พระครูใบฎีกาสิทธิชัย สิทฺธิญาโณ—ถ่ายทอดมุมมอง ความศรัทธา และข้อคิดที่ได้ซึมซับจากการอุปัฏฐากและรับใช้ใกล้ชิดครูบาอาจารย์ทั้ง 4 รูป ผู้ซึ่งเคี่ยวเข็ญและขัดเกลาลูกศิษย์ด้วยความรักและความปรารถนาดี เพื่อบันทึกไว้เป็นเครื่องเตือนใจ ครั้งหนึ่งเป็นผู้ร่วมเดินทางผ่านช่วงวิกฤตการณ์ครั้งใหญ่ของสำนักวัดสระเกศ
ใต้ร่มเมตตาแห่งครูบาอาจารย์
อุปนิสัยและอัธยาศัยในมุมมองของลูกศิษย์
นับตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2561 ผู้เขียนได้เดินทางเข้ามาฝากตัวเป็นศิษย์แห่งสำนักวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ด้วยความตั้งใจที่จะศึกษาเรียนรู้พระธรรมวินัยและดำเนินชีวิตภายใต้การอบรมสั่งสอนของครูบาอาจารย์
แต่ภายหลังจากเข้ามาพำนักได้เพียงประมาณสองเดือน คณะครูบาอาจารย์ก็ต้องเผชิญกับมรสุมครั้งใหญ่ อันเกี่ยวเนื่องกับเหตุการณ์ที่สังคมในขณะนั้นเรียกว่า “คดีเงินทอนวัด” จนนำไปสู่การถูกดำเนินคดีและควบคุมตัว เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและสร้างความสะเทือนใจแก่พระภิกษุ สามเณร และบรรดาลูกศิษย์เป็นอย่างยิ่ง
ในขณะนั้นผู้เขียนยังเป็นเพียงสามเณร มิได้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับรายละเอียดของเหตุการณ์หรือกระบวนการต่าง ๆ มากนัก จึงไม่อาจตัดสินได้ว่าสิ่งใดเป็นจริงหรือมีเบื้องหน้าเบื้องหลังอย่างไร สิ่งที่รับรู้ได้มีเพียงความสะเทือนใจ เมื่อเห็นครูบาอาจารย์ผู้ซึ่งตนเคารพต้องเผชิญกับความยากลำบากอย่างหนัก
แม้จะไม่เข้าใจทุกสิ่งที่เกิดขึ้น แต่ภายในใจของผู้เขียนยังคงมีความเชื่อมั่นในครูบาอาจารย์ทุกรูป เชื่อมั่นจากสิ่งที่ได้เห็นด้วยตนเอง ทั้งการปฏิบัติตน ความเมตตาที่มีต่อลูกศิษย์ ตลอดจนความเสียสละในการทำงานเพื่อพระพุทธศาสนาและหมู่คณะ
เหตุการณ์ครั้งนั้นจึงนับเป็นบททดสอบครั้งสำคัญในชีวิต เป็นช่วงเวลาที่ทำให้ผู้เขียนได้เรียนรู้ว่า ความศรัทธามิได้หมายถึงการหลับตาเชื่อโดยปราศจากเหตุผล หากหมายถึงการไม่รีบด่วนตัดสินใครจากเสียงที่ได้ยินเพียงด้านเดียว และรู้จักพิจารณาบุคคลจากสิ่งที่ตนได้พบเห็นและสัมผัสด้วยตนเอง
จากวันนั้นจนถึงวันนี้ ผู้เขียนได้ผ่านทั้งความยากลำบากและอุปสรรคต่าง ๆ มากมาย จึงได้เรียนรู้และมองเห็นเรื่องราวในหลากหลายแง่มุม โดยเฉพาะเมื่อมีโอกาสได้อยู่ใกล้ชิด คอยดูแลอุปัฏฐาก และรับใช้ครูบาอาจารย์ ทำให้ได้สัมผัสถึงวิธีคิด หลักการทำงาน ตลอดจนความเมตตาที่ท่านมีต่อลูกศิษย์อย่างลึกซึ้ง
บางครั้งการอบรมสั่งสอนอาจเต็มไปด้วยความเข้มงวด บางถ้อยคำอาจทำให้รู้สึกเจ็บปวดหรือไม่เข้าใจในขณะนั้น แต่เมื่อวันเวลาผ่านไปและได้หันกลับมามอง จึงเข้าใจว่าสิ่งเหล่านั้นมิใช่การตำหนิด้วยความไม่พอใจ หากเป็นความปรารถนาดีของครูบาอาจารย์ที่ต้องการขัดเกลาให้ลูกศิษย์เติบโตอย่างเข้มแข็ง
