เวลาคำนวณค่าไฟรถ EV หลายคนเริ่มจากตัวเลขการใช้พลังงานบนหน้าจอรถ เช่น 15.5 kWh/100 km แล้วคูณกับค่าไฟทันที วิธีนี้ใช้ทำภาพคร่าว ๆ ได้ แต่ยังไม่ใช่เงินที่จ่ายจริง เพราะไฟที่ดึงจากบ้านหรือสถานีมักมากกว่าพลังงานที่รถบันทึกไว้
ถ้าต้องการเปรียบเทียบการชาร์จที่บ้านกับสถานีสาธารณะให้ใกล้ค่าใช้จริง ผมแนะนำให้แยกเป็น 4 ส่วนครับ
1. พลังงานที่ดึงจากแหล่งจ่ายจริง
ใช้ตัวเลขจากมิเตอร์บ้านหรือใบเสร็จของสถานี ไม่ใช้เฉพาะตัวเลขบนหน้าจอรถ ความต่างอาจมาจากความร้อน ระบบควบคุมแบตเตอรี่ สายชาร์จ และการแปลงไฟ
2. ราคาที่จ่ายจริงต่อ kWh
ค่าไฟบ้านควรใช้เรตของบิลจริง รวมเงื่อนไข TOU ถ้ามี ส่วนสถานีสาธารณะควรดูราคาตามช่วงเวลา สมาชิก และค่าจอดหรือค่าครองหัวชาร์จเพิ่มเติม
3. ระยะทางอ้อมและเวลารอ
สถานีที่ราคาต่อหน่วยถูกกว่าอาจไม่ถูกจริง ถ้าต้องขับอ้อม จอดรอ หรือมีค่าจอดรถ ควรแยกค่าเหล่านี้ออกมาเป็นอีกบรรทัด ไม่ซ่อนไว้ในค่าไฟ
4. ค่าติดตั้งที่บ้าน
เครื่องชาร์จ สายไฟ เบรกเกอร์ และการปรับระบบไฟเป็นต้นทุนครั้งแรก ถ้าจะเปรียบเทียบระยะยาว ควรเฉลี่ยต้นทุนนี้ตามจำนวนเดือนหรือจำนวนครั้งที่คาดว่าจะใช้
สูตรที่ใช้ได้ง่ายคือ
- ค่าไฟต่อ 100 km = kWh ที่ดึงจากแหล่งจ่ายต่อ 100 km × ราคาจ่ายจริงต่อ kWh
- ค่าไฟต่อเดือน = ค่าไฟต่อ 100 km × ระยะทางต่อเดือน ÷ 100
- ต้นทุนชาร์จรวม = ค่าไฟ + ค่าจอด/ค่าครองหัวชาร์จ + ค่าเดินทางอ้อม + ค่าอุปกรณ์ที่เฉลี่ยแล้ว
ตัวอย่างสมมติ รถวิ่งเดือนละ 1,200 km หน้าจอแสดง 15.5 kWh/100 km แต่เมื่อวัดจากมิเตอร์ใช้จริง 17.2 kWh/100 km
- ถ้าค่าไฟบ้านเฉลี่ย 4.5 บาท/kWh ค่าไฟส่วนพลังงานประมาณ 929 บาท/เดือน
- ถ้าชาร์จสาธารณะเฉลี่ย 7.5 บาท/kWh ค่าไฟส่วนพลังงานประมาณ 1,548 บาท/เดือน
ตัวเลขนี้เป็นเพียงตัวอย่างเพื่อแสดงวิธีคิด ไม่ใช่อัตราค่าไฟของทุกบ้านหรือทุกสถานี ความต่างจริงจะขึ้นกับรถ อุณหภูมิ ความเร็ว รูปแบบการชาร์จ และราคาที่แต่ละคนจ่าย
ผมทำงานร่วมกับ AutoTest Asia และเราเปิดเครื่องมือคำนวณค่าชาร์จต่อครั้ง ต่อ 100 km และต่อเดือนไว้ให้ใส่ค่าไฟกับระยะทางของตัวเองได้ที่:
https://autotest.asia/thailand/tools/ev-charging-cost
จุดสำคัญคืออย่าเปรียบเทียบจากตัวเลขบนหน้าจอรถกับใบเสร็จสถานีคนละฐาน ควรใช้พลังงานจากแหล่งจ่ายจริงและแยกค่าธรรมเนียมอื่นออกมา จึงจะเห็นว่าบ้านหรือสถานีเหมาะกับรูปแบบการใช้งานของเรามากกว่ากัน
