เรื่องจริงที่ไม่ลับของ นางมณโฑ by ช่องยูทูบ @letsgettoknowher2 (ep 07)

ในโลกแห่งมหากาพย์วรรณคดีไทยอย่าง "รามเกียรติ์" มีผู้หญิงนางหนึ่งที่มีชาติกำเนิดสุดพิสดาร เธอผ่านมรสุมชีวิต และมีโชคชะตา และวิบากกรรมอันรันทดอย่างที่ไม่อาจ หาหญิงใดในวรรณคดีไทยมาเปรียบเปรยได้ เธอคนนั้นชื่อ "นางมณโฑ" ครับ พระอัครมเหสีแห่งกรุงลงกา เรื่องราวของเธอจะเป็นอย่างไรนั้นวันนี้ช่อง letsgettoknowher2 จะมาเล่าให้ฟัง

    เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นจากอดีตชาติอันแปลกประหลาด นางมณโฑไม่ได้ประสูติเป็นราชธิดาในพระราชวังตั้งแต่แรกเริ่มนะครับ ทว่าเธอเป็นเพียง "นางกบ" ตนหนึ่งที่อาศัยอยู่ใกล้อาศรมของพระฤๅษี 4 ตน ได้แก่ พระอตันตา พระวชิรา พระวิสูต และพระมหาโรมสิงค์ ในทุกๆ เช้า จะมีนางโคจำนวน 500 ตัวเดินทางมาหยดน้ำนมลงในอ่างเพื่อให้พระฤๅษีได้ใช้ดื่มกิน ซึ่งพระฤๅษีผู้มีเมตตาก็มักจะแบ่งปันน้ำนมก้นอ่างให้แก่นางกบน้อยอยู่เสมอเป็นประจำ
   จุดเปลี่ยนที่พลิกชะตากรรมของนางกบเกิดขึ้นเมื่อวันหนึ่ง พระฤๅษีได้ไปพบนางนาคอนงค์กำลังลักลอบสมสู่กับงูดิน ซึ่งถือเป็นเรื่องผิดจารีตแห่งวงศ์นาคราช พระฤๅษีจึงใช้อาจารย์ไม้เท้าเคาะเข้าที่กลางหลังเพื่อเตือนสติ เหตุการณ์นี้ทำให้นางนาคได้รับความอัปยศอดสูเป็นอย่างยิ่ง นางจึงผูกใจเจ็บและแอบมาคายพิษร้ายใส่อ่างน้ำนมของพระฤๅษีเพื่อหวังฆ่าล้างแค้น นางกบน้อยซึ่งเห็นเหตุการณ์ทั้งหมดตระหนักดีว่า หากพระฤๅษีทั้งสี่ดื่มนมนี้เข้าไปจะต้องสิ้นชีพอย่างแน่นอน ด้วยจิตสำนึกในบุญคุณอันลึกซึ้ง นางกบจึงตัดสินใจสละชีวิตกระโดดลงไปในอ่างน้ำนมและกินพิษนาคทั้งหมดจนกระทั่งตัวตาย


   เมื่อพระฤๅษีกลับมาพบร่างนางกบลอยตายอยู่ในอ่าง ในตอนแรกก็คิดว่ากบมีความตะกละ แต่เมื่อใช้เวทมนตร์ชุบชีวิตขึ้นมาสอบถามความจริง จึงได้ทราบถึงจิตใจที่กตัญญู พระฤๅษีทั้งสี่จึงร่วมกันทำพิธีก่ออัคคี ร่ายพระเวทชุบนางกบให้กลายเป็นมนุษย์สตรีที่มีความงดงามเป็นเลิศ พร้อมตั้งนามให้ว่า "มณโฑ" ซึ่งมีความหมายโดยตรงว่า "กบ" เพื่อเป็นเกียรติแก่ชาติกำเนิดเดิม
   โฉมงามของนางมณโฑได้รับการพรรณนาไว้ว่าเป็นเลิศเหนือหญิงใดในสามโลก ดังบทชมโฉมอันไพเราะที่บรรยายว่า ใบหน้างดงามยิ่งกว่านางฟ้าในชั้นจาตุมหาราช ทรวดทรงงามล้ำนางในชั้นดาวดึงส์ ดวงตางามยิ่งกว่าสตรีในชั้นยามา จมูกงามล้ำนางในชั้นดุสิต ปาก หู และแก้ม งามยิ่งกว่านางในชั้นนิมมานรดี และเส้นผมงดงามล้ำเกินสตรีในชั้นปรนิมมิตสวตี รวมความว่าในสวรรค์ทั้งหกชั้นฟ้าหาสตรีใครงามเท่ามิได้เลย ความงดงามและบทบาทของนางยังสะท้อนมาถึงสัญลักษณ์ในตัวพยัญชนะไทย โดยตัว "ฑ" (มณโฑ) ใช้สัญลักษณ์เป็นรูปนางรำอันมีที่มาจากนางมณโฑนั่นเอง