เปรียบเสมือนเหล็กกล้าที่จะมีรูปร่างงดงาม แข็งแกร่ง และคงทนได้ ย่อมต้องผ่านทั้งความร้อนและแรงทุบตีครั้งแล้วครั้งเล่า ชีวิตของลูกศิษย์ก็เช่นเดียวกัน ต้องผ่านการอบรม การเคี่ยวเข็ญ และบททดสอบนานัปการ จึงจะค่อย ๆ เรียนรู้ เติบโต และสามารถยืนหยัดอยู่ได้ด้วยตนเอง
ความยากลำบากที่ผ่านมา จึงมิใช่เพียงบาดแผลหรือความทรงจำอันหนักหน่วง หากเป็นบทเรียนสำคัญที่ช่วยหล่อหลอมความคิด จิตใจ และการดำเนินชีวิต ทำให้ผู้เขียนเข้าใจว่า เบื้องหลังความเข้มงวดของครูบาอาจารย์นั้น ล้วนเต็มไปด้วยความรัก ความห่วงใย และความปรารถนาให้ลูกศิษย์มีความเข้มแข็งทั้งทางกาย จิตใจ และสติปัญญา พร้อมที่จะทำหน้าที่และสร้างประโยชน์แก่พระพุทธศาสนาสืบไป
พระเทพวัชรเสนาบดี
พระเดชพระคุณพระเทพวัชรเสนาบดี เป็นครูบาอาจารย์ผู้มีอุปนิสัยละเอียด สุขุม และลุ่มลึก ทุกถ้อยคำและการกระทำของท่านล้วนแฝงไว้ด้วยข้อคิด ตลอดจนหลักในการทำงานและการดำเนินชีวิต
แม้บุคลิกภายนอกของท่านจะดูน่าเกรงขาม พูดจาตรงไปตรงมา และบางครั้งอาจดูเหมือน “ปากร้าย แต่ใจดี” แต่ภายใต้ความเข้มงวดนั้นกลับเปี่ยมด้วยเมตตาและความปรารถนาดี ท่านคอยมอบความอบอุ่น ดูแลเอาใจใส่พระภิกษุและสามเณรเสมือนลูกหลานของตนเอง
สำหรับผู้เขียน ท่านมิได้เป็นเพียงครูบาอาจารย์ผู้คอยอบรมสั่งสอนเท่านั้น หากยังเป็นผู้มอบโอกาสและสอนให้รู้จักการทำงานอย่างละเอียดรอบคอบ มีระเบียบ มีความรับผิดชอบ และอดทนต่ออุปสรรค
ที่สำคัญ ท่านยังเป็นผู้คอยเฝ้ามองการเติบโตของลูกศิษย์อยู่เสมอ แม้บางครั้งจะมิได้กล่าวออกมาเป็นถ้อยคำ แต่ท่านก็พร้อมให้คำชี้แนะ เปิดโอกาส และสนับสนุนทางความคิด เพื่อให้ลูกศิษย์ได้เรียนรู้ กล้าคิด กล้าตัดสินใจ และพัฒนาศักยภาพของตนเองอย่างเต็มที่
หลายสิ่งที่ผู้เขียนสามารถทำได้ในวันนี้ ล้วนเกิดจากคำสั่งสอน การเคี่ยวเข็ญ การสนับสนุน และความเมตตาของท่าน แม้คำสอนบางคำอาจฟังดูเข้มงวดในวันนั้น แต่เมื่อเวลาผ่านไปจึงได้เข้าใจว่า ทุกถ้อยคำล้วนออกมาจากหัวใจของครูบาอาจารย์ ผู้ปรารถนาให้ลูกศิษย์เติบโตเป็นคนดี มีความสามารถ และยืนหยัดทำประโยชน์แก่พระพุทธศาสนาได้ด้วยตนเอง
พระเทพวัชรกิจจาภรณ์
ในความรู้สึกของลูกศิษย์ พระเดชพระคุณพระเทพวัชรกิจจาภรณ์เป็นครูบาอาจารย์ผู้มีความคิดเป็นระบบ รอบคอบ และมองการณ์ไกล ท่านเป็นทั้งนักคิด นักวางแผน และนักวางกลยุทธ์ ผู้สามารถมองเห็นเรื่องราวได้อย่างรอบด้าน
