ผู้เขียน โดย The Space Times
🏵พบดาวเคราะห์นอกระบบใหญ่กว่าโลก 2.5 เท่า แต่หนาแน่นกว่า 23 เท่า! จัดเป็นดาวเคราะห์ประเภทใหม่ที่ไม่เคยค้นพบมาก่อนแล้ว
.
นับตั้งแต่ที่มนุษยชาติมีความสามารถในการตรวจหาดาวเคราะห์นอกระบบ หรือดาวเคราะห์ที่โคจรอยู่รอบดวงอาทิตย์ดวงอื่น ๆ เราก็ได้พบกับดาวเคราะห์ประหลาด ๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็นดาวเคราะห์แก๊สที่โคจรใกล้กับดาวฤกษ์มาก ๆ จนชั้นบรรยากาศมอดไหม้ ตลอดไปจนถึงดาวที่อาจจะมีสิ่งมีชีวิตถือกำเนิดขึ้นมาเหมือนกับโลก และล่าสุดก็ดูเหมือนว่าเราจะพบกับดาวเคราะห์ประเภทใหม่เข้าเสียแล้ว
.
ทีมนักดาราศาสตร์นำโดยแม็ค ครอฟ (Max Kroft) นักศึกษาระดับปริญญาโท ร่วมกับทีมนักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-แมดิสัน (University of Wisconsin-Madison) สหรัฐอเมริกา ได้ค้นพบดาวเคราะห์รหัส GJ 523b ที่กำลังโคจรรอบดาวฤกษ์ประเภทแคระส้มที่มีมวลและขนาดเล็กกว่าดวงอาทิตย์ของเราเล็กน้อย ซึ่งอยู่ห่างจากโลกออกไปราว 87 ปีแสง
.
โดยความน่าสนใจของดาวเคราะห์ดวงนี้คือมันมีมวลมากกว่าโลกถึง 23 เท่า แต่ก็กลับมีรัศมีใหญ่กว่าโลกสองเท่าเท่านั้น จนทำให้ดาว GJ 523b มีความหนาแน่นสูงถึง 7.8 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร ซึ่งสูงอย่างผิดปกติสำหรับดาวเคราะห์ขนาดเพียง 2 เท่าของโลก ชี้ให้เห็นถึงองค์ประกอบที่อาจอุดมไปด้วยธาตุโลหะหนักที่เรายังไม่รู้จักดี
.
นักดาราศาสตร์จึงประเมินว่านี่อาจเป็นดาวเคราะห์ประเภทใหม่ที่เรียกกันว่า Mega-Earth หรือดาวเคราะห์หินมวลมากที่พวกเขาเฝ้าหากันมาอย่างยาวนาน โดยนักดาราศาสตร์ให้นิยามของดาวเคราะห์ Mega-Earth ไว้ว่าเป็น ดาวเคราะห์หินขนาดใหญ่ที่มีรัศมีตั้งแต่ 2.1 ถึง 5 เท่าของรัศมีโลก และมีความหนาแน่นอย่างน้อย 5.5 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร ซึ่งส่วนใหญ่แล้วดาวเคราะห์ที่มีรัศมีใหญ่กว่าโลก 2 เท่าขึ้นไปมักจะกลายเป็นดาวเคราะห์แก๊สไปแล้ว ไม่สามารถคงสถานะเป็นดาวเคราะห์หินได้
.
เนื่องจากแรงโน้มถ่วงที่มากเกินไปจะดึงแก๊สรอบ ๆ เข้ามาปกคลุมพื้นผิวจนหมด แต่ด้วยเหตุผลอะไรบางอย่างทำให้ดาว GJ 523b ไม่ดึงแก๊สเข้ามาปกคลุมอย่างที่ควรจะเป็น ก่อนที่การศึกษาอย่างละเอียดในภายหลังจะพบว่าโครงสร้างของดาวเคราะห์ดวงนี้ประกอบไปด้วยหิน น้ำและโลหะหนักเสียมากกว่า
.
โดยการค้นพบนี้นักดาราศาสตร์มั่นใจว่าไม่ได้เกิดจากการคำนวณที่ผิดพลาดแต่อย่างใด เพราะระยะห่างของดาวเคราะห์ GJ 523b กับโลกนั้นอยู่ไม่ไกลกันมากในทางดาราศาสตร์ ทำให้การตรวจวัดมวลและขนาดของดาวดังกล่าว สามารถสังเกตการณ์ได้โดยง่ายด้วยกล้องโทรทรรศน์อวกาศ TESS ของนาซาที่เป็นกล้องสำรวจดาวเคราะห์นอกระบบโดยเฉพาะ รวมถึงกล้องภาคพื้นดินอื่น ๆ บนโลกด้วย
.
