เมื่อสิงคโปร์ไม่เคยมี 'สิงโต'แล้วสัตว์ในตำนาน ที่เป็นที่มาชื่อประเทศ คือตัวอะไรกันแน่?
ถ้าใครเคยสงสัยว่าชื่อประเทศ 'สิงคโปร์' มาจากไหน แล้วไปค้น ก็จะพบว่าที่มาของชื่อประเทศมาจาก ‘ซัง นีลา อูตามา’ (Sang Nila Utama) โดยเจ้าชายจากเมืองปาเล็มบังได้เดินทางมาที่เกาะนี้ ช่วงปลายศตวรรษที่ 13
.
เมื่อเดินทางมาถึง เขาเจอสัตว์ที่เขาเชื่อว่าเป็นสิงโต แล้วพบว่าเป็นลางดี จึงนำมาตั้งเป็นชื่ออาณาจักรที่ตั้งใหม่บนเกาะว่า 'สิงหปุระ' แปลว่า 'เมืองแห่งสิงโต' และชื่อนี้ก็นำมาสู่ความเป็น 'สิงคโปร์' ในที่สุดเมื่อครั้งสิงคโปร์ประกาศแยกตัวจากมาเลเซียเป็น 'ประเทศ' ในปี 1965
.
แม้ว่าจะมีหลักฐานทางโบราณคดีว่ามีการตั้งรกรากบนเกาะสิงคโปร์แน่ๆ ในช่วงศตวรรษที่ 14 แต่เรื่องของซัง นีลา อูตามา ทุกวันนี้นักวิชาการก็ยังถกเถียงกันว่าเป็นเรื่องจริงหรือไม่ หรือกระทั่งซัง นีลา อูตามา มีตัวตนจริงหรือ? หรือเป็นแค่ 'ปฐมกษัตริย์ในตำนาน' ที่ปรากฏเป็นปกติในพงศศาวดารในส่วนของการ 'ก่อตั้งประเทศ' ทั่วโลก
.
แต่คำถามที่สนุกกว่าที่จะถามก็คือ ถ้าบูรพกษัตริย์ในตำนานอย่างซัง นีลา อูตามา มีตัวตนจริง และเห็น 'สัตว์บางอย่าง' จริง มันคือตัวอะไรกันแน่? เพราะไม่มีหลักฐานชี้ชัดว่าพวกมันเคยดำรงอยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
.
ทั้งนี้ต้องเข้าใจก่อนว่า สิงโตเป็นสัตว์พื้นถิ่นในแอฟริกาจริงๆ แต่นอกแอฟริกาก็เคยมีพบเจอบ้างตามธรรมชาติ และในอดีตเคยพบไกลถึงอินเดีย โดยทุกวันนี้ในรัฐคุชราตของอินเดียก็ยังพอมีหลงเหลืออยู่ นอกนั้นอยู่ในแอฟริกา
.
ประเด็นคือในทางตะวันออก มันไม่เคยไปไกลเกินอินเดีย ดังนั้นไม่เคยมีหลักฐานว่าพวกสิงโตมีอยู่จริงในธรรมชาติของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และก็ไม่มีหลักฐานการ 'ส่งออก' สิงโตมาในบริเวณนี้เช่นกัน
.
เพราะต้องเข้าใจก่อนว่าโดยปกติสิงโตถือเป็น 'ของกำนัล' ที่ล้ำค่าของกษัตริย์ มีบันทึกว่าจักรพรรดิโรมันเคยส่งสิงโตจากแอฟริกาไป 'เป็นของกำนัล' แก่กษัตริย์อังกฤษจริง และในกรณีจีนก็มีบันทึกว่า สิงโตเป็นเครื่องบรรณาการจากรัฐแถบเอเชียกลาง แต่ในกรณีของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไม่มีบันทึกเลยว่าเคยมีการส่งสิงโตมาแถบนี้
.
แต่อีกด้านก็ต้องเข้าใจเช่นกันว่าในพื้นที่แถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นี้ 'สิงห์' คือสัตว์ในตำนานที่เชื่อมโยงกับกษัตริย์และเทพปกรณัมจากอินเดีย และมันเป็นความเชื่อแพร่หลายพอควร เช่นในทิเบต สัตว์ประจำชาติคือสัตว์ในตำนานอย่าง 'สิงโตหิมะ' หรือในหลายๆ ชาติที่เชื่อใน 'ป่าหิมพานต์'
.