เมื่อเกิดปัญหา ท่านมักพิจารณาสถานการณ์อย่างสุขุม วิเคราะห์เหตุและผลอย่างละเอียด และชี้แนะแนวทางแก้ไขที่เหมาะสม ทำให้ผู้ที่ได้เข้าปรึกษาเกิดความเข้าใจ มองเห็นหนทาง และมีกำลังใจที่จะก้าวผ่านปัญหาไปได้
ในยามที่พระภิกษุสามเณรต้องเผชิญกับความยากลำบาก ท่านจะคอยประคับประคองจิตใจด้วยความเมตตา ให้คำแนะนำอย่างจริงใจ และเติมเต็มขวัญกำลังใจแก่ลูกศิษย์อยู่เสมอ ความเมตตาของท่านมิได้ปรากฏเพียงในถ้อยคำ แต่ยังสะท้อนผ่านการกระทำและความเอาใจใส่ที่มีต่อพระภิกษุสามเณรทุกรูป
ท่านยังให้ความสำคัญกับระเบียบแบบแผน ขนบธรรมเนียม และข้อวัตรปฏิบัติของสำนักวัดสระเกศ โดยคอยปลูกฝังให้พระภิกษุสามเณรเห็นคุณค่าและร่วมกันรักษาสิ่งเหล่านี้ไว้ให้มั่นคง ซึ่งเป็นสิ่งที่ลูกศิษย์ทั้งหลายต่างซาบซึ้งและสำนึกในพระคุณ
ด้วยความสุขุม รอบคอบ และความรับผิดชอบต่อหมู่คณะ ท่านจึงเป็นทั้งครู ผู้ชี้ทาง และแบบอย่างที่ลูกศิษย์เคารพรัก ความเมตตา คำสั่งสอน และความปรารถนาดีของท่านจะยังคงเป็นหลักยึดเหนี่ยวและแนวทางในการดำเนินชีวิตของลูกศิษย์สืบไป
พระวัชรวิหารการ
ในความรู้สึกของลูกศิษย์ พระวัชรวิหารการเป็นครูบาอาจารย์ผู้สงบนิ่ง สุขุม และไม่ค่อยกล่าวสิ่งใดมากนัก แต่ทุกถ้อยคำที่ท่านกล่าวล้วนแฝงไว้ด้วยข้อคิดและความหมายอันลุ่มลึก
บางถ้อยคำอาจฟังดูลึกลับและชวนให้ขบคิด ทว่าเมื่อนำกลับไปพิจารณาอย่างถี่ถ้วนแล้ว ก็มักช่วยสะกิดเตือนใจ ทำให้มองเห็นความจริงบางประการได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น คำพูดสั้น ๆ ของท่านจึงเปรียบเสมือนคำสอนที่มิได้มุ่งให้เข้าใจเพียงชั่วขณะ หากชวนให้ผู้ฟังนำไปคิดและเรียนรู้ด้วยตนเอง
แม้ภายนอกท่านจะเป็นผู้พูดน้อยและวางตนอย่างเรียบง่าย แต่ท่านมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพระภิกษุสามเณรแต่ละรูปอย่างลึกซึ้ง คอยสังเกตและรับรู้ถึงความเป็นอยู่ ตลอดจนปัญหาต่าง ๆ โดยไม่จำเป็นต้องเอ่ยถามออกมาเสมอไป
ท่านให้ความเมตตาและเกื้อกูลต่อพระภิกษุหนุ่มและสามเณรน้อยอยู่เสมอ ทั้งในด้านความเป็นอยู่ การศึกษา และการดำเนินชีวิตในร่มกาสาวพัสตร์ ความนิ่งของท่านจึงมิใช่ความห่างเหิน หากเป็นความสงบที่แฝงไว้ด้วยความเมตตา ความห่วงใย และความปรารถนาดีที่มีต่อลูกศิษย์ทุกคน
สำหรับลูกศิษย์แล้ว ท่านเป็นเสมือนครูผู้คอยสะกิดเตือนใจด้วยถ้อยคำสั้น ๆ แต่เปี่ยมด้วยความหมาย เป็นแบบอย่างของความสงบ สุขุม และการเกื้อกูลผู้อื่นโดยไม่จำเป็นต้องกล่าวถึงความดีของตนเอง
พระราชวัชรเจติยาภรณ์
ในความรู้สึกของลูกศิษย์ พระราชวัชรเจติยาภรณ์เป็นครูบาอาจารย์ผู้มีบุคลิกสงบ สุขุม นิ่ง และสำรวม แม้จะไม่ค่อยกล่าวถ้อยคำมากนัก แต่ทุกคำพูดของท่านล้วนผ่านการไตร่ตรองอย่างรอบคอบ
