จีนมีเขื่อนมากกว่าสหรัฐอเมริกา

จีนมีเขื่อนมากกว่าสหรัฐฯ/มากที่สุดในโลก
แต่ตัวเลขขึ้นอยู่กับว่านับเขื่อนแบบไหน

จีน มีอ่างเก็บน้ำและเขื่อน
รวมประมาณ 98,000 แห่ง
(ตามข้อมูลกระทรวงทรัพยากรน้ำของจีน)
เขื่อนขนาดใหญ่ (สูงเกิน 15 เมตร เกณฑ์ ICOLD)
มีอยู่ราว 23,000–24,000 แห่ง

สหรัฐฯ  ฐานข้อมูลเขื่อนแห่งชาติ (NID)
นับได้ราว 90,000 กว่าแห่ง
แต่รวมเขื่อนเล็กจำนวนมาก
ส่วนเขื่อนขนาดใหญ่มีราว 9,000 แห่ง

ถ้านับรวมทุกขนาด
ทั้งสองประเทศมีจำนวนใกล้เคียงกัน
แต่ถ้านับเฉพาะเขื่อนขนาดใหญ่
จีนมีมากกว่าสหรัฐฯ ราว 2.5 เท่า
จีนยังมีเขื่อนผลิตไฟฟ้าที่ใหญ่ที่สุดในโลก
คือ เขื่อนสามผา (Three Gorges)

ตัวเลขเหล่านี้เป็นค่าประมาณการ
ที่ไม่ได้เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
แต่ข้อมูลล่าสุดอาจคลาดเคลื่อนได้บ้าง
เพราะแต่ละประเทศ และแหล่งข้อมูล
ใช้นิยามและคำจำกัดความต่างกัน

สหรัฐฯ  รื้อเขื่อนไปแล้วกว่า 2,000 แห่ง
นับตั้งแต่ราวปี 1912
(ตามการนับขององค์กร American Rivers)
ส่วนใหญ่เป็นเขื่อนเก่าขนาดเล็ก
ที่หมดอายุหรือไม่คุ้มค่าซ่อม
และรื้อเพื่อฟื้นฟูแม่น้ำ
และเส้นทางว่ายของปลา
ช่วงหลังรื้อได้ราว 50–80 แห่งต่อปี
สหรัฐฯ จึงถือเป็นผู้นำด้านการรื้อเขื่อน
เพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศ

จีน ตั้งแต่ราวปี 2018
รัฐบาลสั่งปิดหรือรื้อ โรงไฟฟ้าพลังน้ำ
ที่มีขนาดเล็กหลายพันแห่ง
โดยเฉพาะในเขตเศรษฐกิจแม่น้ำแยงซี
(มีรายงานราว 3,000 กว่าแห่ง)
แต่หลายแห่งเป็นเพียงการปิด
โรงไฟฟ้าหรือฝายผันน้ำ
ไม่ได้รื้อตัวเขื่อนทั้งหมด

ถ้านับ การรื้อเขื่อนจริงอย่างเป็นระบบ
ในระยะยาว สหรัฐฯ มีประวัติชัดเจนกว่า
แต่ถ้านับ จำนวนโครงการที่ถูกปิดหรือรื้อ
ในช่วงสั้นๆ จีนอาจมากกว่า
ตัวเลขฝั่งจีนตรวจสอบยากกว่า
เพราะนิยามของคำว่า รื้อ
ไม่ชัดเจนเท่ากับของสหรัฐฯ

สหรัฐฯ (ข้อมูลล่าสุด มี.ค. 2026)
มีการรื้อเขื่อนที่บันทึกไว้แล้ว 2,350 แห่ง
นับตั้งแต่ปี 1912
americanrivers
americanrivers

ปี 2025
รื้อไป 100 แห่ง เป็นสถิติสูงสุดในปีเดียว
fixthenews

ภายในปี 2050
ตั้งเป้ารื้อให้ได้ 30,000 แห่ง
americanrivers

จีน (ตัวเลขกระจายตามพื้นที่)
ปี 2018 รัฐบาลกลางออกมาตรการ
จัดระเบียบโรงไฟฟ้าน้ำขนาดเล็ก
ในเขตเศรษฐกิจแม่น้ำแยงซี
แบ่งเป็นกลุ่มที่ต้องรื้อ ปรับปรุง หรือคงไว้
sixthtone