นอกจากนี้เครือข่ายกล้องโทรทรรศน์ของเรายังตรวจได้อีกด้วยว่าดาวดวงนี้ยังมีมุมเอียงของวงโคจรสูงกว่า 71.4 องศา เมื่อเทียบกับระนาบของดาวฤกษ์ดวงแม่ ถือเป็นระนาบการโคจรที่เอียงมาก ๆ เมื่อเทียบกับดาวเคราะห์นอกระบบดวงอื่น ๆ ซึ่งหมายความว่าดาวเคราะห์ดวงนี้ไม่ได้โคจรรอบไปในแนวระนาบตามเส้นศูนย์ของดาวฤกษ์ดวงแม่ เหมือนกับดาวเคราะห์ในระบบสุริยะของเรา แต่โคจรข้ามขั้วเหนือขั้วใต้ของดาวฤกษ์ดวงแม่ จึงมีการสันนิษฐานความผิดปกตินี้อาจเกิดจากการปะทะหรือการชนกันอย่างรุนแรงในอดีต หรือไม่ก็อาจถูกรบกวนด้วยแรงโน้มถ่วงของดาวเคราะห์ดวงอื่น
.
และเมื่อนำข้อมูลดังกล่าวมาประกอบกับข้อมูลการโคจรที่ชี้ว่าดาว GJ 523b น่าจะมีอายุอยู่ที่ประมาณ 169 ล้านปีแล้ว ซึ่งถือว่ามีอายุน้อยมาก ๆ สำหรับดาวเคราะห์ อย่างโลกของเราก็มีอายุปาไป 4,500 ล้านปีแล้ว ทำให้มีความเป็นไปได้สูงว่าอาจเกิดเหตุการณ์รุนแรงบางอย่างในช่วงกำเนิดดาวเคราะห์ที่ทำให้ตัวดาวไม่สามารถดึงดูดแก๊สโดยรอบเข้ามาได้นั่นเอง ซึ่งก็เป็นปริศนาที่นักดาราศาสตร์ในอนาคตต้องหาคำตอบกันต่อไป
.
งานวิจัยฉบับนี้ได้รับการเผยแพร่ในคลังเอกสารวิชาการ arXiv ก่อนที่จะได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร The Astronomical Journal เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2026
พบดาวเคราะห์นอกระบบใหญ่กว่าโลก 2.5 เท่า แต่หนาแน่นกว่า 23 เท่า! จัดเป็นดาวเคราะห์ประเภทใหม่?
🏵พบดาวเคราะห์นอกระบบใหญ่กว่าโลก 2.5 เท่า แต่หนาแน่นกว่า 23 เท่า! จัดเป็นดาวเคราะห์ประเภทใหม่ที่ไม่เคยค้นพบมาก่อนแล้ว
.
นับตั้งแต่ที่มนุษยชาติมีความสามารถในการตรวจหาดาวเคราะห์นอกระบบ หรือดาวเคราะห์ที่โคจรอยู่รอบดวงอาทิตย์ดวงอื่น ๆ เราก็ได้พบกับดาวเคราะห์ประหลาด ๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็นดาวเคราะห์แก๊สที่โคจรใกล้กับดาวฤกษ์มาก ๆ จนชั้นบรรยากาศมอดไหม้ ตลอดไปจนถึงดาวที่อาจจะมีสิ่งมีชีวิตถือกำเนิดขึ้นมาเหมือนกับโลก และล่าสุดก็ดูเหมือนว่าเราจะพบกับดาวเคราะห์ประเภทใหม่เข้าเสียแล้ว
.
ทีมนักดาราศาสตร์นำโดยแม็ค ครอฟ (Max Kroft) นักศึกษาระดับปริญญาโท ร่วมกับทีมนักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-แมดิสัน (University of Wisconsin-Madison) สหรัฐอเมริกา ได้ค้นพบดาวเคราะห์รหัส GJ 523b ที่กำลังโคจรรอบดาวฤกษ์ประเภทแคระส้มที่มีมวลและขนาดเล็กกว่าดวงอาทิตย์ของเราเล็กน้อย ซึ่งอยู่ห่างจากโลกออกไปราว 87 ปีแสง
.
โดยความน่าสนใจของดาวเคราะห์ดวงนี้คือมันมีมวลมากกว่าโลกถึง 23 เท่า แต่ก็กลับมีรัศมีใหญ่กว่าโลกสองเท่าเท่านั้น จนทำให้ดาว GJ 523b มีความหนาแน่นสูงถึง 7.8 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร ซึ่งสูงอย่างผิดปกติสำหรับดาวเคราะห์ขนาดเพียง 2 เท่าของโลก ชี้ให้เห็นถึงองค์ประกอบที่อาจอุดมไปด้วยธาตุโลหะหนักที่เรายังไม่รู้จักดี
.