เมื่อถึงคราวให้คำแนะนำหรือแสดงความคิดเห็น ท่านสามารถอธิบายเรื่องราวต่าง ๆ ได้อย่างชัดเจน มีเหตุผล และตรงประเด็น ทำให้ผู้ที่ได้รับฟังมองเห็นสาระสำคัญและเข้าใจปัญหาได้อย่างถูกต้อง
ท่านเป็นผู้มีความละเอียดรอบคอบ ช่างสังเกต และรอบรู้ในหลากหลายด้าน โดยเฉพาะงานที่เกี่ยวข้องกับพระอารามและกิจการคณะสงฆ์ ท่านสามารถมองเห็นแม้รายละเอียดเล็กน้อยที่ผู้อื่นอาจมองข้าม จึงทำให้งานที่ท่านรับผิดชอบดำเนินไปด้วยความเรียบร้อย ถูกต้อง และน่าเชื่อถือ
ในด้านการเจรจา ท่านมีความสุขุม รู้จักเลือกใช้ถ้อยคำอย่างเหมาะสม และสามารถประสานความเข้าใจระหว่างบุคคลได้เป็นอย่างดี แม้ต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ละเอียดอ่อน ท่านก็สามารถคลี่คลายปัญหาด้วยเหตุผล ความสงบ และความรอบคอบ จนผู้ที่ได้สนทนาด้วยเกิดความเข้าใจและยอมรับร่วมกัน
สำหรับลูกศิษย์แล้ว ท่านเป็นแบบอย่างของผู้มีความนิ่งสงบแต่เปี่ยมด้วยปัญญา มีความละเอียดรอบคอบโดยไม่จุกจิก และมีความรอบรู้โดยไม่โอ้อวด ความสงบ ความสุขุม และแนวคิดอันรอบคอบของท่าน ล้วนเป็นคุณลักษณะที่ลูกศิษย์สามารถยึดถือเป็นแนวทางในการทำงานและการดำเนินชีวิตได้เป็นอย่างดี
พระคุณที่ยังคงอยู่ในชีวิตของลูกศิษย์
ครูบาอาจารย์แต่ละรูปอาจมีอุปนิสัย วิธีการอบรมสั่งสอน และการแสดงออกที่แตกต่างกัน แต่สิ่งหนึ่งซึ่งลูกศิษย์สัมผัสได้เสมอ คือความเมตตาและความปรารถนาดีที่อยู่เบื้องหลังทุกคำสอน
บางรูปสอนด้วยถ้อยคำที่เข้มงวด บางรูปสอนด้วยหลักคิดและการวางแผน บางรูปสอนด้วยคำพูดสั้น ๆ ที่ชวนให้ขบคิด และบางรูปสอนด้วยความนิ่งสงบและการกระทำอันเป็นแบบอย่าง แต่ไม่ว่าจะเป็นการสอนในลักษณะใด ทุกสิ่งล้วนมีจุดมุ่งหมายเดียวกัน คือการประคับประคองให้ลูกศิษย์เติบโตขึ้นอย่างมั่นคง เป็นผู้มีความรู้ มีความสามารถ มีความรับผิดชอบ และดำรงตนอยู่ในหนทางที่ถูกต้องดีงาม
เมื่อมองย้อนกลับไป ผู้เขียนจึงรู้สึกซาบซึ้งและสำนึกอยู่เสมอว่า ความเข้มแข็งที่มีในวันนี้มิได้เกิดขึ้นจากความสามารถของตนเองเพียงลำพัง หากเกิดจากการหล่อหลอมด้วยคำสั่งสอน การเคี่ยวเข็ญ ความไว้วางใจ การเปิดโอกาส และความเมตตาของครูบาอาจารย์ทุกรูป
พระคุณของครูบาอาจารย์จึงมิได้ปรากฏอยู่เพียงในความทรงจำ หากยังคงดำรงอยู่ในความคิด การทำงาน และการดำเนินชีวิตของลูกศิษย์ เป็นดั่งแสงสว่างที่คอยนำทาง และเป็นพลังสำคัญให้ลูกศิษย์สามารถยืนหยัดทำหน้าที่ สร้างคุณประโยชน์แก่พระพุทธศาสนาและสังคมสืบไป
ด้วยความเคารพและสำนึกในพระคุณอย่างสูงยิ่ง
พระครูใบฎีกาสิทธิชัย สิทฺธิญาโณ
วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร
20 กันยายน 2569
