ไขความลับ ทำไมคนวัย 45+ ถึงโดนเด็ก 16 "เนเน่ รอยัล" ตก? จิตแพทย์มีคำตอบ
กลายเป็นกระแสที่น่าจับตามองในโลกออนไลน์ขณะนี้ สำหรับปรากฏการณ์ของ "เนเน่ รอยัล" สาวน้อยวัย 16 ปี ที่ไม่เพียงแต่ชนะใจกรรมการจนคว้าโควตา Golden Buzzer มาครองได้สำเร็จ แต่ยังสร้างปรากฏการณ์ดึงดูดแฟนคลับกลุ่มใหญ่วัย 45-70 ปี ที่ต่างพากันออกมาสนับสนุนอย่างล้นหลาม ล่าสุด "คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา" ได้ออกมาวิเคราะห์ปรากฏการณ์นี้ผ่านมุมมองทางจิตวิทยาไว้อย่างน่าสนใจ
ท่ามกลางกระแสของเนเน่ รอยัล มีหนึ่งปรากฏการณ์ที่น่าสนใจมาก คนวัยประมาณ 45 ไปจนถึง 60–70 ปีจำนวนไม่น้อยที่พูดคล้ายกันว่า “ไม่ได้ตามรายการประกวดมานานแล้ว แต่ครั้งนี้อยากโหวตให้เนเน่” บางคนถึงกับบอกว่า “เธอเหมือนมาปลุกไฟบางอย่างที่หายไปนานแล้วขึ้นมาอีกครั้ง”
แน่นอนว่านี่ยังเป็นเพียงสิ่งที่เราเห็นจากคอมเมนต์ ไม่ใช่ข้อมูลประชากรที่พิสูจน์ว่าคนวัยนี้ชอบเนเน่มากกว่ากลุ่มอื่นจริงๆแต่ถ้ามองผ่านเลนส์จิตวิทยา เรื่องดนตรีและความทรงจำ มันมีคำอธิบายที่น่าสนใจมาก
ในทางจิตวิทยามีสิ่งที่เรียกว่า reminiscence bump คือ การที่มนุษย์มักจดจำเพลง เหตุการณ์ และประสบการณ์จาก *ช่วงวัยรุ่นถึงวัยผู้ใหญ่ตอนต้น* ได้ดีเป็นพิเศษ ลองคิดภาพง่ายๆนะครับ คนอายุ 60 ปีในวันนี้ ถ้าย้อนกลับไปตอนอายุ 18–25 ปี ก็จะอยู่แถวๆยุค 80s ถึงต้น 90s ส่วนคนอายุ 45–50 ปี ช่วงวัยรุ่นของเขาก็พอดีกับปลาย 80s ถึง 90s เพราะฉะนั้นเมื่อเสียงกีตาร์ distortion, riff แบบร็อก, การเล่นสดที่มีความดิบ หรือภาษาทางดนตรีบางอย่างกลับมาอยู่ตรงหน้า มันอาจไม่ได้ทำงานแค่ในฐานะเพลงหนึ่งเพลง แต่เหมือนมีใครเปิดประตูห้องเก็บความทรงจำที่ปิดไว้มานานได้เลย
และสิ่งที่ถูกเปิดขึ้นมาอาจไม่ใช่แค่ความทรงจำว่าเราเคยฟังเพลงอะไร แต่คือ ความทรงจำว่า *เราเคยเป็นใคร* ตอนนั้นเราอาจกำลังเรียนมหาวิทยาลัย มีรักครั้งแรก เริ่มทำงาน หรือยังมีความฝันบางอย่างที่วันนี้แทบไม่ได้คิดถึงแล้ว เพลงจึงไม่ได้พาเรากลับไปหาอดีตอย่างเดียว แต่มันพาเราไปเจอ “ตัวเราในเวอร์ชันเก่า” อีกครั้ง
แต่สิ่งที่เนเน่ทำได้พิเศษกว่านั้น คือเธอไม่ได้เอาเพลงเก่ามาทำให้คนรู้สึกแก่ครับ เธอเอาเพลงเก่ามาทำให้มัน *มีชีวิตอีกครั้ง* เมื่อเด็กสาววัย 16 หยิบ Black Hole Sun ขึ้นมาร้อง เล่นกีตาร์ และพามันไปถึง Golden Buzzer เพลงจากอดีตจึงไม่ได้กลับมาในฐานะของเก่า แต่มันกลับมาในฐานะสิ่งที่ยังมีที่ยืนอยู่ในโลกปัจจุบัน
บางทีคำว่า “ปลุกไฟ” ที่หลายคนพูดถึง จึงอาจไม่ได้หมายถึงแค่การกลับมาชอบเพลงร็อก แต่คือความรู้สึกว่า เรายังตื่นเต้น เรายังอิน และเรายังรู้สึกอะไรได้แรงขนาดนี้อยู่นี่นา ซึ่งถ้าจะเรียกสิ่งนี้ด้วยคำหนึ่ง ผมอาจเรียกว่า ”Reactivation of Self“ คือ การที่บางสิ่งจากภายนอกไปปลุกตัวเราเวอร์ชันเก่าให้ตื่นขึ้นมาอีกครั้ง
ไม่ใช่เพราะเนเน่ทำให้คนวัย 60 กลับไปเป็นวัย 20 แต่เพราะเธอทำให้คนวัย 60 รู้สึกได้ชั่วขณะว่า คนวัย20 คนนั้นยังอยู่ข้างในเขาเสมอ
นี่อาจเป็นเหตุผลว่าทำไม หลายท่านที่ไม่เคยโหวตรายการประกวด กลับอยากโหวตให้เด็กคนนี้ เพราะในระดับหนึ่ง เขาอาจไม่ได้กำลังโหวตให้เนเน่เพียงคนเดียวเขาอาจกำลังโหวตให้กับ บางสิ่งในตัวเอง ที่เนเน่เพิ่งทำให้มัน “ตื่นขึ้นมา” อีกครั้ง
ไขความลับ ทำไมคนวัย 45+ ถึงโดนเด็ก 16 "เนเน่ รอยัล" ตก? จิตแพทย์มีคำตอบ