    ด้วยความงดงามเกินกว่าที่จะชุบเลี้ยงไว้ในป่า พระฤๅษีจึงนำนางมณโฑไปถวายแด่พระอิศวร พระอิศวรได้มอบหมายให้นางเป็นนางกำนัลรับใช้ใกล้ชิดของพระอุมาเทวีบนสวรรค์ ชีวิตของนางเหมือนจะจบลงแต่เพียงเท่านี้ จนกระทั้ง ทศกัณฐ์ปรากฏตัว เขาได้สร้างความดีความชอบในการช่วยชะลอเขาไกรลาสที่ทรุดเอียงให้กลับมาตั้งตรง จึงทูลขอพระแม่อุมาเป็นบำเหน็จ จากพระอิศวร แต่ด้วยพระแม่อุมาเป็นเทพชั้นสูงครั้งทศกัณฐ์เหาะอุ้มพระแม่อุมา กายอันร้อนของพระแม่อุมาทำให้ทศกัณฐ์ทนความร้อนไม่ไหว จึงนำมาคืนแล้วแลกเอาตัวนางมณโฑมาแทน แต่ครับในระหว่างที่ทศกัณฐ์กำลังอุ้มนางมณโฑเหาะกลับ ดันผ่านเมืองขีดขิน พาลีเจ้าเมืองขีดขินเห็นเข้าก็เกิดความเกรี้ยวกราดที่ทศกัณฐ์เหาะข้ามศีรษะ จึงเหาะขึ้นไปต่อสู้กับทศกัณฐ์และแย่งชิงตัวนางมณโฑไปเป็นมเหสีจนนางนั้นตั้งครรภ์


    ต่อมาทศกัณฐ์ไปฟ้องร้องต่อพระฤๅษีอังคตอาจารย์ของพาลี พาลีจึงจำใจคืนนางมณโฑให้ทศกัณฐ์ ทว่าเพื่อไม่ให้สายเลือดวานรและยักษ์ปะปนกัน พระฤๅษีอังคตจึงทำพิธีผ่าท้องนางมณโฑแล้วนำทารกไปฝากไว้ในท้องแม่แพะ จนกระทั่งคลอดออกมาเป็น "องคต"
    เมื่อทศกัณฐ์ได้นางกลับคืนมา นางมณโฑก็ได้ตำแหน่งเป็นพระอัครมเหสีเอก ครองคู่กันจนมีโอรสธิดาด้วยกัน 3 องค์ ได้แก่ อินทรชิต, นางสีดา, และทศพิน ทว่าชีวิตการเป็นมเหสีเอกกลับเต็มไปด้วยความตรอมตรม นอกจากจะต้องทนเห็นทศกัณฐ์เกี้ยวพาราสีหญิงอื่นตลอดเวลาแล้ว นางยังต้องเผชิญกับวิบากกรรมที่ว่า "มีลูกก็เป็นภัยแก่ผัว" เนื่องจากนางสีดาถูกนำไปทิ้งน้ำตั้งแต่ประสูติเพราะคำทำนายว่าเป็นภัยล้างผลาญยักษ์จนกลายเป็นชนวนสงคราม ส่วนองคตก็กลายมาเป็นทหารพระรามสู้รบกับยักษ์ ขณะที่อินทรชิตโอรสที่รักก็ต้องสิ้นชีพในสนามรบ

    ครั้งเกิดมหาศึกสงครามรามเกียรติ ช่วงท้ายศึกกรุงลงกา ทศกัณฐ์กำลังเพลี่ยงพล้ำหนัก นางมณโฑจึงรับหน้าที่ตั้งพิธี "สัญชีพ" เพื่อสรงน้ำทิพย์คืนชีวิตให้กองทัพยักษ์ที่ตายไป แต่ทว่าข้อห้ามสำคัญของการหุงน้ำทิพย์นี้ก็คือ ผู้ทำพิธีต้องถือศีลพรหมจรรย์และงดเว้นกามกิจอย่างเด็ดขาด และเมื่อฝ่ายพระรามเมื่อทราบข่าวจึงส่งหนุมานมาทำลายพิธี หนุมานใช้อุบายเนรมิตกายแปลงเป็นทศกัณฐ์เข้าไปในโรงพิธี แกล้งพูดจาเกี้ยวพาราสีและโลมเล้าจนนางมณโฑเคลิบเคลิ้มจนยินยอมร่วมรัก ส่งผลให้พิธีหุงน้ำทิพย์ล่มสลายลงทันที และทำให้นางมณโฑต้องตกเป็นเมียของหนุมานโดยหลงกล