ผู้เป็นดั่งร่มไม้ใหญ่ ให้ความร่มเย็นและเป็นเข็มทิศ ชี้นำยามชีวิตต้องเผชิญกับมรสุม
พระครูใบฎีกาสิทธิชัย สิทฺธิญาโณ—ถ่ายทอดมุมมอง ความศรัทธา และข้อคิดที่ได้ซึมซับจากการอุปัฏฐากและรับใช้ใกล้ชิดครูบาอาจารย์ทั้ง 4 รูป ผู้ซึ่งเคี่ยวเข็ญและขัดเกลาลูกศิษย์ด้วยความรักและความปรารถนาดี เพื่อบันทึกไว้เป็นเครื่องเตือนใจ ครั้งหนึ่งเป็นผู้ร่วมเดินทางผ่านช่วงวิกฤตการณ์ครั้งใหญ่ของสำนักวัดสระเกศ
ใต้ร่มเมตตาแห่งครูบาอาจารย์
อุปนิสัยและอัธยาศัยในมุมมองของลูกศิษย์
นับตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2561 ผู้เขียนได้เดินทางเข้ามาฝากตัวเป็นศิษย์แห่งสำนักวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ด้วยความตั้งใจที่จะศึกษาเรียนรู้พระธรรมวินัยและดำเนินชีวิตภายใต้การอบรมสั่งสอนของครูบาอาจารย์
แต่ภายหลังจากเข้ามาพำนักได้เพียงประมาณสองเดือน คณะครูบาอาจารย์ก็ต้องเผชิญกับมรสุมครั้งใหญ่ อันเกี่ยวเนื่องกับเหตุการณ์ที่สังคมในขณะนั้นเรียกว่า “คดีเงินทอนวัด” จนนำไปสู่การถูกดำเนินคดีและควบคุมตัว เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและสร้างความสะเทือนใจแก่พระภิกษุ สามเณร และบรรดาลูกศิษย์เป็นอย่างยิ่ง
ในขณะนั้นผู้เขียนยังเป็นเพียงสามเณร มิได้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับรายละเอียดของเหตุการณ์หรือกระบวนการต่าง ๆ มากนัก จึงไม่อาจตัดสินได้ว่าสิ่งใดเป็นจริงหรือมีเบื้องหน้าเบื้องหลังอย่างไร สิ่งที่รับรู้ได้มีเพียงความสะเทือนใจ เมื่อเห็นครูบาอาจารย์ผู้ซึ่งตนเคารพต้องเผชิญกับความยากลำบากอย่างหนัก
แม้จะไม่เข้าใจทุกสิ่งที่เกิดขึ้น แต่ภายในใจของผู้เขียนยังคงมีความเชื่อมั่นในครูบาอาจารย์ทุกรูป เชื่อมั่นจากสิ่งที่ได้เห็นด้วยตนเอง ทั้งการปฏิบัติตน ความเมตตาที่มีต่อลูกศิษย์ ตลอดจนความเสียสละในการทำงานเพื่อพระพุทธศาสนาและหมู่คณะ
เหตุการณ์ครั้งนั้นจึงนับเป็นบททดสอบครั้งสำคัญในชีวิต เป็นช่วงเวลาที่ทำให้ผู้เขียนได้เรียนรู้ว่า ความศรัทธามิได้หมายถึงการหลับตาเชื่อโดยปราศจากเหตุผล หากหมายถึงการไม่รีบด่วนตัดสินใครจากเสียงที่ได้ยินเพียงด้านเดียว และรู้จักพิจารณาบุคคลจากสิ่งที่ตนได้พบเห็นและสัมผัสด้วยตนเอง
จากวันนั้นจนถึงวันนี้ ผู้เขียนได้ผ่านทั้งความยากลำบากและอุปสรรคต่าง ๆ มากมาย จึงได้เรียนรู้และมองเห็นเรื่องราวในหลากหลายแง่มุม โดยเฉพาะเมื่อมีโอกาสได้อยู่ใกล้ชิด คอยดูแลอุปัฏฐาก และรับใช้ครูบาอาจารย์ ทำให้ได้สัมผัสถึงวิธีคิด หลักการทำงาน ตลอดจนความเมตตาที่ท่านมีต่อลูกศิษย์อย่างลึกซึ้ง
