เวลาได้ผล CBC หลายคนดูอยู่ค่าเดียวครับ
Hb ต่ำไหม? ซีดหรือเปล่า?
ถ้าไม่ต่ำก็สบายใจ
แต่จริง ๆ ยังมีอีก 4 ค่าที่ช่วยบอกว่า เม็ดเลือดของเราเริ่มเปลี่ยนหรือยัง
วันนี้ถ้ามีผลเลือดเก่าอยู่ ลองเปิดดูพร้อมกันครับ
1. MCV — เม็ดเลือดแดงเล็กหรือใหญ่
MCV ต่ำ มักทำให้นึกถึงเรื่อง ขาดธาตุเหล็ก หรือธาลัสซีเมีย
ส่วน MCV สูง อาจเจอในภาวะขาด B12 โฟเลต ดื่มแอลกอฮอล์มาก หรือโรคบางอย่างที่มีผลต่อการสร้างเม็ดเลือด
จุดที่น่าสนใจคือ บางคน Hb ยังไม่ต่ำมาก แต่ MCV เริ่มผิดแล้ว
แปลว่า ถ้าดูแต่ Hb เราอาจยังเห็นไม่ครบครับ
2. RDW — เม็ดเลือดแดงเริ่มมีหลายขนาดปนกันไหม
RDW สูง แปลว่าขนาดเม็ดเลือดแดงเริ่มไม่สม่ำเสมอ
เช่น ช่วงเริ่มขาดธาตุเหล็ก
เม็ดเลือดรุ่นใหม่เริ่มเล็ก แต่เม็ดเก่ายังมีขนาดเดิมอยู่
พออยู่ปนกัน RDW ก็สูงขึ้นได้
ดังนั้นถ้าเห็น RDW แดง อย่าดูมันตัวเดียวครับ
เอาไปดูคู่กับ Hb และ MCV จะเห็นภาพมากกว่า
3. WBC — ไม่ได้มีไว้ดูแค่ติดเชื้อ
WBC คือเม็ดเลือดขาวครับ
สูงได้จากการติดเชื้อ การอักเสบ ความเครียดของร่างกาย ยาบางชนิด หรือโรคเลือดบางชนิด
ต่ำก็มีหลายสาเหตุเหมือนกัน
ที่สำคัญคือ อย่าดูแค่ WBC รวม
ต้องดูต่อว่า Neutrophil, Lymphocyte หรือ Eosinophil ตัวไหนเป็นตัวเปลี่ยน
เพราะคนละตัว เรื่องที่เราคิดถึงก็ไม่เหมือนกันครับ
4. Platelet — สูงหรือต่ำก็มีความหมาย
Platelet หรือเกล็ดเลือดต่ำมาก อาจสัมพันธ์กับอาการช้ำง่าย เลือดออกง่าย หรือมีจุดเลือดออกตามผิวหนัง
แต่ถ้าสูง ก็ไม่ได้แปลว่าดีครับ
อาจเกิดจากการอักเสบ การติดเชื้อ ขาดธาตุเหล็ก หรือโรคของไขกระดูกบางชนิดได้
เพราะฉะนั้นเห็นเกล็ดเลือดผิดปกติครั้งเดียว อย่าเพิ่งกลัว
ให้ดูว่าผิดมากไหม และเป็นต่อเนื่องหรือเปล่าครับ
ครั้งหน้าได้ CBC มา อย่าหยุดแค่ Hb
ลองดูต่ออีก 4 ตัว
MCV — เม็ดเลือดเล็กหรือใหญ่
RDW — ขนาดสม่ำเสมอไหม
WBC — เม็ดเลือดขาวเปลี่ยนหรือเปล่า
Platelet — เกล็ดเลือดมากหรือน้อยผิดปกติไหม
แค่นี้ก็อ่านผลเลือดได้มากขึ้นเยอะแล้วครับ
และถ้ามีผลเก่า ลองเทียบกันด้วย
บางครั้งสิ่งที่น่าสนใจกว่า “ตัวแดงครั้งเดียว”
คือค่าที่ค่อย ๆ เปลี่ยนไปทุกปีครับ
Cr. FBหมอเจด
ตรวจเลือดอย่าดูแค่ Hb! 4 ค่านี้บอกความผิดปกติโรคเลือดมากกว่าที่คิด!