เสฉวน จัดระเบียบ 5,131 แห่ง
เสร็จภายในปลายปี 2021
และปิดไป 1,223 แห่ง
disroot

เจ้อเจียง ปิดไป 381 แห่ง
บางแห่งถูกดัดแปลงไปใช้งานอื่น
chinadaily

แม่น้ำสาขาแยงซีตอนบน
รื้อเขื่อนไป 300 แห่ง และปลดระวาง
โรงไฟฟ้าน้ำขนาดเล็ก 342 จาก 373 แห่ง
disroot

สรุป  ถ้านับ การปิดหรือหยุดโรงไฟฟ้า
จีนน่าจะมากกว่า เพราะแค่มณฑลเดียว
ก็ปิดไปกว่าพันแห่งในไม่กี่ปี
แต่เขื่อนที่ถูกรื้อจริงและมีบันทึกยืนยัน
สหรัฐฯ มีตัวเลขรวมที่ชัดเจนกว่ามาก

การปิดโรงไฟฟ้าของจีนไม่ได้แปลว่า
รื้อเขื่อนเสมอไป เพราะตามหลักการ
ต้องรื้อเขื่อนบางส่วนหรือทั้งหมด
แต่บางแห่งรื้อไม่ได้
และใช้วิธีปล่อยน้ำผ่านเต็มที่แทน
e3s-conferences
.

แหล่งข้อมูลอื่น

2025 dam removals report
100 Dams Down
Record 100 US dams removed
China's small dams
Zhejiang rectification
China demolishes 300 dams
Small hydropower dam removal
.

---

.

หมายเหตุ

กลโกงน้ำท่วมในประวัติศาสตร์จีน
.
เพื่อรับมือกับภัยพิบัติน้ำท่วม
ราชสำนักจีนต้องทุ่มเงินจำนวนมาก
ในยุคราชวงศ์ชิง เฉพาะงบประมาณจัดการแม่น้ำ
สายใต้ หรือหนานเหอ (南河) เพียงสายเดียว
ต้องใช้เงินถึงปีละ 5 ถึง 6 ล้านตำลึง
หากเทียบกับรายรับในยุคจักรพรรดิเต้ากวง
ที่ราว 40 ล้านตำลึง เม็ดเงินก้อนนี้คิดเป็นสัดส่วน
สูงถึงร้อยละ 12 ถึง 15 ของรายได้ประเทศ
.
เงินหลวงจำนวนนี้ถูกดูดกลืนผ่านงานวิศวกรรม
ที่เรียกว่า เซ่ากง (埽工)
เซ่ากง คือ เทคโนโลยีการกั้นน้ำ
อันชาญฉลาดของจีนโบราณ
เป็นการนำฟาง กิ่งหลิว หรือต้นข้าวฟ่าง
มาห่อรวมกับดินและหิน
แล้วมัดด้วยเชือกป่านอย่างแน่นหนา
เพื่อสร้างเป็นแนวป้องกัน

หากก่อสร้างตามมาตรฐาน
เซ่ากงจะเป็นปราการที่แข็งแกร่ง
และมีประสิทธิภาพ ในการต้านทานกระแสน้ำ
แต่เมื่อผลประโยชน์บังตา
ภูมิปัญญาจึงถูกบิดเบือน

กลเม็ดการทุจริตถูกแบ่งออกเป็น
3 ขั้นตอนอย่างแนบเนียน

🔴ขั้นที่หนึ่ง การสับเปลี่ยนวัสดุ
หรือที่เรียกกันว่า ทำนบเต้าหู้
ขุนนางจะเบิกงบจัดซื้อหินแกรนิต
และไม้ซุงเนื้อแข็งเต็มจำนวน
แต่ในเวลาลงมือก่อสร้างจริง
กลับใช้ดินเลน ก้อนกรวด ผสมกับเศษฟางราคาถูก
เพื่อลดต้นทุนและนำเงินส่วนต่างเข้ากระเป๋าตนเอง
ทำนบที่สร้างเสร็จภายนอกดูทนทาน
แต่ภายในกลับกลวงเปล่าและเปราะบาง
พร้อมจะพังทลายทันทีเมื่อกระแสน้ำหลากมาเยือน

🔴ขั้นที่สอง ระบบบัญชีผี
ในวงการขุนนางกรมแม่น้ำ
มีธรรมเนียมปฏิบัติที่รู้กันดีว่า
บุ๋นกินหญ้า บู๊กินดิน
(文官吃草、武官吃土)