ตามตำนานจากอินเดีย นั้น 'สิงห์' คือสัตว์ที่มีอยู่จริงในป่าหิมพานต์ ไม่ใช่อยู่ในป่าทั่วไป ซึ่งนอกจากตำนานเหล่านี้ที่ทำให้คนแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้รู้จักสิงโต ก็มีความเป็นไปได้ว่าพวกมันอยู่ใน 'เรื่องเล่า' ของพวกพ่อค้าจากดินแดนอื่นที่มีสิงโต หรืออาจเคยได้ไปตามราชสำนักที่ได้รับสิงโตเป็นเครื่องบรรณาการ ก็เป็นไปได้
.
ใดๆ ก็ตามหากมีรายงานการพบเห็นสิงโต ‘ตามธรรมชาติ' ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ช่วงปลายศตวรรษที่ 13 ตามตำนานการกำเนิดชาติสิงคโปร์ ถ้าอธิบายแบบวิทยาศาสตร์ มันไม่ใช่ 'สิงโต' แน่นอน คำถามคือมันคือตัวอะไร?
.
ในตำนาน ซัง นีลา อูตามา ปฐมกษัตริย์สิงหปุระได้เล่าว่า ตอนที่คณะเดินทางได้ไปถึงปากแม่น้ำที่ 'เกาะเทมาเส็ก' (ชื่อสิงคโปร์ในขณะนั้น) ก็ได้เจอสัตว์ที่ประหลาด มันตัวพอๆ กับแพะ แต่ดูแข็งแรงกำยำ เคลื่อนไหวเร็ว ตัวสีแดง หัวสีดำ อกสีขาว
.
คณะเดินทางเชื่อว่า การพบสัตว์ประหลาดชนิดนี้เป็นฤกษ์ดี จนนำมาสู่การตั้งรกรากที่เกาะนี้ในเวลาต่อมา
.
แน่นอน คณะเดินทางไม่มีใครเคยเห็นสัตว์ชนิดนี้ แต่ด้วย 'ความเชื่อ' สไตล์คนโบราณ คณะเดินทางเป็นชาวสุมาตราที่ยุคนั้นได้รับอิทธิพลความเชื่อทางพุทธจากอาณาจักรศรีวิชัยมาเต็มๆ ดังนั้นคอนเซ็ปต์เรื่องสิงห์จากอินเดีย (ที่มีสิงห์จริงๆ) นั้นมีอยู่ในหัวแน่นอน และไม่แปลกที่คณะเดินทางจะคิดว่าสัตว์ประหลาดที่ปากแม่น้ำดังกล่าว คือตัว 'สิงห์' ที่ปรากฎในตำนาน
.
แน่นอนนี่เป็นเพียงเรื่องเล่าเท่านั้น นักประวัติศาสตร์ยังถกเถียงกันว่า ถึงแม้ซัง นีลา อูตามา จะมีตัวตนจริง นี่ก็อาจเป็น 'เรื่องแต่ง' มาแต่แรก เพื่อนำมาสถาปนาอาณาจักรใหม่ แต่สิ่งที่เราอยากถามในที่นี้ก็คือ ถ้าเรื่องนี้เป็นความจริง ซัง นีลา อูตามา เจอ 'ตัวอะไรบางอย่าง' ที่ปากแม่น้ำจริง มันคือตัวอะไรกันแน่?
.
อันที่จริงมีสัตว์จำนวนหนึ่งที่เป็น 'ผู้ต้องสงสัย' ว่าเป็น 'สิงโต' ในตำนานกำเนิดชาติสิงคโปร์ เช่น เสือโคร่ง (แต่มันติดตรงที่ตัวใหญ่กว่าแพะแน่ๆ) หมูป่า (ติดตรงที่ไม่มีขนสีขาวที่หน้าอก) หมาใน (ติดตรงหัวไม่ดำ) หรือกระทั่งเก้ง ที่เข้าองค์ประกอบทั้งหมด
.
