ทุกวันนี้หลายคนใช้ ChatGPT ช่วยหาข้อมูล เขียนงาน หรือช่วยคิดเรื่องต่าง ๆ ซึ่งตัวงานวิจัยไม่ได้บอกว่าการใช้ AI แบบนี้เป็นเรื่องไม่ดี

แต่สิ่งที่นักวิจัยพบคือ ในกลุ่มคนที่เริ่มพึ่ง ChatGPT แทบทุกครั้งเมื่อต้องคิดหรือตัดสินใจ บางคนรู้สึกว่าตัวเองคิดเองน้อยลง จำข้อมูลได้ไม่ดีเหมือนเดิม และเริ่มไม่มั่นใจคำตอบของตัวเอง จนบางครั้งเรื่องง่าย ๆ ก็ยังอยากถาม AI เพื่อยืนยันก่อน

     งานนี้ศึกษาผู้ใช้ ChatGPT อายุ 18–25 ปีในฝรั่งเศสจำนวน 45 คน ผ่านการสัมภาษณ์ว่าพวกเขาใช้ AI อย่างไร และรู้สึกว่าการใช้งานส่งผลกับตัวเองแบบไหน

     อีกจุดที่พบคือ ผู้ใช้บางคนเริ่มเอาเรื่องที่ปกติจะคุยกับเพื่อน อาจารย์ หรือเพื่อนร่วมงานไปคุยกับ ChatGPT แทน

เพราะถามได้ตลอดเวลาและไม่รู้สึกว่าถูกตัดสิน บางคนจึงรู้สึกว่าตัวเองคุยกับคนจริง ๆ น้อยลง และมีความรู้สึกโดดเดี่ยวมากขึ้น

     แต่ตรงนี้งานวิจัยไม่ได้พิสูจน์ว่า ChatGPT เป็นสาเหตุที่ทำให้คนความจำแย่ลงหรือเข้าสังคมน้อยลงโดยตรง ข้อมูลทั้งหมดมาจากการสัมภาษณ์คน 45 คน ไม่ได้มีการทดสอบความจำหรือแบ่งกลุ่มทดลองเปรียบเทียบกัน

     ที่น่าสนใจคือ คนที่ใช้ ChatGPT เป็น “ตัวช่วย” มากกว่าให้มัน “คิดแทนทั้งหมด” กลับรายงานผลในทางบวก เช่น ช่วยเริ่มต้นงาน ช่วยหามุมคิด หรือช่วยจัดข้อมูล แล้วตัวเองยังเป็นคนคิดต่อและตัดสินใจสุดท้าย

     ถ้ามองจากงานวิจัยนี้ ประเด็นจึงไม่ใช่ว่าเราควรเลิกใช้ ChatGPT แต่คือ ตอนนี้เรากำลังใช้มันช่วยประหยัดเวลา หรือเริ่มพึ่งมันจนไม่อยากคิดและตัดสินใจด้วยตัวเองแล้วมากกว่า