นักดาราศาสตร์จึงประเมินว่านี่อาจเป็นดาวเคราะห์ประเภทใหม่ที่เรียกกันว่า Mega-Earth หรือดาวเคราะห์หินมวลมากที่พวกเขาเฝ้าหากันมาอย่างยาวนาน โดยนักดาราศาสตร์ให้นิยามของดาวเคราะห์ Mega-Earth ไว้ว่าเป็น ดาวเคราะห์หินขนาดใหญ่ที่มีรัศมีตั้งแต่ 2.1 ถึง 5 เท่าของรัศมีโลก และมีความหนาแน่นอย่างน้อย 5.5 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร ซึ่งส่วนใหญ่แล้วดาวเคราะห์ที่มีรัศมีใหญ่กว่าโลก 2 เท่าขึ้นไปมักจะกลายเป็นดาวเคราะห์แก๊สไปแล้ว ไม่สามารถคงสถานะเป็นดาวเคราะห์หินได้
.
เนื่องจากแรงโน้มถ่วงที่มากเกินไปจะดึงแก๊สรอบ ๆ เข้ามาปกคลุมพื้นผิวจนหมด แต่ด้วยเหตุผลอะไรบางอย่างทำให้ดาว GJ 523b ไม่ดึงแก๊สเข้ามาปกคลุมอย่างที่ควรจะเป็น ก่อนที่การศึกษาอย่างละเอียดในภายหลังจะพบว่าโครงสร้างของดาวเคราะห์ดวงนี้ประกอบไปด้วยหิน น้ำและโลหะหนักเสียมากกว่า
.
โดยการค้นพบนี้นักดาราศาสตร์มั่นใจว่าไม่ได้เกิดจากการคำนวณที่ผิดพลาดแต่อย่างใด เพราะระยะห่างของดาวเคราะห์ GJ 523b กับโลกนั้นอยู่ไม่ไกลกันมากในทางดาราศาสตร์ ทำให้การตรวจวัดมวลและขนาดของดาวดังกล่าว สามารถสังเกตการณ์ได้โดยง่ายด้วยกล้องโทรทรรศน์อวกาศ TESS ของนาซาที่เป็นกล้องสำรวจดาวเคราะห์นอกระบบโดยเฉพาะ รวมถึงกล้องภาคพื้นดินอื่น ๆ บนโลกด้วย
.
นอกจากนี้เครือข่ายกล้องโทรทรรศน์ของเรายังตรวจได้อีกด้วยว่าดาวดวงนี้ยังมีมุมเอียงของวงโคจรสูงกว่า 71.4 องศา เมื่อเทียบกับระนาบของดาวฤกษ์ดวงแม่ ถือเป็นระนาบการโคจรที่เอียงมาก ๆ เมื่อเทียบกับดาวเคราะห์นอกระบบดวงอื่น ๆ ซึ่งหมายความว่าดาวเคราะห์ดวงนี้ไม่ได้โคจรรอบไปในแนวระนาบตามเส้นศูนย์ของดาวฤกษ์ดวงแม่ เหมือนกับดาวเคราะห์ในระบบสุริยะของเรา แต่โคจรข้ามขั้วเหนือขั้วใต้ของดาวฤกษ์ดวงแม่ จึงมีการสันนิษฐานความผิดปกตินี้อาจเกิดจากการปะทะหรือการชนกันอย่างรุนแรงในอดีต หรือไม่ก็อาจถูกรบกวนด้วยแรงโน้มถ่วงของดาวเคราะห์ดวงอื่น
.
และเมื่อนำข้อมูลดังกล่าวมาประกอบกับข้อมูลการโคจรที่ชี้ว่าดาว GJ 523b น่าจะมีอายุอยู่ที่ประมาณ 169 ล้านปีแล้ว ซึ่งถือว่ามีอายุน้อยมาก ๆ สำหรับดาวเคราะห์ อย่างโลกของเราก็มีอายุปาไป 4,500 ล้านปีแล้ว ทำให้มีความเป็นไปได้สูงว่าอาจเกิดเหตุการณ์รุนแรงบางอย่างในช่วงกำเนิดดาวเคราะห์ที่ทำให้ตัวดาวไม่สามารถดึงดูดแก๊สโดยรอบเข้ามาได้นั่นเอง ซึ่งก็เป็นปริศนาที่นักดาราศาสตร์ในอนาคตต้องหาคำตอบกันต่อไป
.
งานวิจัยฉบับนี้ได้รับการเผยแพร่ในคลังเอกสารวิชาการ arXiv ก่อนที่จะได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร The Astronomical Journal เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2026