ขุนนางฝ่ายพลเรือน-บุ๋น
จะรับหน้าที่ยักยอกเงินจากการจัดซื้อวัสดุ
เช่น ฟาง หญ้า ไม้ และเชือกป่าน
ในขณะที่ขุนนางฝ่ายทหาร-บู๊
จะยักยอกเงินค่าจ้างแรงงาน
ตั้งบัญชีผี แจ้งยอดเกณฑ์แรงงานนับหมื่นคน
แต่กลับใช้แรงงานจริงเพียงหยิบมือเพื่อขุดดิน
ส่วนต่างของค่าจ้างทั้งหมด
ถูกผันเข้ากระเป๋าเจ้าหน้าที่ทุกระดับชั้น

🔴ขั้นที่สาม ปรารถนาให้เกิดภัย
ขุนนางเหล่านี้ไม่ได้เดินไประเบิดเขื่อนด้วยมือตนเอง
แต่ใช้วิธีละเลยหน้าที่อย่างตั้งใจ
ทำนบต้องไม่แข็งแรงจนเกินไป
เพราะหากสายน้ำสงบนิ่ง
งบประมาณซ่อมบำรุงประจำปีจะถูกระงับ
พวกเขาจึงพอใจที่จะเห็นภัยน้ำดำเนินต่อไป
เพื่อใช้เป็นข้ออ้างขอเบิกงบซ่อมแซมเขื่อนในปีถัดไป

ดังที่ข้าหลวงใหญ่ไป่หลิง (百龄) เคยทูลรายงาน
ถึงคำกล่าวของที่ปรึกษากรมแม่น้ำ ว่า

" ไม่ปรารถนาให้ไม่มีงาน ขอเพียงให้มีงานซ่อม "
.
ตัวเลขงบประมาณที่สูญเปล่านี้
ไม่ใช่เพียงข้อสันนิษฐาน
นักวิชาการยุคปลายชิง
หลี่เยว่รุ่ยและเฟิงกุ้ยเฟิน
บันทึกไว้ตรงกันว่า

" งบประมาณแม่น้ำสายใต้ที่เบิกจ่ายจริงนั้น
ไม่ถึงหนึ่งในสิบ ที่ถูกนำไปใช้ในงานวิศวกรรมจริง "
.
เงินหลวงกว่าร้อยละเก้าสิบ
ละลายหายไปกับสายน้ำ
ทิ้งไว้เพียงทำนบที่รอวันพังทลาย
และราษฎรที่ต้องเผชิญหน้ากับ
ความตายโดยไม่มีสิทธิเรียกร้อง
.
🟥 ที่มา ต้าจีน
.
.

เรื่องเล่าไร้สาระ

จีนในยุคคอมมี่เหมา เจ๋อ ตุง
มีการสร้างอ่างเก็บน้ำ/เขื่อนจำนวนมาก
เพื่อใช้น้ำ กับ ปั่นไฟฟ้า ใช้ในการผลิต
เพราะคอมมี่รัสเซียตัดท่อน้ำเลี้ยง
ยุติการให้การสนับสนุนด้านต่าง ๆ

จีนจึงต้องพึ่งพาตนเองให้มากกว่าเดิม
จึงประกาศนโยบาย ก้าวกระโดด
เร่งหลอมโลหะ (ล้มเหลวอย่างแรง)
เพราะนำหม้อ กะทะ จอบ เสียม ของใช้ต่าง ๆ
มาหลอมโลหะ คิดว่าจะ ปฏิวัติอุตสาหกรรม
ผลคือ ขาดแคลนเครื่องมือเกษตรในการใช้งาน
แผ่นดินรกร้าง ไร้ผลผลิต คนอดตายจำนวนมาก
จำนวนคนจีนอดตาย พอ ๆ กับ
สงครามกำจัดนกกระจอกในจีน

แต่จีนเรียนรู้จากการทดลองผิดทดลองถูก
จนสามารถสร้างเหล็กชั้นเยี่ยม กับ เหล็กเต้าหู้
มรดกเร่งทุบทิ้งเขื่อนในจีน
มาจากเหตุการณ์ในอดีตนี้
.

---

.