แต่คนปัจจุบันก็คงจินตนาการไม่ออกว่าคนสมัยก่อนจะมอง 'เก้ง' เป็น 'สิงโต' ได้อย่างไร? หรือจริงๆ คำอธิบายที่อาจสมเหตุสมผลกว่าก็คือ 'สิงโต' ในตำนานนี้ ที่จริงแล้วมันคือเสือโคร่งนั่นเอง แต่ยัง 'วัยรุ่น' อยู่ ตัวมันเลยมีขนาด 'เท่าแพะ' จึงไม่แปลกที่คนสุมาตราสมัยนั้นจะไม่เคยเห็นเสือโคร่งตัวเป็นๆ เช่นกัน แม้ว่าทางเกาะสุมาตราจะมีเสือโคร่งประจำถิ่นที่เรียกว่า 'เสือโคร่งสุมาตรา' ก็ตาม
.
สุดท้ายเอาจริงๆ ความน่าสนใจคือ แม้ว่าจะไม่เคยมีสิงโตในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่ไม่ว่าจะไทย เมียนมา ลาว กัมพูชา เวียดนาม สิงคโปร์และมาเลเซีย ล้วนมี 'เรื่องเล่า' เกี่ยวกับสิงโต หรือสิงห์กันทั้งนั้น และก็ไม่แปลกที่คนแถบนี้จะมีจินตนาการต่างๆ นานาเกี่ยวกับสัตว์ชนิดนี้
.
และการคิดไปว่าสัตว์ป่าที่ไม่เคยเห็นมาก่อนคือ 'สิงห์' หรือ 'สิงโต' อย่างผิดๆ ก็อาจไม่แปลกอะไรสำหรับคนแถบนี้ ไม่ว่าจะมาจากชนชั้นไหน เพราะต้องเข้าใจว่าคนยุคนั้นก็ยังไม่มีสมาร์ทโฟนให้ถ่ายภาพมาโพสต์ถามกลุ่ม 'นี่ตัวอะไร?' เพื่อความชัวร์
.
ที่มา :BrandThink
เมื่อสิงคโปร์ไม่เคยมี 'สิงโต'แล้วสัตว์ในตำนาน ที่เป็นที่มาชื่อประเทศ คือตัวอะไรกันแน่?
ถ้าใครเคยสงสัยว่าชื่อประเทศ 'สิงคโปร์' มาจากไหน แล้วไปค้น ก็จะพบว่าที่มาของชื่อประเทศมาจาก ‘ซัง นีลา อูตามา’ (Sang Nila Utama) โดยเจ้าชายจากเมืองปาเล็มบังได้เดินทางมาที่เกาะนี้ ช่วงปลายศตวรรษที่ 13
.
เมื่อเดินทางมาถึง เขาเจอสัตว์ที่เขาเชื่อว่าเป็นสิงโต แล้วพบว่าเป็นลางดี จึงนำมาตั้งเป็นชื่ออาณาจักรที่ตั้งใหม่บนเกาะว่า 'สิงหปุระ' แปลว่า 'เมืองแห่งสิงโต' และชื่อนี้ก็นำมาสู่ความเป็น 'สิงคโปร์' ในที่สุดเมื่อครั้งสิงคโปร์ประกาศแยกตัวจากมาเลเซียเป็น 'ประเทศ' ในปี 1965
.
แม้ว่าจะมีหลักฐานทางโบราณคดีว่ามีการตั้งรกรากบนเกาะสิงคโปร์แน่ๆ ในช่วงศตวรรษที่ 14 แต่เรื่องของซัง นีลา อูตามา ทุกวันนี้นักวิชาการก็ยังถกเถียงกันว่าเป็นเรื่องจริงหรือไม่ หรือกระทั่งซัง นีลา อูตามา มีตัวตนจริงหรือ? หรือเป็นแค่ 'ปฐมกษัตริย์ในตำนาน' ที่ปรากฏเป็นปกติในพงศศาวดารในส่วนของการ 'ก่อตั้งประเทศ' ทั่วโลก
.
