ถ้าใครเคยเดินทางไปเที่ยวภาคเหนือ โดยเฉพาะตามตลาดหรือแหล่งท่องเที่ยวต่าง ๆ อาจเคยเห็นไข่สีเหลืองนวลอยู่ในกระทงใบตอง ส่งกลิ่นหอมจากเตาถ่านชวนให้ลองชิมกันมาบ้าง ซึ่งเจ้าเมนูไข่เรียบง่ายนี้ มีชื่อว่า “ไข่ป่าม”
คำว่า “ป่าม” ใช้เรียกกรรมวิธีทำให้ไข่สุกโดยอาศัยใบตองรองรับความร้อนแทนการทอดในน้ำมัน วิธีพื้นฐานคือการตีไข่พอให้เข้ากัน ปรุงรสด้วยเกลือหรือน้ำปลา เติมพวกต้นหอม พริก หรือเครื่องอื่น ๆ ตามชอบ ก่อนเทลงบนใบตองแล้วนำไปย่างด้วยไฟอ่อน ๆ จนเนื้อไข่ค่อย ๆ สุก บางสูตรอาจเพิ่มหมูสับ กุ้ง ไข่มดแดง หรือวัตถุดิบอื่นเข้าไปด้วย
แน่นอนว่าอาจจะฟังดูเหมือนกับไข่เจียวที่เปลี่ยนวิธีการทำมาใช้การย่างแทน ซึ่งดูเป็นอาหารที่สะดวกอยู่บ้าง เพราะไม่ต้องใช้น้ำมัน แถมภาชนะที่ใช้อย่างใบตองก็สามารถหาได้ในธรรมชาติ ไข่ป่ามจึงอาจจะสะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญาของผู้คนที่นำธรรมชาติมาใช้ให้เกิดประโยชน์
อันที่จริงแล้วไข่ป่ามเป็นอาหารที่ครั้งหนึ่งเคยธรรมดามาก ๆ แต่ก็เริ่มเป็นกระแสมากขึ้นจากการท่องเที่ยวที่มีการหยิบเอาอาหารที่อาจจะดูแปลกตาสำหรับคนต่างถิ่นมาวางขาย และสร้างมูลค่าและชื่อเสียงของไข่ป่ามให้เป็นที่รู้จักกว้างขวางขึ้นกว่าแค่ในภาคเหนือเพียงอย่างเดียว
.
ไข่ป่าม ไข่บ้าน ๆ กับภูมิปัญญาการทำอาหารบนใบตอง