สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) เผยรายงานวิเคราะห์สถานการณ์ความยากจนและความเหลื่อมล้ำ ประจำปี 2568 โดยตัวเลขเชิงบวกพบว่า จำนวนคนจนทั่วประเทศลดลงเหลือ 2.30 ล้านคน (คิดเป็นร้อยละ 3.27) ปรับลดลงจากปี 2567 ที่เคยมีสูงถึง 3.41 ล้านคน โดยมีเส้นความยากจนอยู่ที่ 3,044 บาทต่อคนต่อเดือน
.
ปัจจัยหลักมาจากค่าจ้างภาคเกษตรที่พุ่งขึ้นร้อยละ 4.88 จากอานิสงส์ปรากฏการณ์ลานีญาที่ทำให้ผลผลิตดีขึ้น ควบคู่กับเม็ดเงินอุดหนุนจากภาครัฐ ทั้งบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ เงินผู้สูงอายุ และโครงการคนละครึ่งพลัส ที่ช่วยเติมเงินให้คนจนเฉลี่ย 346 บาทต่อคนต่อเดือน
.
อย่างไรก็ตาม สศช. เปิดแผลโครงสร้างเศรษฐกิจที่ยังน่าห่วงและต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด 4 ด้านสำคัญ
1. วิกฤต ‘คนเกือบจน’ ทะลัก 3.60 ล้านคน : กลุ่มนี้มีรายจ่ายปะติดปะต่อสูงกว่าเส้นความยากจนไม่เกิน 20% หากครัวเรือนเหล่านี้มีรายได้ลดลงเพียง 5–10% จะมีความเสี่ยงตกกลับเข้าสู่ภาวะความยากจนทันทีถึงร้อยละ 14.7 – 33.1
2. เหลื่อมล้ำภูมิภาค-เมืองกับชนบท : คนจนนอกเขตเทศบาลสูงกว่าในเขตถึง 2.15 เท่า โดย ภาคใต้ มีสัดส่วนคนจนสูงที่สุด (ร้อยละ 6.57) ส่วน ภาคอีสาน ครองแชมป์จำนวนคนจนมากที่สุดราว 7.64 แสนคน ขณะที่ 3 จังหวัดจนที่สุดในประเทศ ได้แก่ แม่ฮ่องสอน (25.37%), ปัตตานี (21.21%) และยะลา (18.05%)
3. ภาระพึ่งพิงสูง-หนี้จมดิน : ครัวเรือนยากจนมีอัตราพึ่งพิงสูงถึง 101.64% (แรงงาน 1 คน ต้องเลี้ยงเด็กและผู้สูงอายุมากกว่า 1 คน) แถมแบกหนี้อุปโภคบริโภคและการเกษตรสูงถึงร้อยละ 87.62 และต้องพึ่งพาหนี้นอกระบบมากกว่าคนทั่วไปถึง 2 เท่า
4. ความมั่งคั่งกระจุกตัวสุดขั้ว : คนรวยที่สุด 10% แรก ถือครองทรัพย์สินทางการเงินมากถึงร้อยละ 47 และเมื่อดูข้อมูลธนาคารพบว่า บัญชีเงินฝากที่มีเงินเกิน 10 ล้านบาท มีเพียง ร้อยละ 0.12 ของบัญชีทั้งหมด แต่กลับครองมูลค่าเงินฝากสูงถึงร้อยละ 51.44 ของเงินฝากทั้งระบบ
.
ทั้งนี้ สศช. ย้ำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายว่า ถึงเวลาแล้วที่ภาครัฐต้อง "เลิกอัดฉีดแจกเงินระยะสั้น" แล้วเปลี่ยนไปใช้นโยบายมุ่งเป้า และนโยบายพัฒนาเชิงพื้นที่ ยกระดับทักษะแรงงาน การบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตร และสร้างตาข่ายทางสังคมที่ยั่งยืน เพื่อแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำที่รากลึกอย่างแท้จริง
.
ขอบคุณ สำนักข่าววันนิวส์
คนจนลดลงจาก 3.4ล้านคน เหลือ 2.3ล้านคน
.
ปัจจัยหลักมาจากค่าจ้างภาคเกษตรที่พุ่งขึ้นร้อยละ 4.88 จากอานิสงส์ปรากฏการณ์ลานีญาที่ทำให้ผลผลิตดีขึ้น ควบคู่กับเม็ดเงินอุดหนุนจากภาครัฐ ทั้งบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ เงินผู้สูงอายุ และโครงการคนละครึ่งพลัส ที่ช่วยเติมเงินให้คนจนเฉลี่ย 346 บาทต่อคนต่อเดือน
.
อย่างไรก็ตาม สศช. เปิดแผลโครงสร้างเศรษฐกิจที่ยังน่าห่วงและต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด 4 ด้านสำคัญ
1. วิกฤต ‘คนเกือบจน’ ทะลัก 3.60 ล้านคน : กลุ่มนี้มีรายจ่ายปะติดปะต่อสูงกว่าเส้นความยากจนไม่เกิน 20% หากครัวเรือนเหล่านี้มีรายได้ลดลงเพียง 5–10% จะมีความเสี่ยงตกกลับเข้าสู่ภาวะความยากจนทันทีถึงร้อยละ 14.7 – 33.1
2. เหลื่อมล้ำภูมิภาค-เมืองกับชนบท : คนจนนอกเขตเทศบาลสูงกว่าในเขตถึง 2.15 เท่า โดย ภาคใต้ มีสัดส่วนคนจนสูงที่สุด (ร้อยละ 6.57) ส่วน ภาคอีสาน ครองแชมป์จำนวนคนจนมากที่สุดราว 7.64 แสนคน ขณะที่ 3 จังหวัดจนที่สุดในประเทศ ได้แก่ แม่ฮ่องสอน (25.37%), ปัตตานี (21.21%) และยะลา (18.05%)
3. ภาระพึ่งพิงสูง-หนี้จมดิน : ครัวเรือนยากจนมีอัตราพึ่งพิงสูงถึง 101.64% (แรงงาน 1 คน ต้องเลี้ยงเด็กและผู้สูงอายุมากกว่า 1 คน) แถมแบกหนี้อุปโภคบริโภคและการเกษตรสูงถึงร้อยละ 87.62 และต้องพึ่งพาหนี้นอกระบบมากกว่าคนทั่วไปถึง 2 เท่า
4. ความมั่งคั่งกระจุกตัวสุดขั้ว : คนรวยที่สุด 10% แรก ถือครองทรัพย์สินทางการเงินมากถึงร้อยละ 47 และเมื่อดูข้อมูลธนาคารพบว่า บัญชีเงินฝากที่มีเงินเกิน 10 ล้านบาท มีเพียง ร้อยละ 0.12 ของบัญชีทั้งหมด แต่กลับครองมูลค่าเงินฝากสูงถึงร้อยละ 51.44 ของเงินฝากทั้งระบบ
.
ทั้งนี้ สศช. ย้ำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายว่า ถึงเวลาแล้วที่ภาครัฐต้อง "เลิกอัดฉีดแจกเงินระยะสั้น" แล้วเปลี่ยนไปใช้นโยบายมุ่งเป้า และนโยบายพัฒนาเชิงพื้นที่ ยกระดับทักษะแรงงาน การบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตร และสร้างตาข่ายทางสังคมที่ยั่งยืน เพื่อแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำที่รากลึกอย่างแท้จริง
.
ขอบคุณ สำนักข่าววันนิวส์