แต่คำถามที่สนุกกว่าที่จะถามก็คือ ถ้าบูรพกษัตริย์ในตำนานอย่างซัง นีลา อูตามา มีตัวตนจริง และเห็น 'สัตว์บางอย่าง' จริง มันคือตัวอะไรกันแน่? เพราะไม่มีหลักฐานชี้ชัดว่าพวกมันเคยดำรงอยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
.
ทั้งนี้ต้องเข้าใจก่อนว่า สิงโตเป็นสัตว์พื้นถิ่นในแอฟริกาจริงๆ แต่นอกแอฟริกาก็เคยมีพบเจอบ้างตามธรรมชาติ และในอดีตเคยพบไกลถึงอินเดีย โดยทุกวันนี้ในรัฐคุชราตของอินเดียก็ยังพอมีหลงเหลืออยู่ นอกนั้นอยู่ในแอฟริกา
.
ประเด็นคือในทางตะวันออก มันไม่เคยไปไกลเกินอินเดีย ดังนั้นไม่เคยมีหลักฐานว่าพวกสิงโตมีอยู่จริงในธรรมชาติของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และก็ไม่มีหลักฐานการ 'ส่งออก' สิงโตมาในบริเวณนี้เช่นกัน
.
เพราะต้องเข้าใจก่อนว่าโดยปกติสิงโตถือเป็น 'ของกำนัล' ที่ล้ำค่าของกษัตริย์ มีบันทึกว่าจักรพรรดิโรมันเคยส่งสิงโตจากแอฟริกาไป 'เป็นของกำนัล' แก่กษัตริย์อังกฤษจริง และในกรณีจีนก็มีบันทึกว่า สิงโตเป็นเครื่องบรรณาการจากรัฐแถบเอเชียกลาง แต่ในกรณีของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไม่มีบันทึกเลยว่าเคยมีการส่งสิงโตมาแถบนี้
.
แต่อีกด้านก็ต้องเข้าใจเช่นกันว่าในพื้นที่แถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นี้ 'สิงห์' คือสัตว์ในตำนานที่เชื่อมโยงกับกษัตริย์และเทพปกรณัมจากอินเดีย และมันเป็นความเชื่อแพร่หลายพอควร เช่นในทิเบต สัตว์ประจำชาติคือสัตว์ในตำนานอย่าง 'สิงโตหิมะ' หรือในหลายๆ ชาติที่เชื่อใน 'ป่าหิมพานต์'
.
ตามตำนานจากอินเดีย นั้น 'สิงห์' คือสัตว์ที่มีอยู่จริงในป่าหิมพานต์ ไม่ใช่อยู่ในป่าทั่วไป ซึ่งนอกจากตำนานเหล่านี้ที่ทำให้คนแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้รู้จักสิงโต ก็มีความเป็นไปได้ว่าพวกมันอยู่ใน 'เรื่องเล่า' ของพวกพ่อค้าจากดินแดนอื่นที่มีสิงโต หรืออาจเคยได้ไปตามราชสำนักที่ได้รับสิงโตเป็นเครื่องบรรณาการ ก็เป็นไปได้
.
ใดๆ ก็ตามหากมีรายงานการพบเห็นสิงโต ‘ตามธรรมชาติ' ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ช่วงปลายศตวรรษที่ 13 ตามตำนานการกำเนิดชาติสิงคโปร์ ถ้าอธิบายแบบวิทยาศาสตร์ มันไม่ใช่ 'สิงโต' แน่นอน คำถามคือมันคือตัวอะไร?
.
ในตำนาน ซัง นีลา อูตามา ปฐมกษัตริย์สิงหปุระได้เล่าว่า ตอนที่คณะเดินทางได้ไปถึงปากแม่น้ำที่ 'เกาะเทมาเส็ก' (ชื่อสิงคโปร์ในขณะนั้น) ก็ได้เจอสัตว์ที่ประหลาด มันตัวพอๆ กับแพะ แต่ดูแข็งแรงกำยำ เคลื่อนไหวเร็ว ตัวสีแดง หัวสีดำ อกสีขาว
.
คณะเดินทางเชื่อว่า การพบสัตว์ประหลาดชนิดนี้เป็นฤกษ์ดี จนนำมาสู่การตั้งรกรากที่เกาะนี้ในเวลาต่อมา
.