บางครั้งการอบรมสั่งสอนอาจเต็มไปด้วยความเข้มงวด บางถ้อยคำอาจทำให้รู้สึกเจ็บปวดหรือไม่เข้าใจในขณะนั้น แต่เมื่อวันเวลาผ่านไปและได้หันกลับมามอง จึงเข้าใจว่าสิ่งเหล่านั้นมิใช่การตำหนิด้วยความไม่พอใจ หากเป็นความปรารถนาดีของครูบาอาจารย์ที่ต้องการขัดเกลาให้ลูกศิษย์เติบโตอย่างเข้มแข็ง
เปรียบเสมือนเหล็กกล้าที่จะมีรูปร่างงดงาม แข็งแกร่ง และคงทนได้ ย่อมต้องผ่านทั้งความร้อนและแรงทุบตีครั้งแล้วครั้งเล่า ชีวิตของลูกศิษย์ก็เช่นเดียวกัน ต้องผ่านการอบรม การเคี่ยวเข็ญ และบททดสอบนานัปการ จึงจะค่อย ๆ เรียนรู้ เติบโต และสามารถยืนหยัดอยู่ได้ด้วยตนเอง
ความยากลำบากที่ผ่านมา จึงมิใช่เพียงบาดแผลหรือความทรงจำอันหนักหน่วง หากเป็นบทเรียนสำคัญที่ช่วยหล่อหลอมความคิด จิตใจ และการดำเนินชีวิต ทำให้ผู้เขียนเข้าใจว่า เบื้องหลังความเข้มงวดของครูบาอาจารย์นั้น ล้วนเต็มไปด้วยความรัก ความห่วงใย และความปรารถนาให้ลูกศิษย์มีความเข้มแข็งทั้งทางกาย จิตใจ และสติปัญญา พร้อมที่จะทำหน้าที่และสร้างประโยชน์แก่พระพุทธศาสนาสืบไป
พระเทพวัชรเสนาบดี
พระเดชพระคุณพระเทพวัชรเสนาบดี เป็นครูบาอาจารย์ผู้มีอุปนิสัยละเอียด สุขุม และลุ่มลึก ทุกถ้อยคำและการกระทำของท่านล้วนแฝงไว้ด้วยข้อคิด ตลอดจนหลักในการทำงานและการดำเนินชีวิต
แม้บุคลิกภายนอกของท่านจะดูน่าเกรงขาม พูดจาตรงไปตรงมา และบางครั้งอาจดูเหมือน “ปากร้าย แต่ใจดี” แต่ภายใต้ความเข้มงวดนั้นกลับเปี่ยมด้วยเมตตาและความปรารถนาดี ท่านคอยมอบความอบอุ่น ดูแลเอาใจใส่พระภิกษุและสามเณรเสมือนลูกหลานของตนเอง
สำหรับผู้เขียน ท่านมิได้เป็นเพียงครูบาอาจารย์ผู้คอยอบรมสั่งสอนเท่านั้น หากยังเป็นผู้มอบโอกาสและสอนให้รู้จักการทำงานอย่างละเอียดรอบคอบ มีระเบียบ มีความรับผิดชอบ และอดทนต่ออุปสรรค
ที่สำคัญ ท่านยังเป็นผู้คอยเฝ้ามองการเติบโตของลูกศิษย์อยู่เสมอ แม้บางครั้งจะมิได้กล่าวออกมาเป็นถ้อยคำ แต่ท่านก็พร้อมให้คำชี้แนะ เปิดโอกาส และสนับสนุนทางความคิด เพื่อให้ลูกศิษย์ได้เรียนรู้ กล้าคิด กล้าตัดสินใจ และพัฒนาศักยภาพของตนเองอย่างเต็มที่
หลายสิ่งที่ผู้เขียนสามารถทำได้ในวันนี้ ล้วนเกิดจากคำสั่งสอน การเคี่ยวเข็ญ การสนับสนุน และความเมตตาของท่าน แม้คำสอนบางคำอาจฟังดูเข้มงวดในวันนั้น แต่เมื่อเวลาผ่านไปจึงได้เข้าใจว่า ทุกถ้อยคำล้วนออกมาจากหัวใจของครูบาอาจารย์ ผู้ปรารถนาให้ลูกศิษย์เติบโตเป็นคนดี มีความสามารถ และยืนหยัดทำประโยชน์แก่พระพุทธศาสนาได้ด้วยตนเอง
พระเทพวัชรกิจจาภรณ์
ในความรู้สึกของลูกศิษย์ พระเดชพระคุณพระเทพวัชรกิจจาภรณ์เป็นครูบาอาจารย์ผู้มีความคิดเป็นระบบ รอบคอบ และมองการณ์ไกล ท่านเป็นทั้งนักคิด นักวางแผน และนักวางกลยุทธ์ ผู้สามารถมองเห็นเรื่องราวได้อย่างรอบด้าน