ชาร์จ EV ที่บ้านถูกกว่าสถานีจริงแค่ไหน? ลองคิดจาก ‘ไฟเข้าจริง’ ไม่ใช่ตัวเลขบนหน้าจอรถ
ถ้าต้องการเปรียบเทียบการชาร์จที่บ้านกับสถานีสาธารณะให้ใกล้ค่าใช้จริง ผมแนะนำให้แยกเป็น 4 ส่วนครับ
1. พลังงานที่ดึงจากแหล่งจ่ายจริง
ใช้ตัวเลขจากมิเตอร์บ้านหรือใบเสร็จของสถานี ไม่ใช้เฉพาะตัวเลขบนหน้าจอรถ ความต่างอาจมาจากความร้อน ระบบควบคุมแบตเตอรี่ สายชาร์จ และการแปลงไฟ
2. ราคาที่จ่ายจริงต่อ kWh
ค่าไฟบ้านควรใช้เรตของบิลจริง รวมเงื่อนไข TOU ถ้ามี ส่วนสถานีสาธารณะควรดูราคาตามช่วงเวลา สมาชิก และค่าจอดหรือค่าครองหัวชาร์จเพิ่มเติม
3. ระยะทางอ้อมและเวลารอ
สถานีที่ราคาต่อหน่วยถูกกว่าอาจไม่ถูกจริง ถ้าต้องขับอ้อม จอดรอ หรือมีค่าจอดรถ ควรแยกค่าเหล่านี้ออกมาเป็นอีกบรรทัด ไม่ซ่อนไว้ในค่าไฟ
4. ค่าติดตั้งที่บ้าน
เครื่องชาร์จ สายไฟ เบรกเกอร์ และการปรับระบบไฟเป็นต้นทุนครั้งแรก ถ้าจะเปรียบเทียบระยะยาว ควรเฉลี่ยต้นทุนนี้ตามจำนวนเดือนหรือจำนวนครั้งที่คาดว่าจะใช้
สูตรที่ใช้ได้ง่ายคือ
- ค่าไฟต่อ 100 km = kWh ที่ดึงจากแหล่งจ่ายต่อ 100 km × ราคาจ่ายจริงต่อ kWh
- ค่าไฟต่อเดือน = ค่าไฟต่อ 100 km × ระยะทางต่อเดือน ÷ 100
- ต้นทุนชาร์จรวม = ค่าไฟ + ค่าจอด/ค่าครองหัวชาร์จ + ค่าเดินทางอ้อม + ค่าอุปกรณ์ที่เฉลี่ยแล้ว
ตัวอย่างสมมติ รถวิ่งเดือนละ 1,200 km หน้าจอแสดง 15.5 kWh/100 km แต่เมื่อวัดจากมิเตอร์ใช้จริง 17.2 kWh/100 km
- ถ้าค่าไฟบ้านเฉลี่ย 4.5 บาท/kWh ค่าไฟส่วนพลังงานประมาณ 929 บาท/เดือน
- ถ้าชาร์จสาธารณะเฉลี่ย 7.5 บาท/kWh ค่าไฟส่วนพลังงานประมาณ 1,548 บาท/เดือน
ตัวเลขนี้เป็นเพียงตัวอย่างเพื่อแสดงวิธีคิด ไม่ใช่อัตราค่าไฟของทุกบ้านหรือทุกสถานี ความต่างจริงจะขึ้นกับรถ อุณหภูมิ ความเร็ว รูปแบบการชาร์จ และราคาที่แต่ละคนจ่าย
ผมทำงานร่วมกับ AutoTest Asia และเราเปิดเครื่องมือคำนวณค่าชาร์จต่อครั้ง ต่อ 100 km และต่อเดือนไว้ให้ใส่ค่าไฟกับระยะทางของตัวเองได้ที่:
https://autotest.asia/thailand/tools/ev-charging-cost
จุดสำคัญคืออย่าเปรียบเทียบจากตัวเลขบนหน้าจอรถกับใบเสร็จสถานีคนละฐาน ควรใช้พลังงานจากแหล่งจ่ายจริงและแยกค่าธรรมเนียมอื่นออกมา จึงจะเห็นว่าบ้านหรือสถานีเหมาะกับรูปแบบการใช้งานของเรามากกว่ากัน