นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกียวโตพบว่า ผู้สูงอายุที่เริ่มฝึกเล่นเครื่องดนตรีในวัยชราและยังคงฝึกต่อเนื่องเป็นเวลาประมาณ 4 ปี มีการรักษาความสามารถด้านความจำใช้งาน โครงสร้างสมองบางส่วน และการทำงานของสมองน้อยได้ดีกว่าผู้ที่หยุดฝึกดนตรี ผลการศึกษาตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ Imaging Neuroscience เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2025

งานวิจัยต่อยอดจากการทดลองของทีมเดียวกันในปี 2020 ซึ่งศึกษาผู้สูงอายุสุขภาพดีที่มีอายุเฉลี่ยประมาณ 73 ปี และไม่มีประสบการณ์ด้านดนตรีมาก่อน โดยให้ฝึกเครื่องดนตรีเป็นเวลา 4 เดือน ผลการทดลองครั้งนั้นพบว่าการฝึกช่วยให้ความสามารถด้านความจำทางภาษาเพิ่มขึ้น และพบการเปลี่ยนแปลงของการทำงานของสมองที่สอดคล้องกับประสิทธิภาพในการประมวลผลของระบบประสาทที่ดีขึ้น

สำหรับการศึกษาระยะยาว นักวิจัยติดตามผู้เข้าร่วมจากโครงการเดิมเป็นเวลาประมาณ 4 ปี จากกลุ่มเดิม 53 คน มีผู้เข้าร่วมการประเมินติดตามผล 32 คน แบ่งเป็นผู้ที่ยังฝึกเครื่องดนตรีต่อเนื่อง 13 คน และผู้ที่หยุดฝึกแล้วหันไปทำกิจกรรมยามว่างอื่น 19 คน โดยอายุเฉลี่ยของกลุ่มที่ฝึกต่ออยู่ที่ประมาณ 77.9 ปี และกลุ่มที่หยุดฝึกประมาณ 76.0 ปี

นักวิจัยประเมินความสามารถด้านความจำด้วยแบบทดสอบทางความคิด และใช้ MRI รวมถึง fMRI เพื่อตรวจโครงสร้างและการทำงานของสมอง โดยให้ความสนใจเป็นพิเศษกับ พูทาเมน (putamen) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างใต้เปลือกสมอง และ สมองน้อย (cerebellum)

ผลการติดตามพบว่า หลังผ่านไปประมาณ 4 ปี กลุ่มที่หยุดฝึกเครื่องดนตรีมีคะแนนความจำใช้งานด้านภาษาลดลง และมีปริมาตรเนื้อสีเทาในพูทาเมนด้านขวาลดลง ขณะที่กลุ่มที่ฝึกต่อเนื่องไม่พบการลดลงในลักษณะเดียวกัน นอกจากนี้ กลุ่มที่ฝึกต่อยังมีการทำงานของสมองน้อยทั้งสองข้างในบริเวณที่กว้างกว่ากลุ่มที่หยุดฝึก และพบรูปแบบการเชื่อมต่อของเครือข่ายสมองที่แตกต่างกันระหว่างกลุ่ม

นักวิจัยระบุว่าผลทั้งหมดสอดคล้องกับแนวคิดว่า การฝึกเครื่องดนตรีอย่างต่อเนื่องอาจช่วยลดหรือชะลอการเสื่อมของความจำใช้งาน รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างและการทำงานของสมองที่เกิดขึ้นตามวัยในผู้สูงอายุสุขภาพดี โดยเฉพาะบริเวณพูทาเมนและสมองน้อย

การศึกษานี้มีความสำคัญเนื่องจากเป็นการติดตามผลระยะยาวของผู้ที่ เริ่มฝึกเครื่องดนตรีในวัยสูงอายุ ไม่ใช่ผู้ที่เล่นดนตรีมาตั้งแต่วัยเด็ก โดยนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกียวโตระบุว่าเป็นงานวิจัยเชิงประจักษ์ที่ติดตามผลของการฝึกเครื่องดนตรีในผู้สูงอายุเป็นเวลานานในลักษณะนี้เป็นครั้งแรกของกลุ่มวิจัย

*** สงสัยต้องไปเรียนไวโอลิน หรือ ฟรุต ดี