เมื่อเกิดปัญหา ท่านมักพิจารณาสถานการณ์อย่างสุขุม วิเคราะห์เหตุและผลอย่างละเอียด และชี้แนะแนวทางแก้ไขที่เหมาะสม ทำให้ผู้ที่ได้เข้าปรึกษาเกิดความเข้าใจ มองเห็นหนทาง และมีกำลังใจที่จะก้าวผ่านปัญหาไปได้
ในยามที่พระภิกษุสามเณรต้องเผชิญกับความยากลำบาก ท่านจะคอยประคับประคองจิตใจด้วยความเมตตา ให้คำแนะนำอย่างจริงใจ และเติมเต็มขวัญกำลังใจแก่ลูกศิษย์อยู่เสมอ ความเมตตาของท่านมิได้ปรากฏเพียงในถ้อยคำ แต่ยังสะท้อนผ่านการกระทำและความเอาใจใส่ที่มีต่อพระภิกษุสามเณรทุกรูป
ท่านยังให้ความสำคัญกับระเบียบแบบแผน ขนบธรรมเนียม และข้อวัตรปฏิบัติของสำนักวัดสระเกศ โดยคอยปลูกฝังให้พระภิกษุสามเณรเห็นคุณค่าและร่วมกันรักษาสิ่งเหล่านี้ไว้ให้มั่นคง ซึ่งเป็นสิ่งที่ลูกศิษย์ทั้งหลายต่างซาบซึ้งและสำนึกในพระคุณ
ด้วยความสุขุม รอบคอบ และความรับผิดชอบต่อหมู่คณะ ท่านจึงเป็นทั้งครู ผู้ชี้ทาง และแบบอย่างที่ลูกศิษย์เคารพรัก ความเมตตา คำสั่งสอน และความปรารถนาดีของท่านจะยังคงเป็นหลักยึดเหนี่ยวและแนวทางในการดำเนินชีวิตของลูกศิษย์สืบไป
พระวัชรวิหารการ
ในความรู้สึกของลูกศิษย์ พระวัชรวิหารการเป็นครูบาอาจารย์ผู้สงบนิ่ง สุขุม และไม่ค่อยกล่าวสิ่งใดมากนัก แต่ทุกถ้อยคำที่ท่านกล่าวล้วนแฝงไว้ด้วยข้อคิดและความหมายอันลุ่มลึก
บางถ้อยคำอาจฟังดูลึกลับและชวนให้ขบคิด ทว่าเมื่อนำกลับไปพิจารณาอย่างถี่ถ้วนแล้ว ก็มักช่วยสะกิดเตือนใจ ทำให้มองเห็นความจริงบางประการได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น คำพูดสั้น ๆ ของท่านจึงเปรียบเสมือนคำสอนที่มิได้มุ่งให้เข้าใจเพียงชั่วขณะ หากชวนให้ผู้ฟังนำไปคิดและเรียนรู้ด้วยตนเอง
แม้ภายนอกท่านจะเป็นผู้พูดน้อยและวางตนอย่างเรียบง่าย แต่ท่านมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพระภิกษุสามเณรแต่ละรูปอย่างลึกซึ้ง คอยสังเกตและรับรู้ถึงความเป็นอยู่ ตลอดจนปัญหาต่าง ๆ โดยไม่จำเป็นต้องเอ่ยถามออกมาเสมอไป
ท่านให้ความเมตตาและเกื้อกูลต่อพระภิกษุหนุ่มและสามเณรน้อยอยู่เสมอ ทั้งในด้านความเป็นอยู่ การศึกษา และการดำเนินชีวิตในร่มกาสาวพัสตร์ ความนิ่งของท่านจึงมิใช่ความห่างเหิน หากเป็นความสงบที่แฝงไว้ด้วยความเมตตา ความห่วงใย และความปรารถนาดีที่มีต่อลูกศิษย์ทุกคน
สำหรับลูกศิษย์แล้ว ท่านเป็นเสมือนครูผู้คอยสะกิดเตือนใจด้วยถ้อยคำสั้น ๆ แต่เปี่ยมด้วยความหมาย เป็นแบบอย่างของความสงบ สุขุม และการเกื้อกูลผู้อื่นโดยไม่จำเป็นต้องกล่าวถึงความดีของตนเอง
พระราชวัชรเจติยาภรณ์
ในความรู้สึกของลูกศิษย์ พระราชวัชรเจติยาภรณ์เป็นครูบาอาจารย์ผู้มีบุคลิกสงบ สุขุม นิ่ง และสำรวม แม้จะไม่ค่อยกล่าวถ้อยคำมากนัก แต่ทุกคำพูดของท่านล้วนผ่านการไตร่ตรองอย่างรอบคอบ
