หากเอ่ยถึงอาหารท้องถิ่นของนครราชสีมา หลายคนคงนึกถึงหมี่โคราช ขนมจีนบ้านประโดก หรือส้มตำโคราช แต่ในบรรดาอาหารพื้นถิ่นเหล่านั้นยังมีเมนูหนึ่งที่คนรุ่นใหม่อาจไม่ค่อยคุ้นชื่อ นั่นคือ “ข้าวแผะ” หรือ “เข่าแพะ” ตามสำเนียงโคราช
.
ข้าวแผะมีลักษณะคล้ายการนำข้าวต้มมาผสมกับแกงเลียงหรือแกงป่า โดยมีข้าวเป็นส่วนประกอบหลัก แล้วใส่ผักพื้นบ้านหลากชนิดลงไปต้มรวมกัน ทั้งฟักทอง บวบเหลี่ยม ข้าวโพดอ่อน น้ำเต้า หน่อไม้ มะเขือเปราะ ตำลึง ชะอม และใบแมงลัก ซึ่งช่วยเพิ่มกลิ่นหอมเฉพาะตัว เป็นพืชผักพื้นบ้านที่หาได้ง่ายมาใส่รวมในหม้อเดียวกัน
.
เขาเล่ากันว่าข้าวแผะเป็นภูมิปัญญาที่เก่ามาก โดยในอดีตนั้นเป็นอาหารที่ถูกนำมาใช้ในเชิงอาหารกุศโลบายที่ทำให้ผักที่เด็ก ๆ ชังนักชังหนา กลายเป็นอาหารที่กินง่ายและรสอร่อย ซึ่งนอกจากเด็กแล้ว ความที่เป็นข้าวที่ทุกอย่างต้มจนนุ่ม ทำให้มันกลายเป็นอาหารทางเลือกที่เหมาะกับผู้สูงอายุด้วย
.
ข้าวแผะมีหลายสูตรหลายตำรับแตกต่างกันไปตามความชอบของแต่ละบ้าน บางสูตร หุงข้าวกับกะทิและใส่น้ำปลาร้า ขณะที่บางสูตรไม่ใส่กะทิหรือน้ำปลาร้า รวมถึงมีทั้งแบบใส่และไม่ใส่พริกแกงก็มีเหมือนกัน แต่หัวใจสำคัญยังคงอยู่ที่ข้าวและผักหลายชนิดที่รวมกันเป็นข้าวแผะขึ้นมา และด้วยส่วนประกอบที่หลากหลาย ทำให้เป็นอีกหนึ่งอาหารที่ให้สารอาหารหลากหลาย และอยู่คู่กับคนโคราชมาอย่างยาวนาน
.
ที่มา
จานโปรด
ข้าวแผะ อาหารโคราชกับกุศโลบายกินผัก
ที่มา จานโปรด