BRICS จะโค่นตะวันตกได้จริงหรือ? เมื่อสมาชิกในกลุ่มยังไม่ไว้ใจกันเอง

กระทู้สนทนา

การเงิน การลงทุน เศรษฐศาสตร์ เศรษฐกิจ การเมืองระหว่างประเทศ

จีนพยายามอย่างหนักที่จะขึ้นเป็น "พี่ใหญ่" ของกลุ่ม BRICS แต่ถ้าดูจากพฤติกรรมที่ผ่านมา หลายคนมองว่านี่อาจเป็นภารกิจที่ยากมาก เพราะสิ่งที่จีนทำมักสะท้อนว่า "ผลประโยชน์ของตัวเองต้องมาก่อน" เสมอ

ตัวอย่างที่ทำให้เพื่อนบ้านกังขา

ลองดูเรื่องพวกนี้

1. การกักเก็บน้ำในเขื่อนแม่น้ำโขง ที่กระทบประเทศท้ายน้ำอย่างไทยและเวียดนาม

2. สัมปทานเหมืองแร่ในไทยและเมียนมาที่ถูกวิจารณ์เรื่องมลพิษ

3. พฤติกรรมทางการค้าที่หลายฝ่ายมองว่าไม่แฟร์

เรื่องเขื่อนแม่น้ำโขงนี้มีข้อมูลสนับสนุนชัดเจน งานศึกษาของ Eyes on Earth ที่วิเคราะห์ข้อมูลย้อนหลัง 28 ปี พบว่าปี 2019 ขณะที่พื้นที่ต้นน้ำในจีนมีฝนตกเหนือค่าเฉลี่ย แต่ประเทศท้ายน้ำกลับเผชิญภัยแล้งรุนแรง และระดับน้ำในแม่น้ำโขงต่ำกว่าที่ควรจะเป็นตามธรรมชาติถึงราว 5 เมตรในบางช่วง ซึ่งกระทบชีวิตความเป็นอยู่ของคนกว่า 60 ล้านคนในลุ่มน้ำนี้

ไอเดีย "ศูนย์กลาง AI" ของสี จิ้นผิง

ในการประชุมสุดยอด BRICS ครั้งที่ 18 ที่กรุงนิวเดลี เมื่อวันที่ 13-14 กันยายน 2026 ที่ผ่านมา สี จิ้นผิง ได้เสนอแนวคิด "ชุมชนโอเพนซอร์ส AI ของ BRICS" โดยจีนจะเป็นผู้นำในการพัฒนาโมเดลภาษาขนาดใหญ่ร่วมกัน จัดสัมมนาและฝึกอบรมด้าน AI รวมถึงสร้างระบบนิเวศ AI แบบเปิดให้ประเทศสมาชิกเข้าถึงได้ โดยมีเป้าหมายเพื่อลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากบริษัทและประเทศเพียงไม่กี่แห่ง ข้อเสนอนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผน 5 ข้อที่จีนเสนอในการประชุม และต่อยอดจากโครงการ WAICO (World Artificial Intelligence Cooperation Organization) ที่จีนประกาศตั้งไปก่อนหน้านี้ที่เซี่ยงไฮ้

แม้ฟังดูดี แต่ก็มีการตั้งข้อสังเกตว่าสิ่งที่จีนเสนอมาคือโมเดลอย่าง DeepSeek และ Qwen ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการแข่งขันแย่งอิทธิพลด้าน AI กับสหรัฐฯ มากกว่าจะเป็นความเอื้อเฟื้อล้วนๆ

แต่ละสมาชิกก็มีปัญหาของตัวเอง

อินเดีย — เน้นโตของตัวเองเป็นหลัก ต้องแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำในประเทศที่หนักขึ้นทุกวัน

บราซิล — การเมืองภายในยังไม่นิ่ง โครงสร้างอำนาจพร้อมพลิกได้ตลอดเวลา

รัสเซีย — เดินเกมการเมืองระหว่างประเทศแบบระมัดระวังสุดๆ ให้ความสำคัญกับผลประโยชน์และความมั่นคงของตัวเองเป็นอันดับหนึ่ง

BRICS แข็งแกร่งขึ้นเพราะ G7 แตกแยกชั่วคราว

หลายฝ่ายมองว่า BRICS ที่ดูมีบทบาทมากขึ้นตอนนี้ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะกลุ่ม G7 เองก็มีความเห็นไม่ตรงกัน วันไหนที่ตะวันตกจัดการผลประโยชน์ภายในลงตัว แล้วกลับมาจับมือกันแน่นเหมือนเดิม วันนั้น BRICS อาจถูกลดบทบาทกลับไปเป็นแค่เวทีพูดคุยธรรมดาๆ อีกครั้ง