เมื่อถึงคราวให้คำแนะนำหรือแสดงความคิดเห็น ท่านสามารถอธิบายเรื่องราวต่าง ๆ ได้อย่างชัดเจน มีเหตุผล และตรงประเด็น ทำให้ผู้ที่ได้รับฟังมองเห็นสาระสำคัญและเข้าใจปัญหาได้อย่างถูกต้อง
ท่านเป็นผู้มีความละเอียดรอบคอบ ช่างสังเกต และรอบรู้ในหลากหลายด้าน โดยเฉพาะงานที่เกี่ยวข้องกับพระอารามและกิจการคณะสงฆ์ ท่านสามารถมองเห็นแม้รายละเอียดเล็กน้อยที่ผู้อื่นอาจมองข้าม จึงทำให้งานที่ท่านรับผิดชอบดำเนินไปด้วยความเรียบร้อย ถูกต้อง และน่าเชื่อถือ
ในด้านการเจรจา ท่านมีความสุขุม รู้จักเลือกใช้ถ้อยคำอย่างเหมาะสม และสามารถประสานความเข้าใจระหว่างบุคคลได้เป็นอย่างดี แม้ต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ละเอียดอ่อน ท่านก็สามารถคลี่คลายปัญหาด้วยเหตุผล ความสงบ และความรอบคอบ จนผู้ที่ได้สนทนาด้วยเกิดความเข้าใจและยอมรับร่วมกัน
สำหรับลูกศิษย์แล้ว ท่านเป็นแบบอย่างของผู้มีความนิ่งสงบแต่เปี่ยมด้วยปัญญา มีความละเอียดรอบคอบโดยไม่จุกจิก และมีความรอบรู้โดยไม่โอ้อวด ความสงบ ความสุขุม และแนวคิดอันรอบคอบของท่าน ล้วนเป็นคุณลักษณะที่ลูกศิษย์สามารถยึดถือเป็นแนวทางในการทำงานและการดำเนินชีวิตได้เป็นอย่างดี
พระคุณที่ยังคงอยู่ในชีวิตของลูกศิษย์
ครูบาอาจารย์แต่ละรูปอาจมีอุปนิสัย วิธีการอบรมสั่งสอน และการแสดงออกที่แตกต่างกัน แต่สิ่งหนึ่งซึ่งลูกศิษย์สัมผัสได้เสมอ คือความเมตตาและความปรารถนาดีที่อยู่เบื้องหลังทุกคำสอน
บางรูปสอนด้วยถ้อยคำที่เข้มงวด บางรูปสอนด้วยหลักคิดและการวางแผน บางรูปสอนด้วยคำพูดสั้น ๆ ที่ชวนให้ขบคิด และบางรูปสอนด้วยความนิ่งสงบและการกระทำอันเป็นแบบอย่าง แต่ไม่ว่าจะเป็นการสอนในลักษณะใด ทุกสิ่งล้วนมีจุดมุ่งหมายเดียวกัน คือการประคับประคองให้ลูกศิษย์เติบโตขึ้นอย่างมั่นคง เป็นผู้มีความรู้ มีความสามารถ มีความรับผิดชอบ และดำรงตนอยู่ในหนทางที่ถูกต้องดีงาม
เมื่อมองย้อนกลับไป ผู้เขียนจึงรู้สึกซาบซึ้งและสำนึกอยู่เสมอว่า ความเข้มแข็งที่มีในวันนี้มิได้เกิดขึ้นจากความสามารถของตนเองเพียงลำพัง หากเกิดจากการหล่อหลอมด้วยคำสั่งสอน การเคี่ยวเข็ญ ความไว้วางใจ การเปิดโอกาส และความเมตตาของครูบาอาจารย์ทุกรูป
พระคุณของครูบาอาจารย์จึงมิได้ปรากฏอยู่เพียงในความทรงจำ หากยังคงดำรงอยู่ในความคิด การทำงาน และการดำเนินชีวิตของลูกศิษย์ เป็นดั่งแสงสว่างที่คอยนำทาง และเป็นพลังสำคัญให้ลูกศิษย์สามารถยืนหยัดทำหน้าที่ สร้างคุณประโยชน์แก่พระพุทธศาสนาและสังคมสืบไป
ด้วยความเคารพและสำนึกในพระคุณอย่างสูงยิ่ง
พระครูใบฎีกาสิทธิชัย สิทฺธิญาโณ
วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร
20 กันยายน 2569