แน่นอน คณะเดินทางไม่มีใครเคยเห็นสัตว์ชนิดนี้ แต่ด้วย 'ความเชื่อ' สไตล์คนโบราณ คณะเดินทางเป็นชาวสุมาตราที่ยุคนั้นได้รับอิทธิพลความเชื่อทางพุทธจากอาณาจักรศรีวิชัยมาเต็มๆ ดังนั้นคอนเซ็ปต์เรื่องสิงห์จากอินเดีย (ที่มีสิงห์จริงๆ) นั้นมีอยู่ในหัวแน่นอน และไม่แปลกที่คณะเดินทางจะคิดว่าสัตว์ประหลาดที่ปากแม่น้ำดังกล่าว คือตัว 'สิงห์' ที่ปรากฎในตำนาน
.
แน่นอนนี่เป็นเพียงเรื่องเล่าเท่านั้น นักประวัติศาสตร์ยังถกเถียงกันว่า ถึงแม้ซัง นีลา อูตามา จะมีตัวตนจริง นี่ก็อาจเป็น 'เรื่องแต่ง' มาแต่แรก เพื่อนำมาสถาปนาอาณาจักรใหม่ แต่สิ่งที่เราอยากถามในที่นี้ก็คือ ถ้าเรื่องนี้เป็นความจริง ซัง นีลา อูตามา เจอ 'ตัวอะไรบางอย่าง' ที่ปากแม่น้ำจริง มันคือตัวอะไรกันแน่?
.
อันที่จริงมีสัตว์จำนวนหนึ่งที่เป็น 'ผู้ต้องสงสัย' ว่าเป็น 'สิงโต' ในตำนานกำเนิดชาติสิงคโปร์ เช่น เสือโคร่ง (แต่มันติดตรงที่ตัวใหญ่กว่าแพะแน่ๆ) หมูป่า (ติดตรงที่ไม่มีขนสีขาวที่หน้าอก) หมาใน (ติดตรงหัวไม่ดำ) หรือกระทั่งเก้ง ที่เข้าองค์ประกอบทั้งหมด
.
แต่คนปัจจุบันก็คงจินตนาการไม่ออกว่าคนสมัยก่อนจะมอง 'เก้ง' เป็น 'สิงโต' ได้อย่างไร? หรือจริงๆ คำอธิบายที่อาจสมเหตุสมผลกว่าก็คือ 'สิงโต' ในตำนานนี้ ที่จริงแล้วมันคือเสือโคร่งนั่นเอง แต่ยัง 'วัยรุ่น' อยู่ ตัวมันเลยมีขนาด 'เท่าแพะ' จึงไม่แปลกที่คนสุมาตราสมัยนั้นจะไม่เคยเห็นเสือโคร่งตัวเป็นๆ เช่นกัน แม้ว่าทางเกาะสุมาตราจะมีเสือโคร่งประจำถิ่นที่เรียกว่า 'เสือโคร่งสุมาตรา' ก็ตาม
.
สุดท้ายเอาจริงๆ ความน่าสนใจคือ แม้ว่าจะไม่เคยมีสิงโตในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่ไม่ว่าจะไทย เมียนมา ลาว กัมพูชา เวียดนาม สิงคโปร์และมาเลเซีย ล้วนมี 'เรื่องเล่า' เกี่ยวกับสิงโต หรือสิงห์กันทั้งนั้น และก็ไม่แปลกที่คนแถบนี้จะมีจินตนาการต่างๆ นานาเกี่ยวกับสัตว์ชนิดนี้
.
และการคิดไปว่าสัตว์ป่าที่ไม่เคยเห็นมาก่อนคือ 'สิงห์' หรือ 'สิงโต' อย่างผิดๆ ก็อาจไม่แปลกอะไรสำหรับคนแถบนี้ ไม่ว่าจะมาจากชนชั้นไหน เพราะต้องเข้าใจว่าคนยุคนั้นก็ยังไม่มีสมาร์ทโฟนให้ถ่ายภาพมาโพสต์ถามกลุ่ม 'นี่ตัวอะไร?' เพื่อความชัวร์
.
ที่มา :BrandThink