   หลังจากมหาศึกสงครามรามเกียรติ เมื่อทศกัณฐ์สิ้นชีพ พระรามได้สถาปนาพิเภกขึ้นเป็นกษัตริย์ครองกรุงลงกา และยกนางมณโฑให้เป็นมเหสีของพิเภกเพื่อดูแลเมืองต่อไป ทำให้พิเภกกลายเป็นสวามีคนที่ 4 คนสุดท้ายในชีวิตของนางครับ

   เล่ามาถึงตอนนี้ก็ขอเพิ่มเรื่องของนางที่ในวัฒนธรรมพื้นบ้านไทย มีบทเพลงร้องเล่นของเด็กกันมานานว่า "นางมณโฑนมโตข้างเดียว ทศกัณฐ์ปากเบี้ยวเกี้ยวนางมณโฑ" คำกล่าวนี้สร้างความฉงนแก่ผู้คนจำนวนมากว่า เหตุใดโฉมงามผู้มีรูปโฉมงดงามเหนือสวรรค์ทั้งหกชั้นจึงถูกพรรณนาว่ามีทรวงอกขนาดย่อมใหญ่ไม่เท่ากัน
   จากการวิเคราะห์เชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม พบข้อสันนิษฐานและหลักฐานที่อธิบายปรากฏการณ์นี้ได้ 2 ประการ คือ
ประการแรก เกิดจากเนื้อหาในเรื่อง รามเกียรติ์ ได้รับพรจากพระอุมาเทวี ให้นางมีเต้านมข้างหนึ่งเป็นน้ำนมทิพย์สามารถใช้รักษาพิษและชุบชีวิตได้ ครั้งเมื่อ อินทรชิต (ลูกชาย) บาดเจ็บหนักใกล้ตายในศึกสงคราม จึงมาดื่มน้ำนมทิพย์จากอกแม่เพื่อรักษาพิษ ทำให้เต้านมข้างนั้นถูกใช้งานและยุบพองไม่เท่ากัน

   ประการที่ 2 คือ การวิเคราะห์เชิงวัฒนธรรมโดย อ้างอิงจากธรรมเนียมการนอนของสามีภรรยาชาวสยามในอดีต ดังปรากฏในวรรณคดีขุนช้างขุนแผนและนิราศของสุนทรภู่ ที่ระบุว่าผู้หญิงต้องนอนข้างซ้าย และผู้ชายต้องนอนข้างขวาเสมอ เมื่อนางมณโฑนอนข้างซ้ายของทศกัณฐ์ ทศกัณฐ์ซึ่งมีร่างเป็นพญายักษ์ย่อมต้องนอนโอบกอดนางด้วยแขนขวา และแม้ว่าแขนซ้ายของทศกัณฐ์จะถูกทับอยู่ แต่แขนขวานับสิบมือของทศกัณฐ์ ที่นวดเฟ้น โลมเล้า ด้วยอารมณ์ ที่ทรวงอกของเธอนั้นจึงทำให้นางมณโฑมีทรวงอกที่โตขึ้นข้างซ้ายนั่นเอง

    และนี้ก็คือบทสรุปชีวิตของนางมณโฑสะท้อนให้เห็นว่า นางคือสตรีที่มีรสชาติ หลากหลายมิติ แห่งโลกวรรณคดี ซึ่งแท้จริงแล้ว นางคือเหยื่อของระบอบชายเป็นใหญ่ เพราะนางไม่เคยมีสิทธิ์เลือกชีวิตหรือสวามีด้วยตนเองแม้แต่ครั้งเดียว ทั้งถูกชิงตัว ถูกเปลี่ยนมือ ถูกอุบายหลอกลวง และถูกมอบให้เป็นรางวัลเหมือนวัตถุสิ่งของครับ ก่อนจากกันชอบฟังเรื่องเล่าของผู้หญิงบนโลกใบนี้ หรืออยากฟังเรื่องราวของผู้หญิงคนได้ เข้ามาคอมเมนต์แลกเปลี่ยนกันได้เลยนะครับ! แล้วพบกันใหม่ตอนหน้า สวัสดีครับ!"
แสดงความคิดเห็น
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่