รู้จักและอยู่ร่วมกับผู้พิการประเภท5(สติปัญญาและการเรียนรู้)

**ผู้พิการประเภท 5** คือ **ผู้พิการทางสติปัญญา** ตามประกาศกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ หมายถึง บุคคลที่มีข้อจำกัดอย่างมีนัยสำคัญในการปฏิบัติประสิทธิภาพของสมอง การเรียนรู้ และพฤติกรรมปรับตัว (Adaptive Behavior) ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น การสื่อสาร การดูแลตัวเอง หรือการเข้าสังคม ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงพัฒนาการ (ก่อนอายุ 18 ปี)
**การทำความเข้าใจและลักษณะเฉพาะ**
* **ด้านการเรียนรู้* เรียนรู้ได้ช้ากว่าวัย เข้าใจสิ่งที่เป็นนามธรรมหรือซับซ้อนได้ยาก
* **ด้านการสื่อสาร* บางรายอาจพูดไม่ชัด ใช้คำศัพท์จำกัด หรือเข้าใจภาษาพูดที่ซับซ้อนได้ยาก
* **ด้านอารมณ์และพฤติกรรม* อาจมีความไร้เดียงสา แสดงออกทางอารมณ์ตรงไปตรงมา หรือบางครั้งอาจควบคุมอารมณ์ตนเองไม่ได้เมื่อเผชิญความเครียดหรือความเปลี่ยนแปลงทันทีทันใด
* **ระดับความช่วยเหลือ* มีตั้งแต่ระดับน้อย (ดูแลตัวเองได้ ทำงานง่ายๆ ได้) ไปจนถึงระดับมาก (ต้องมีผู้ดูแลตลอดเวลา)
**แนวทางการอยู่ร่วมและการปฏิสัมพันธ์อย่างเหมาะสม**
* **การสื่อสาร* ใช้คำพูดที่สั้น กระชับ เข้าใจง่าย หลีกเลี่ยงคำประชดประชัน คำเปรียบเปรย หรือประโยคซับซ้อน และให้เวลาในการตอบกลับโดยไม่รีบร้อน
* **การเปิดโอกาสและสร้างความภาคภูมิใจ* มอบหมายหน้าที่หรือกิจกรรมที่เหมาะสมกับความสามารถ เช่น งานบ้านง่ายๆ การจัดเก็บของ เพื่อให้รู้สึกมีคุณค่าและดูแลตัวเองได้
* **การใช้ตารางเวลาที่ชัดเจน* การมีกิจวัตรประจำวันที่แน่นอนจะช่วยลดความวิตกกังวล และหากต้องมีการเปลี่ยนแปลง ควรแจ้งให้ทราบล่วงหน้า
* **ความอดทนและอารมณ์ที่มั่นคง* เมื่อผู้พิการแสดงพฤติกรรมไม่เหมาะสม ควรใช้วิธีเบี่ยงเบนความสนใจหรืออธิบายด้วยเหตุผลง่ายๆ ด้วยน้ำเสียงที่สงบ ไม่ควรใช้อารมณ์หรือการลงโทษที่รุนแรง
* **การเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์* ปฏิบัติด้วยความเคารพเหมือนบุคคลทั่วไป ไม่ใช้คำพูดเชิงดูถูกหรือมองเป็นภาระ และให้สิทธิในการตัดสินใจในเรื่องง่ายๆ ของตนเอง