนี้ไปตามระยะห่างที่แตกต่างกันถึง 2,000 ตำแหน่ง ตั้งแต่ระยะ 0.5 ไปจนถึง 10.5 หน่วยดาราศาสตร์ แล้วคำนวณจำลองการโคจรล่วงหน้าไปเป็นเวลาถึง 10 ล้านปี
ผลปรากฏว่าดาวเคราะห์มวลเท่าโลกสามารถโคจรรอบดาวฤกษ์ดวงหลักได้อย่างเสถียรและปลอดภัยในระยะห่างไม่เกิน 2.5 หน่วยดาราศาสตร์ ซึ่งครอบคลุมพื้นที่เขตเอื้ออาศัยได้ของดาวฤกษ์ดวงหลักที่ตั้งอยู่ในช่วงระยะ 0.56 ถึง 1.34 หน่วยดาราศาสตร์ (บริเวณที่อุณหภูมิพอเหมาะให้มีน้ำในสถานะของเหลวบนพื้นผิวดาว) อย่างพอดิบพอดี
ส่วนวงโคจรที่อยู่ไกลเกิน 2.5 หน่วยดาราศาสตร์ออกไปจะถูกแรงโน้มถ่วงของดาวฤกษ์ดวงรองรบกวนจนเสียสมดุลทั้งหมด
.
ผลลัพธ์จากการศึกษานี้ผลักดันให้ระบบดาวคู่ 70 โอฟิอุจิ กลายเป็นหนึ่งในเป้าหมายที่มีศักยภาพสูงสุดสำหรับการสำรวจด้วยกล้องโทรทรรศน์อวกาศรุ่นใหม่อย่างกล้องโทรทรรศน์อวกาศเพื่อสำรวจโลกที่เอื้อต่อสิ่งมีชีวิต (Habitable Worlds Observatory หรือ HWO) ขององค์การนาซา (NASA) เพื่อถ่ายภาพโดยตรงและค้นหาร่องรอยว่ามีโลกใบที่สองซ่อนตัวอยู่ภายใต้แสงของดวงอาทิตย์สองดวงนี้หรือไม่ในอนาคต
.
[แหล่งอ้างอิง]
[1] Farkas, I. "An Earth-Sized Planet Could Survive With 2 Suns Just 16 Light-Years Away." ScienceAlert, 2026.
[2] Li, Y., et al. "A Century of Radial-velocity and Astrometric Monitoring of 70 Oph AB: New PFS Data and Constraints on Possible Planetary Companions." The Astrophysical Journal, 2026. DOI: 10.3847/1538-4357/ae9f52
#อวกาศ #ดาราศาสตร์ #วิทยาศาสตร์ #การค้นพบใหม่ #ดาวเคราะห์ #ระบบดาวคู่ #มนุษย์ต่างดาว #เอกภพ #ฟิสิกส์ดาราศาสตร์ #สาระความรู้