Tesla เหยียด Edison เรื่องลองผิดลองถูก
ทำการทดลองเป็นพัน ๆ ครั้งกว่าจะสำเร็จ
ยอตนเองว่า ทดลองในสมองจนเสร็จสิ้นแล้ว
จึงจะลงมือทดลองสร้างเครื่องต้นแบบขึ้นมา

หนี้แค้นตาเมี้ยนมาจากการเบี้ยวเงินรางวัล 500$
โดย Edison แถไถว่าเป็น มุขตลกคนอเมริกัน
และการโฆษณาเกินจริงเกี่ยวกับระบบไฟฟ้า
ด้วยการชอร์ตช้างจนตายจากไฟฟ้า AC
นัยว่า ไฟฟ้า AC อันตรายอย่างแรง
ในการแย่งขอสัมปทานขยายเขตให้บริการไฟฟ้า

ไฟฟ้า DC ที่ Edison เป็นแกนนำ
แต่การขยายพื้นที่ให้บริการต้องลงทุนมหาศาล

ไฟฟ้า AC ที่ Tesla เป็นแกนนำ
การขยายพื้นที่ให้บริการลงทุนต่ำกว่ามาก
และสร้างได้อย่างรวดเร็วกว่าระบบ DC

แม้ว่าทุกวันนี้ คนส่วนใหญ่จะใช้ไฟฟ้า DC
เยอะกว่ามาก เช่น โทรศัพท์ กล้องดิจิตอล ฯลฯ
แต่มักจะต้องแปลงไฟฟ้าจาก AC เป็น  DC
.

---

.

ช่วงปี 2519-2524
คำสั่ง 66/2523 มีการเตรียมการไว้แล้ว
แต่นายกเกรียงศักดิ์  ชมะนันท์ ลาออก
ป๋าเปรมขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี จึงประกาศใช้
สาระสำคัญ ให้สหายทุกคนมารายงานตัว
เพื่อเข้ารับการอบรมทัศนคติกับทางการ
จะพ้นผิดคดีแพ่งคดีอาญาทั้งปวง
เข้ารับการอบรมจากทางการเสร็จแล้ว
ใครใคร่เรียนต่อ เรียน
ใครใคร่ทำงานต่อ ทำ

ในยุครัฐบาลไทย รบกับ คอมมี่ไทย ที่มี
กองทัพปลดแอกประชาชนแห่งประเทศไทย(ทปท.)
หลังเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519
มีนิสิตนักศึกษาหนีเข้าป่าไปร่วมรบกับ ทปท.

มีอดีตนักศึกษาวิศวกรรมศาสตร์
มหาวิทยาลัยขอนแก่น จำนวน 2 คน
ได้สร้างฝายกักเก็บน้ำในเทือกเขาภูหินร่องกล้า
ติดตั้งไดนาโมเพื่อผลิตไฟฟ้า
ไว้ใช้งานภายในค่ายจรยุทธ์คอมมี่
ยังมีร่องรอยเหลือทิ้งไว้ในประวัติศาสตร์

มีข่าววงในจากหนังสืออดีตคอมมี่ว่า
รถบรรทุกเครื่องปั่นไฟฟ้าขนาดใหญ่
ถูกฝ่ายความมั่นคง (ทหาร ตำรวจ ปลัดอำเภอ)
จับกักตัวไว้ แล้วหายสาบสูญไปทั้งคนและของ
ในระหว่างเดินทางขนส่งจะมาติดตั้งเพิ่มเติมที่นี่
.

---

.

สถานที่บรรจุกระดูก (อัฐิ) ของหลวงพ่อทวด
คือ สถูปบรรจุอัฐิหลวงพ่อทวด
ตั้งอยู่ที่ วัดช้างให้ราษฎร์บูรณาราม
ตำบลควนโนรี อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี

ในภาษาถิ่นใต้ คำว่า เขื่อน
คือ สถูป/สถานที่บรรจุอัฐิของพระภิกษุผู้ทรงคุณ
ชาวบ้านในพื้นที่นิยมเรียกสถูปแห่งนี้ว่า
เขื่อนหลวงพ่อทวด หรือ
เขื่อนพ่อท่านเหยียบน้ำทะเลจืด

ทวด คือ คำยกย่องสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ใหญ่โต
คงกระพัน ยิงฟันแทงไม่เข้า อายุยืนยาว
เช่น ทวดช้าง ทวดหมูป่า ทวดบ้องหลา(จงอาง)
ทวดเสือ ทวดฟาน(เก้ง) พ่อทวด เป็นต้น